Maayo Gamtoos
| Mouth of the watercourse | Indian Ocean |
|---|---|
| Tributary | Groot River, Kouga River |
| Lesdi | Sawdafirika |
| Nder laamoore | Eastern Cape |
| Jonde kwa'odineto | 33°58′9″S 25°1′58″E |

Maayo Gamtoos walla Maayo Gamptoos ko maayo e nder diiwaan Kap Fuɗnaange, Afrik worgo. Nde sosaa ko e kawral maayo Kouga e maayo Groot, nde waɗi ko ina tolnoo e 645 kiloomeeteer (401 mi) njuuteendi[citation needed] e nokku ɗo nde ɓuuɓnata ko 34 635 kiloomeeteer kaaree (13 373 mi kaaree).[1]
Yahde
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ko maayooji Groot, Kouga e Baviaanskloof peeñi e mbaydi maayo Gamtoos. Ko sakkitii koo ko ɓuuɓri Kouga.[2]
Hay so tawii toɓooli e nder nokkuuji vurɗi famzude ɗii ina pamɗi, ina mballita e ndema njulaagu njulaagu e nder nokkuuji vurɗi famɗude ɗii, ina ndema oraas, tuuba, ɓiɓɓe leɗɗe e leɗɗe. Fuɗnaange ɗo maayo Gamtoos naatirta e maayo Indiya woni hakkunde Jeffreys Bay e Port Elizabeth ɗo nokku keeriiɗo mo maayo Gamtoos woni ɗoo. Wurooji Hankey, wuro ɓurngo ɓooyde tawaango e nder falnde maayo Gamtoos, e Patensie ina tawee e nokkuuji lesɗi. Ko ɓuri yaawde e nder leydi ndii ko gure Steytlerviil, Jubertina, Yuniyondal, Wilomor e Murraysburg.
Ko wayi no maayo Loerie, maayo Klein, maayo Hol, ko jiidaa e Groot e Kouga baɗooji Gamtoos.
Tariya
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Saartjie Baartman - "Wenus Hottentot" - jibinaa ko hedde hitaande 1789 saraaji maayo Gamtoos.
E hitaande 1877 e nder yooro mawngo e nder diiwaan hee, maayo Gamtoos yoori haa laaɓi.[3] E nder ilam lewru oktoobar 1867, e wiyde John Croumbie Brown, tolno ndiyam e won e nokkuuji maayo ngoo ɓeydiima fotde 21 m (70 ft).[4]
Pontooji ɗiɗi ina taƴa Gamtoos ɓadiiɗo hunduko mum e nder Kouga. Pont gadano oo, mo 180 meeter (600 ft) e dow laawol R102, udditaa ko e hitaande 1895 ngam lomtaade laana ndiwoowa ka huutortenoo haa oon sahaa.[5] Pont beton jamaanu mahaa ko e mahngo N2 e fuɗɗoode kitaale 1970.
Baraaji e nder maayo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Hannde oo maayo ina jeyaa e nokkuuji njuɓɓudi ndiyam Liɗɗi haa Tsitsikama.
- Baraas Kouga to Maayo Kouga
Ekoloji
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E hitaande 1995, ƴiye galaksiiji Kap (Galaxias zebratus), liɗɗi Afrik worgo, gonɗi e nder diiwaan Kap Floristic, tawaama e maayo Krom, caggal ɗuum kadi tawaama e nder njuɓɓudi maayo Gamtoos. Haa e oon sahaa ina sikkaa wonde peccitagol maggol ina fawii e nokkuuji hakkunde Keurbooms e maayo Olifants.[6] Hay so tawii e nder Afrik worgo, liɗɗi ɗii ina limtee tan ko ina ɓadii hulɓinaade, e nder Ostarali, leƴƴi gonɗi e mbaydi ngootiri ɗii, ko salmonid en e leƴƴi liɗɗi goɗɗi naatnaaɗi ɗii ngaddata ɗum en majjude.[7]
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ "Fish to Tsitsikamma WMA 15". Archived from the original on 2017-06-30. Retrieved 2012-03-28.
- ↑ Catchment L, the Gamtoos River System Archived 2014-12-22 at the Wayback Machine
- ↑ Sellick, W.S.J. (1904). Uitenhage, past and present : souvenir of the Centenary, 1804-1904. p. 125.
- ↑ Brown, John Croumbie (1877). "III - Supply of water as affected by rivers". Water supply of South Africa, and facilities for the storage of it. Edinburgh, Oliver & Boyd. p. 125. Retrieved 2009-11-23.
- ↑ Sellick, W.S.J. (1904). Uitenhage, past and present : souvenir of the Centenary, 1804-1904. pp. 186, 187.
- ↑ Freshwater Ichthyology - The Cape galaxias Galaxias zebratus
- ↑ "Biodiversity, Alien trout, and the So what attitude"