Jump to content

Kigoma

Iwde to Wikipedia
Kigoma
region of Tanzania
Named afterKigoma Taƴto
LesdiTansaniya Taƴto
LaamordeKigoma Taƴto
Nder laamooreTansaniya Taƴto
Jonde kwa'odineto5°0′0″S 30°0′0″E Taƴto
Map
laawol pirooje Kigoma

Kigoma ko wuro e porto maayo e nder diiwaan Kigoma-Ujiji to Tansani, to bannge worgo-fuɗnaange maayo Tanganyika e ɓadiiɗo keeri hakkunde Burundi e leydi Konngo. Ko kañum woni laamorgo diiwaan Kigoma taariindi mum, ina waɗi 232 388 neɗɗo (limto 2022). Wuro ngoo woni ko e tooweeki 775 meeter (2 543 ft).[1]

Wuro njulaagu taariindi wiyeteengo Ujiji ina woni kilooji 6 (3,7 mi) to fuɗnaange-rewo Kigoma.

Jaɓɓugol maayo

Port Kigoma e nder waktu ñalawma.[2]

Kigoma ina jeyaa e portooji ɓurɗi heewde yimɓe e worgo-fuɗnaange maayo Tanganyika nde tawnoo e daartol ko kañum tan joginoo jokkondiral laana njoorndi gollorngal (ngal Kalemie to Republique Démocratique du Congo golloraaki e oo sahaa[nde?]), jokkondiral toowngal e porto geec to Dar es Salaam. Port Kigoma e nder maayo Kigoma ina jogii laana ndiwoowa teemedde ɗiɗi meeteer (660 ft) e kraanuuji keewɗi kadi ina jogii kaɓirɗe ngam jogaade konte laaɗe diwooje. Kono tan, maayo ngoo ina tampina e ɓuuɓde sabu ɓuuɓgol leydi ummoraade e tufɗe taariiɗe ɗum, tee luggiɗgol ndiyam ɗam to bannge laana ndiwoowa ina ustii gila e meeteruuji 6 (20 ft) haa 1,8 meeter (5 ft 11 in). Ɗum ina waawi bonnude ɓeydagol faggudu porto oo. E lewru mee 2007 laamu Tansani hollitii peeje ngam sosde nokku faggudu e nder porto ngam ustude njulaagu e tabitinde ɓeydagol faggudu porto ngam laamu nguu e nder Doole e hitaande 2015 e 2020.[3]

Laana ndiwoowa MV Liemba ina diwa yontere kala gila Kigoma haa Mpulungu to leydi Zambie to bannge worgo maayo Tanganyika, ina joofna e gure goɗɗe keewɗe saraaji maayo Tansani e nder laawol. Laana ndiwoowa MV Mwongozo ina ummoo Kigoma haa Baraka, Uvira e Bujumbura to bannge worgo maayo ngoo, hay so tawii noon ka gollataa hannde. Won laanaaji goɗɗi ummortooɗi Konngo e Burundi ina njaha Port Kigoma yontere kala.[4]

Jokkondiral laabi jooni feewde e Kigoma ina ɓeydoo moƴƴude. Kono yahooɓe ina poti wasiyaade yo ɓeydu reentaade so ina njaha. Laawol kaaƴe ina jokkondiri wuro ngoo to fuɗnaange-rewo e laawol ngenndiwal, laabi leydi ina njokkondiri to fuɗnaange-rewo haa Burundi e fuɗnaange-rewo haa Sumbawanga.

Laabi njamndi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Gartirgol laana njoorndi Kigoma e hitaande 1953

Laawol hakkundeewol fedde laana njoorndi Tansani ina ummoo Kigoma haa e Port Dar es Salaam haa e daande maayo Inndo rewrude e Tabora e Dodoma. Nde timmini ko e hitaande 1915 nde Kigoma jeyaa e Afrik fuɗnaange Almaañ. To Tabora, ina woodi jokkondiral e Mwanza to maayo Victoria, jokkondiral laaɗe diwooje e nokkuuji goɗɗi e maayo Tansani, e ko adii Uganndaa. To Tabora, aɗa waawi kadi yahde e laana ndiwoowa haa Mpanda. Wonnde e fuɗɗoode hitaande 2010, liggey oo uddaama kono ina wayi no sarwiis oo artiraama.

Daldal jippol pireewol

Wuro ngo ina huutoree e Aeroport Kigoma mo jogori yahde Bujumbura e Dar es Salaam.

Kigoma ina jogii weeyo ɓuuɓngo (Köppen Aw) e sahaa ɓuuɓɗo hakkunde noowammbar e abriil.

Dowlaaji weeyo wonande Kigoma (1991-2020)

Learn Jan Feb Mar Apr Mee Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Hitaande

Hakindo °C (°F) ɓurɗo mawnude ñalnde kala ko 28,1

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

(82,6) 28,8

(83,8) 28,7

(83,7) 29,1

(84,4) 29,6

(85,3) 29,5

(85,1) 29,5

(85,1) 30,5

(86,9) 31,1

(88,0) 29,9

(85,8) 28,0

(82,4) 27,7

(81,9) 29,2

(84,6)

Hakindo °C (°F) ɓurɗo famɗude ñalnde kala ko 19,8

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

(67,6) 19,9

(67,8) 19,8

(67,6) 19,8

(67,6) 19,1

(66,4) 17,2

(63,0) 16,3

(61,3) 17,4

(63,3) 19,1

(66,4) 20,0

(68,0) 19,9

(67,8) 19,8

(67,6) 19,0

(66,2)

Hakindo toɓooli mm (innde) 127,0

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

(5,00) 91,8

(3,61) 149,5

(5,89) 119,2

(4,69) 40,8

(1,61) 6,0

(0,24) 1,7

(0,07) 4,4

(0,17) 21,8

(0,86) 75,1

(2,96) ko 151,8

(5,98) ko 143,8

(5,66) ko 932,9

(36,73)

Hakindo balze to- ve (≥ 1,0 mm) 11,1 8,6 12,5 10,3 3,6 0,9 0,1 0,6 2,3 8,1 13,2 13,2 84,5

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Iwdi: NOAA

  1. https://www.citypopulation.de/en/tanzania/cities/ Yimɓe gure & nokkuuji wuro e nder leydi Tansani
  2. https://web.archive.org/web/20070928074527/http://www.trctz.com/kigoma.htm- 09-2007 to Masiŋ Wayback Keɓaaɗo ñalnde 30 Mbooy 2007.
  3. http://www.dailynews-tsn.com/page.php?id=7016
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_MachineArsiif 2007-08-31 to masiŋ Wayback Altine 28 lewru Mbooy 2007. Heɓtinaama ñalnde 31 Mbooy 2007