Jump to content

Maayo Gamtoos

Iwde to Wikipedia
Maayo Gamtoos
Wokiro River
Mouth of the watercourseIndian Ocean Taƴto
TributaryGroot River, Kouga River Taƴto
LesdiSawdafirika Taƴto
Nder laamooreEastern Cape Taƴto
Jonde kwa'odineto33°58′9″S 25°1′58″E Taƴto
Map

Maayo Gamtoos walla Maayo Gamptoos ko maayo e nder diiwaan Kap Fuɗnaange, Afrik worgo. Nde sosaa ko e kawral maayo Kouga e maayo Groot, nde waɗi ko ina tolnoo e 645 kiloomeeteer (401 mi) njuuteendi[citation needed] e nokku ɗo nde ɓuuɓnata ko 34 635 kiloomeeteer kaaree (13 373 mi kaaree).[1]

Ko maayooji Groot, Kouga e Baviaanskloof peeñi e mbaydi maayo Gamtoos. Ko sakkitii koo ko ɓuuɓri Kouga.[2]

Hay so tawii toɓooli e nder nokkuuji vurɗi famzude ɗii ina pamɗi, ina mballita e ndema njulaagu njulaagu e nder nokkuuji vurɗi famɗude ɗii, ina ndema oraas, tuuba, ɓiɓɓe leɗɗe e leɗɗe. Fuɗnaange ɗo maayo Gamtoos naatirta e maayo Indiya woni hakkunde Jeffreys Bay e Port Elizabeth ɗo nokku keeriiɗo mo maayo Gamtoos woni ɗoo. Wurooji Hankey, wuro ɓurngo ɓooyde tawaango e nder falnde maayo Gamtoos, e Patensie ina tawee e nokkuuji lesɗi. Ko ɓuri yaawde e nder leydi ndii ko gure Steytlerviil, Jubertina, Yuniyondal, Wilomor e Murraysburg.

Ko wayi no maayo Loerie, maayo Klein, maayo Hol, ko jiidaa e Groot e Kouga baɗooji Gamtoos.

Saartjie Baartman - "Wenus Hottentot" - jibinaa ko hedde hitaande 1789 saraaji maayo Gamtoos.

E hitaande 1877 e nder yooro mawngo e nder diiwaan hee, maayo Gamtoos yoori haa laaɓi.[3] E nder ilam lewru oktoobar 1867, e wiyde John Croumbie Brown, tolno ndiyam e won e nokkuuji maayo ngoo ɓeydiima fotde 21 m (70 ft).[4]

Pontooji ɗiɗi ina taƴa Gamtoos ɓadiiɗo hunduko mum e nder Kouga. Pont gadano oo, mo 180 meeter (600 ft) e dow laawol R102, udditaa ko e hitaande 1895 ngam lomtaade laana ndiwoowa ka huutortenoo haa oon sahaa.[5] Pont beton jamaanu mahaa ko e mahngo N2 e fuɗɗoode kitaale 1970.

Baraaji e nder maayo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Hannde oo maayo ina jeyaa e nokkuuji njuɓɓudi ndiyam Liɗɗi haa Tsitsikama.

  • Baraas Kouga to Maayo Kouga

E hitaande 1995, ƴiye galaksiiji Kap (Galaxias zebratus), liɗɗi Afrik worgo, gonɗi e nder diiwaan Kap Floristic, tawaama e maayo Krom, caggal ɗuum kadi tawaama e nder njuɓɓudi maayo Gamtoos. Haa e oon sahaa ina sikkaa wonde peccitagol maggol ina fawii e nokkuuji hakkunde Keurbooms e maayo Olifants.[6] Hay so tawii e nder Afrik worgo, liɗɗi ɗii ina limtee tan ko ina ɓadii hulɓinaade, e nder Ostarali, leƴƴi gonɗi e mbaydi ngootiri ɗii, ko salmonid en e leƴƴi liɗɗi goɗɗi naatnaaɗi ɗii ngaddata ɗum en majjude.[7]

  1. ↑ "Fish to Tsitsikamma WMA 15". Archived from the original on 2017-06-30. Retrieved 2012-03-28.
  2. ↑ Catchment L, the Gamtoos River System Archived 2014-12-22 at the Wayback Machine
  3. ↑ Sellick, W.S.J. (1904). Uitenhage, past and present : souvenir of the Centenary, 1804-1904. p. 125.
  4. ↑ Brown, John Croumbie (1877). "III - Supply of water as affected by rivers". Water supply of South Africa, and facilities for the storage of it. Edinburgh, Oliver & Boyd. p. 125. Retrieved 2009-11-23.
  5. ↑ Sellick, W.S.J. (1904). Uitenhage, past and present : souvenir of the Centenary, 1804-1904. pp. 186, 187.
  6. ↑ Freshwater Ichthyology - The Cape galaxias Galaxias zebratus
  7. ↑ "Biodiversity, Alien trout, and the So what attitude"