Jump to content

Ladde Tonga

Iwde to Wikipedia
Ladde Tonga
lake
LesdiAljeri Taƴto
Nder laamooreEl Kala Taƴto
Jonde kwa'odineto36°51′47″N 8°30′5″E Taƴto
Heritage designationRamsar site Taƴto
Map

Lake Tonga ko maayo ndiyam laaɓɗam tawaaɗam e nder nokku biyeteeɗo El-Kala, e nder wilaya El Tarf, to leydi Alseri.

Nde toɗɗaa ko nokku Ramsar ñalnde 11 abriil 1983, nde anndaa ko nokku mawɗo ɓuuɓɗo e nder Afrik worgo.

Located in the municipality of El Kala, Lake Tonga is the easternmost of the three lakes.

Lake Tonga ko maayo ndiyam laaɓɗam tawaaɗam e nder feccere hakkundeere park ngenndiijo El-Kala, sara maayo Oubeïra, maayo ndiyam laaɓɗam goɗɗo, e maayo El Mellah, maayo lamɗam.[1] Nde woni ko e ŋoral mawngal hakkunde wuro El Kala, to fuɗnaange-rewo Alseri, e keeri Alseri e Tuunus. Basin maggal ina waɗi ko ina tolnoo e 15 000 ektaar, tawi heen 2 800 ektaar ko nanndi e basin maayo ngoo e hoore mum.[2]

Laddeeji tati ɗii toɗɗaama ngam wonde nokkuuji ɓuuɓɗi jogiiɗi nafoore winndereyankoore e nder nanondiral Ramsar e hitaande 1983.[1] Lake Tonga ina waɗi feccere e maayo hakkundeejo ngo ɓuuɓnaa e jamaanu koloñaal, jooni noon ina hollira sifaaji marse yaajɗo.[1]

Nokku oo ina waɗi nokku mawɗo ɓuuɓɗo, ina waɗi kadi koɗli leɗɗe, nokkuuji laddeeji ɓuuɓɗi, e njuɓɓudi ɓulli ceene. Leydi ndii ina jokkondiri e maayo Mediteraane[3], ko adii fof ko Oued El-Hout to bannge worgo-fuɗnaange, Oued El-Eurg to worgo-fuɗnaange. Ɗeeɗoo ɓulli ndiyam mbaɗii ɓulli deltaaji ɗi ɓulli mum en ustii seeɗa seeɗa njaajeendi maayo ngoo.[2]

Diiwaan oo ina jogii weeyo Mediteraane, nguleeki mum tolnii e 18,9 °C hitaande kala, e sahaa yooro ina duumoo ko ina wona lebbi nay. Lewru Yarkomaa ɓuri toowde, Lewru Ut ɓuri wulde. Hakindo toɓooli hitaande kala ina ɓura 700 mm, toɓooli ɗii ɓuri heewde ko e ndunngu e ndunngu e toɓɓe leslese e nder ndunngu.[2]

Fauna e leɗɗe

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
Water lily

Leydi ndii ina rokka leɗɗe ndiyam nokku keewɗo faayiida, tawi leɗɗe ina mbaɗa mosaïque renndooji leɗɗe. Fisiyognomi ɓurɗo heewde ko leeso reedngo ngo ko ɓuri heewde e helofit en hoɗi. E nder ndunngu e ndunngu, ƴiye daneeje ina ɓuuɓna feccere mawnde e dow maayo ngoo.[2]

Lake Tonga ina hiisee wonde nokku mawɗo ɗo ƴiye njibinaa e nder Afrik worgo, ina hoɗi e ƴiye keewɗe, ƴiye ƴiye, ƴiye ƴiye hirnaange, ƴiye goɗɗe, e ƴiye ndiyam keewɗe, ina heen ƴiye keewɗe ɗe ngalaa ɗo kaaɗi, ɗe ngalaa ɗo kaaɗi e winndere ndee kala.[3]

Yimɓe nokkuuji ɗii ina mbaɗa ndema jawdi e ndema sahaa.[3]

  1. 1 2 3 Côte, Marc (1996). Guide d'Algérie : paysages et patrimoine [Guide to Algeria: landscapes and heritage] (in French). Algeria: Média-Plus. p. 211. ISBN 9961-9-2200-X.
  2. 1 2 3 4 Kadid, Yamina; Thébaud, Gilles; Pétel, Gilles; Abdelkrim, Hacène (2007). "Les communautés végétales aquatiques de la classe des Potametea du lac Tonga, El-Kala, Algérie" [Aquatic plant communities of the Potametea class in Lake Tonga, El-Kala, Algeria]. Acta Botanica Gallica (in French). 154 (4): 597–599. doi:10.1080/12538078.2007.10516082. ISSN 1253-8078. Retrieved January 23, 2026.
  3. 1 2 3 "Réserve Intégrale du Lac Tonga" [Tonga Lake Integral Reserve]. Ramsar (in French). Retrieved January 23, 2026.