Manono
[1]Manono ko wuro e leydi e nder diiwaan Tanganyika, to leydi Konngo.[2]
Manono[3]
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Manono gila e weeyo
Manono gila e weeyo
Manono woni ko e leydi Konngo Demokaraasi Manono[4] Manono
Koolaaɗo kuuɓal: 7,294704°F 27,454491°F
Lesdi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ndenndaandi Konngo Demokaraasi[5]
Lamorde
Tangaanyika
Lesdi
Manono[6]
Wakati
Aw
Ɗemngal ngenndi
Suwahili
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Loowdi
Tariya
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]taƴto[7]
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Hare Konngo ɗimmere (1998-2003) tampii Manono no feewi, ko mahaaɗe keewɗe mbonni. Seppo ngam Demokaraasi Konngo, murtuɓe e soldateeɓe Ruwanndaa wonɓe e mum en ƴetti laamu Manono e hitaande 1999. Laana ndiwoowa (hydro-électricité) meeɗnoo ko rokkude kuuraa, wuro ngoo ina joginoo lowre birniwol, ko kañum rokkata diiwaan taariindi oo ; kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbonnaama e nder wolde.
ONU waɗii ƴettugol balɗe e hitaande 2008, ina ɗaɓɓi jaɓde balɗe ngam waylude welo. Feere ndee heɓii nafoore e ittude kaɓirɗe. Manono caggal ɗuum wonti caɗeele e fitinaaji Katanga ; e hitaande 2014/15, Gédéon Kyungu Mutanga, hooreejo fedde wiyeteende Mai Mai Kata Katanga, golliima e nokku hee hade mum ummoraade. Elemenji fedde makko njokki e jogaade darnde e nder diiwaan Manono. E lewru noowammbar 2021, komanndaaji tati e 169 soldateeɓe Mai Mai Bakata Katanga ndokki hoore mum en laamu nguu e nder sekteer Mpyana to Manono.[8]
Nokku, faggudu, e pinal
taƴto
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Manono woni ko e daande maayo Lukushi, ngo woni ko e maayo Luvua. Wuro ngo ko porto maayo, ina waɗi laanaaji diwooje ina ngadda kaɓirɗe ummoraade Lubumbashi. Manono kadi ina jokkondiri e laawol laana njoorndi ngol huutoraaka haa Muyumba. Wuro ngo woni ko e laawol ngenndiwal 33 (N33) e laawol diiwaan 628 (R628). Golle faggudu ɗee ɓuri teeŋtude ko e njulaagu, tawi nokkuuji taariindi ɗii ina njogii ko ina tolnoo e 100 miliyoŋ ton miniraaji, ina heen spodumen (litiyom), kolumbit, tin e tantalite. Mineraal Géomine fuɗɗii ko e hitaande 1915. Mineraal Manono-Kitolo ina golloo fotde jokkondire haa e darorɗe kitaale 1970, ko adii fof ko Géomines, caggal ɗuum ko Konngo-Etain e Zairetain. Ina gasa tawa 180 000 ton njamndi mboɗeeri (cassiterite) ƴettaa e ooɗoo sahaa. Ko ɓuuɓgol coggu tinndi winndere ndee e kitaale 1980, bonni faggudu wuro ngoo no feewi. Kono gila 2017, wiɗtooji ina njokki ngam heɓde miniraaji litiyom e tin e nder lowre tin taariindi to diiwaan Manono - Kitotolo, tawi ko ina ɓura 100 miliyoŋ dolaar sosiyetee njulaagu Ostarali biyeteeɗo AVZ yoɓi ngam wallitde ƴellitaare lowre ndee e diiwaan ɓurɗo yaajde oo.
Wuro ngo ina huutoree e Aeroport Manono. Manono ina jogii katedraal mo misiyoŋaaji Belsik mahi, mo bonni no feewi e nder wolde nde.
Wakati
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]taƴto
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Manono ina jogii weeyo ɓuuɓngo (Köppen: Aw).
Dowlaaji weeyo wonande Manono
Lewru Jan Feb Mar Apr Mee Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Hitaande
Ñalnde kala °C (°F) ina tolnoo e 25,0
(77,0) 25,2
(77,4) 25,7
(78,3) 25,8
(78,4) 25,4
(77,7) 24,2
(75,6) 24,4
(75,9) 25,5
(77,9) 26,5
(79,7) 26,1
(79,0) 25,2
(77,4) 24,8
(76,6) 25,3
(77,5)
Hakindo toɓooli mm (inɗe) 172[9]
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki](6,8) 146
(5,7) 199
(7,8) 122
(4,8) 17
(0,7) 2
(0,1) 0
(0) 6
(0,2) 44
(1,7) 90
(3,5) 161
(6,3) 181
(7,1) 1 140
(44,7)
Iwdi: Dowlaaji-kiliima.org
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ https://en.m.wikipedia.org/wiki/National_Geographic_Society
- ↑ https://www.africa.upenn.edu/Hornet/irin688.html
- ↑ https://archive.ph/20130222065512/http://www.sardc.net/Editorial/sanf/2000/Iss19/DRC.html
- ↑ https://en.m.wikipedia.org/wiki/The_Guardian
- ↑ https://www.radiookapi.net/2021/11/08/actualite/securite/tanganyika-reddition-de-3-anciens-proches-de-gedeon-mutanga-et-169
- ↑ https://www.droitcongolais.info/files/732.02.79-Arrete-du-28-fevrier-1979-Routes-nationales-et-regionales.pdf
- ↑ https://www.mindat.org/loc-4333.html
- ↑ Hillman, John (1997), "Chartered Companies and the Development of the Tin Industry in Belgian Africa, 1900-1939", African Economic History (25), University of Wisconsin Press: 154, doi:10.2307/3601883
- ↑ https://tantalexlithium.com/manono-kitotolo-lithium-tailings-project