Kananga

Kananga, anndiraaɗo Luluabourg walla Luluaburg, ko laamorgo diiwaan Kasai-Cakaari e nder leydi Konngo. Ko wuro nayaɓo ɓurngo heewde yimɓe e nder leydi ndii, tawi ko ina tolnoo e 1 524 000 neɗɗo ina nguuri heen

Kananga

Laamorde diiwaan e wuro

Wuro Kananga

Kananga, hitaande 2011

Kananga, hitaande 2016

Kananga woni ko e nder leydi Konngo Kinsaasa

Nokku e nder leyɗeele dentuɗe Amerik

Koɗkiiji: 5°53′32″S 22°24′10″Fuɗnaange

Lamorde

Kasai-Cakaare

Sosaa

1884

Darnde wuro

1958

Komon

Alaa firooji gonɗi heen

Ngomna

• Buri

Roose Muadi

Baabal

• Berniwol

743 km2 (287 kiloomeeteer kaaree)

Toowgol

608 m (1 995 meeteer)

Yimɓe (2015).

Berniwol

271 704 neɗɗo

• Mofturde

700/km2 (4 400 km2)

• Wuro

1 170 000

Waktu

Ko woni e mum

Tariya

wianngo

ɓuri ɗum

Ndee feccere limtaani hay lowre wootere. (Oktoobar 2013)

Wiɗtoowo Almaañnaajo biyeteeɗo Hermann Wissmann sosi nokku gonɗo e saraaji Kananga hannde oo, to bannge nano maayo Lulua. Wissmann innitiri station oo Malandji, innde nde 400 laana ndiwoowa makko cikki. Caggal mum, e mahngo laawol laana njoorndi ngol e daande maayo ngoɗngo, gartirgol ngol diwtaa, gartirgol laana njoorndi Lulua rokki innde mum wuro keso ngoo, inniraango Luluabourg. Nokku ɓooyɗo oo wiyetee ko Malandji-Makulu (Malandji ɓooyɗo) haa hannde.

E nder batu taƴre Belsik e Konngo, e hitaande 1960, innde rokkaande kaaldigal ngam jeytaare Konngo Belsik e oon sahaa, kuulal ƴettaa wonde dowla keso oo ina foti ittude nokku ɗo laamorgo mum woni ɗoo, ummoraade Kinshasa feewde Luluabourg. Kono, sabu caɗeele politik keewɗe, haa teeŋti noon e etaade seerndude leydi ndii, nde Albert Kalonji e Kasai mum to bannge worgo leydi ndii waɗi, ndeeɗoo kuulal meeɗaa huutoreede. Nde laamu hakkundeejo heɓti Kasai fuɗnaange e hitaande 1962, Luluabourg wonti laamorgo diiwaan keso Kasai-Hirnaange. Kananga (hono Luluabourg) ko nokku ɗo doosɗe leydi Konngo gadane binndaaɗe e hitaande...

Yiyngo laabi Kananga

E hitaande 1966, e nder kampaañ Afriknaagal, Mobutu Sese Seko wayli inɗe gure e gure keewɗe jogiiɗe inɗe Oropnaaɓe. Leopoldwiil wonti Kinsaasa, Luluaburg wonti Kananga. Innde Kananga nde ummii ko e helmere Tshiluba kanangayi firti ko "nokku jam walla giɗli" nde tawnoo ko woni hannde hakkunde Kananga ko nokku mooɓondiral mawɓe ko adii koloñaal ngam yeewtidde e nanondiral e ƴeewtaade luure.

Ndenndaandi Konngo Demokaraasi ina feccii e diiwanuuji 25 e laamorgo leydi ngootiri (Kinsasa). Hirnaange Kasai feccii ko e diiwanuuji ɗiɗi. Kananga wonti laamorgo diiwaan Lulua.

E nokku hee, Kananga ina anndiraa Kananga-Malandji, walla hay Kananga-Malandji wa Nshinga. Nshinga, walla kaɓirɗe, ko kaɓirɗe mawɗe toowɗe eɓɓaande Inga-Shaba, jokkondirnde e Kolwezi e diiwaan Lualaba to Bas-Kongo.

Wuro ngo naati e tiitoonde e nder renndo Ortodoks en e hitaande 2018, haa teeŋti noon e leydi Grece, nde filmo dokimaa ina wiyee "Kananga" feewnaa, ina haala ko fayti e yimɓe Kerecee'en Ortodoks en seeɗa e nder wuro ngo.

Wakati

windugo

Kananga ina jogii weeyo ɓuuɓngo (Köppen Aw), ko wayi no weeyo hirnaange Konngo, e sahaa yooro naatoowo e lewru suwee e sulyee e sahaa ɓuuɓɗo juutɗo hay so wonaa tiiɗɗo tuggi lewru suwee haa lewru mee.

Dataaji weeyo ngam Kananga, tooweeki mum ko 657 m (2 156 ft), (1971-2000)

Akshaya laana njoorndi

windugo

1 ut 2007 – Aksidaa laana njoorndi 100 kiloomeeteer fuɗnaange wuro Kananga, sabu ŋakkeende fereeji, waɗii 100 maayɗo.

Winndannde mawnde: Ko oto Benaleka yani

29 noowammbar 2005 – Yimɓe yahrooɓe e dow cuuɗi njippiima e ŋoral lowre.

Winndannde mawnde: Aksidaa laana njoorndi Kindu

Ƴeew kadi

windugo

Gareeji laaɗe diwooje to leydi Kongo