Ki
Ki (Sumer: 𒀭𒆠) ko laamɗo leydi e nder diine Sumer, mawɗo jom suudu laamɗo asamaan An. E nder won e leƴƴanɗe, Ki e An ko banndiraaɓe e banndiraaɓe, ko ɓe ɓiɓɓe Anshar ("Pivot Asamaan") e Kishar ("Pivot Leydi"), ko adii ɗuum ko yimɓe kammu e leydi.[1]
Ko debbo mum Anu (anndiraaɗo kadi Anunna), Ki jibini Anunnaki ; ɓurɗo teeŋtude e ɗiin laamɓe ko Enlil, laamɗo henndu. E wiyde leƴƴi, kammu e leydi ngonnoo ko seertude haa Enlil jibinaa ; Enlil fecci asamaan e leydi ɗiɗi. An nawti asamaanuuji. Ki, e wondude e Enlil, ƴetti Leydi. Ki resi ɓiyiiko biyeteeɗo Enlil, e nder oon dental nguurndam leɗɗe e daabaaji fof e dow Leydi feeñata.[2]

Won e laamuuji ina naamnoo so tawii Ki ina joginoo laamɗo nde tawnoo alaa ko holliti ɗum e diine, tee innde ndee ina feeñi tan e binndanɗe tagoore Sumer en seeɗa. Samuel Noah Kramer ina anndi Ki e laamɗo yumma Sumer biyeteeɗo Ninhursag, o wiyi wonde ko kamɓe ngoni limre wootere e fuɗɗoode.[3]


Caggal ɗuum o ƴellitii, o wonti laamɗo debbo biyeteeɗo Antu, jom suudu laamɗo Anu (ummorii e ɗemngal Sumeri An).[4]
Caalaje
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ki ko debbo e mawɗo jom suudu Anu, laamɗo Asamaan. Ɓe cikkata ko banndiraaɓe e banndiraaɓe, ɓe mbaawi wonde fof iwdi laamɗo biyeteeɗo Anshar (piɓondiral asamaan) e Kishar (piɓondiral leydi). Ɗum waɗi Anshar e Kishar ko baaba mum e yumma mum.
Ki ko yumma ɓiɗɗo gooto, ina wiyee Enlil. Ɓiyiiko biyeteeɗo Enlil, laamɗo Air, ina jeyaa e Anunnaki en. Ki joofniri ko resde ɓiyiiko biyeteeɗo Enlil, e fawaade e daartol ko noon leɗɗe e daabaaji tagiraa e dow Leydi.[5]
Maande kuuɓtodinnde
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ki (k) (I) (Borger 2003 nr. 737; U+121A0 𒆠) woni maande "leydi". Ina janngee kadi GI5, GUNNI (=KI.NE) «foor», KARAŠ (=KI.KAL.BAD) «kampaañ, konu», KISLAḪ (=KI.UD) «ɓuuɓri», e SUR7 (=KI.GAG). E nder binndol Akkadi, ngol gollotoo ko no anndinde toponimuuji nii, ngol jogii nafooje silsil gi, ge, qi, e qe.[6]
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Dalley, Stephanie. Myths from Mesopotamia: Creation, the Flood, Gilgamesh, and Others (англ.). — Oxford: Oxford University Press, 1998. — P. 326. — ISBN 978-0-19-283589-5.
- ↑ Hardy, James (2022-04-22). "The 10 Most Important Sumerian Gods: Nammu, Enki, Enlil, and More! | History Cooperative" (in Engeleere). Retrieved 2024-08-01.
- ↑ Kramer, Samuel Noah (2020-03-05). Sumerian Mythology: A Study of Spiritual and Literary Achievement in the Third Millennium B.C. (in Engeleere). Pickle Partners Publishing. ISBN 978-1-83974-294-1.
- ↑ Kramer, Samuel Noah (2020-03-05). Sumerian Mythology: A Study of Spiritual and Literary Achievement in the Third Millennium B.C. (in Engeleere). Pickle Partners Publishing. ISBN 978-1-83974-294-1.
- ↑ Hardy, James (2022-04-22). "The 10 Most Important Sumerian Gods: Nammu, Enki, Enlil, and More! | History Cooperative" (in Engeleere). Retrieved 2024-08-01.
- ↑ Kramer, Samuel Noah (2020-03-05). Sumerian Mythology: A Study of Spiritual and Literary Achievement in the Third Millennium B.C. (in Engeleere). Pickle Partners Publishing. ISBN 978-1-83974-294-1.