Jump to content

Marge Farayse

Iwde to Wikipedia
Marge Farayse
ɓii aadama
Jinsudebbum Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuDowlaaji Dentuɗi Taƴto
SoomaMargaret Louise Gelders Taƴto
InndeMargaret, Louise Taƴto
Innde ɓesnguGelders, Frantz Taƴto
SoomooreMarge Taƴto
Ɗuubi daygo18 Korse 1922 Taƴto
ƊofordeBirmingham Taƴto
Date of death16 Yarkomaa 2015 Taƴto
Place of deathSanta Cruz Taƴto
FatherJoseph Gelders Taƴto
SiblingBlanche Hartman Taƴto
RelativeEmma Gelders Sterne, Barbara Lindsay, Nina Hartley Taƴto
Sana'ajipeace activist, university teacher, women's rights activist Taƴto
EmployerUniversity of California, Santa Cruz Taƴto
Janngi toRadcliffe College, University of California, Berkeley, University of California, Santa Cruz Taƴto
ResidenceBen Lomond Taƴto
Member of political partyCommunist Party of the United States of America Taƴto
LenyolAmerican Jews Taƴto
Sexual orientationnon-heterosexuality Taƴto

Marge Frantz ( nee Gelders ; 18 suwee 1922 – 16 oktoobar 2015) ko daraniiɗo Ameriknaajo, jeyaaɗo e yontaaji gadani jannginooɓe jannginooɓe jaŋde rewɓe to Amerik. Jibinaa ko Birmingham, Alabama, gila e cukaagu makko o naati e geɗe jahruɗe yeeso. O golliima e yuɓɓinoowo golle, o ƴaañii ngam hakkeeji siwil, o tawtoraama dille rewɓe ngam ittude njoɓdi woote . Caggal nde o golliima e yuɓɓinoowo fedde gollotooɓe e miniraaji, e miliyoŋaaji e smelteruuji e hitaande 1944, o golliima e sahaa timmuɗo e nder batu fuɗnaange ngam wellitaare aadee to Nashville, o woni binndoowo e gardotooɗo fedde jaayndeeji fedde nde, Southern Patriot . E darorɗe kitaale 1940, o woni ko e wiɗtude e nder Goomu golle ɗe ngonaa Ameriknaaɓe e nder suudu sarɗiiji, e hitaande 1950, kanko e jom suudu makko ɓe ngummii to nokku biyeteeɗo San Francisco Bay Area .

Haa jooni omo golloo e nder renndo radikal, Frantz ina jeyaa e seppooji luulndiiɗi jarribooji nukliyeer, omo wallitnoo yaafuya wonande espiyankooɓe ñaawraaɓe, hono Julius e Ethel Rosenberg . Gila 1957, o golliima e duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni, Berkeley, kono caggal nde fitinaaji kuutoraa e seppooɓe almudɓe to People’s Park e hitaande 1969, o woppi golle makko, o winnditii e almuudo. O timmini bakkaa makko e ganndal politik e hitaande 1972 e hitaande rewtunde ndee, o fayi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni, Santa Cruz ngam golloraade doktoraa makko. Frantz e gorko mum gooto fof wayli sehilaaɓe nde o ummii Santa Cruz, Eleanor Engstrand wonti sehil makko keso. To duɗal jaaɓi haaɗtirde UC Santa Cruz, Frantz ina jeyaa e sosɓe fedde jaŋde rewɓe ; o golliima e Goomu toppitiingu jaŋde rewɓe, o woniino kadi tergal e yiilirde toppitiinde ko fayti e jaŋde rewɓe. O jannginii ɗoon tuggi 1973 haa 1999, o heɓi njeenaaje ɗiɗi janngingol. Nguurndam makko e nder golle makko hollitaama e filmo 1983, Seeing Red .

Nguurndam e jaŋde puɗɗagol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
Photograph of two somber-faced young girls on either side of their mother
lr: Margie, yumma mum Esther Josephine, e miñi mum debbo, Bilanche Gelders, hitaande 1936

Margaret Louise «Margie» Gelders jibinaa ko ñalnde 18 lewru juko hitaande 1922, to Birmingham, Alabama, e galle Esther Josefine (jibinaa ko Frank) e Joseph Gelders . [1] [2] Baaba makko jannginii fisik to duɗal jaaɓi haaɗtirde Alabama, o naati e lannda kominist, yuɓɓinde golle e hare ngam nuunɗal leƴƴi to Fuɗnaange . [3] [4]

Ko o " ɓiɗɗo red diaper ", Gelders ina joginoo politik gila e cukaagu mum. [5] Nde o heɓi duuɓi 13, o naati e fedde wiyeteende Young Communist League, o yahdi e baaba makko ngam wallitde caɗeele nano. [4] E nder cukaagu makko, o tawtoraama seppooji seppooji, o tawtoraama seppooji ngam ittude njoɓdi woote, ko ɗum huunde nde fotaani waɗeede e woote. [6] Caggal nde baaba makko fiyi mo haa o maayi ngam golle makko jojjanɗe aadee e juuɗe vigilantes e hitaande 1936, [3] o weltiima e batte wonde daraniiɗo haɓaade rafi kono o woppaani rewde e koyɗe baaba makko. [4] Caggal nde o heɓi bak makko to Birmingham to duɗal jaaɓi haaɗtirde Phillips e hitaande 1938, [6] o waɗi duuɓi ɗiɗi garooji ɗii o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Radcliffe . [4]

Nde o woni e duɗal jaaɓi haaɗtirde, Gelders golliima e fedde Massachusetts to Ligue des Femmes Votants . E nder seppo ngam salaade nanngugol George Harris (cukko hooreejo fedde ndema to Alabama ) e hitaande 1940, kanko e baaba makko ɓe nanngaa to Birmingham. O hollitaama e oon hitaande e foto bayyinaango e jaaynde Daily Worker ; ɗum hollitii tawtoreede seppo Chicago ngam ɗaɓɓude ittugol njoɓɗeele woote. O tawtoraama seppooji pelle baɗnooɗe ko wayi no Mobilisaasiyoŋ Jam Amerik, Kongres Sukaaɓe Amerik, Ligue des Jeunes Sud, Kongres Sukaaɓe Negro Sud, Kongres Pelle Industiri (CIO), e Konngol Sud ngam Wellitaare Aadee, fedde daraniinde moƴƴitingol renndo e politik Sud. [6] [7] E hitaande 1940, o yalti Radcliffe nde o dañi bursi makko, mo o sikki ko batte golle makko radikal. [4]

Golle makko e golle makko puɗɗaaɗe (1941-1972)

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E hitaande 1941, Gelders resi Laurent Brown Frantz, jeyaaɗo to Knoxville, Tennessee, jeyaaɗo kadi e lannda kominist, kadi ko o daraniiɗo fedde sukaaɓe worɓe e darnde haɓaade njoɓdi wooteeji. [4] [6] E ndeen hitaande, o ƴetti golle to biro tappirde njuɓɓudi sukaaɓe ngenndiwal to Birmingham, o golliima kadi to batu fuɗnaange ngam wellitaare aadee. [6] E lewru desaambar, o ummiima Washington, DC, ngam golloraade to Board of Economic Warfare, woni fedde laamuyankoore nde soodata ko ina naatnee ngam peewnugol geɗe ngam faggudu siwil e golle hare. [6] [8] Jom suudu makko naati e konu Amerik e nder ndiyam, e lewru mee 1942, Frantz ƴetti posto to Komiseer coodguuli Sowiyetik, fedde toppitiinde rokkude kaɓirɗe Amerik to URSS ngam hare. E hitaande 1943, o golliima e fedde CIO, Fedde Gollotooɓe e Mine, Mill e Smelter to Birmingham, caggal ɗuum e hitaande 1944 o fuɗɗii golle timmuɗe e nder batu fuɗnaange ngam wellitaare aadee to Nashville . [6]

Tuggi 1944 haa 1946, Frantz woniino binndoowo James Dombrowski, binndoowo mawɗo fedde toppitiinde ko fayti e wellitaare aadee to bannge worgo, e gardotooɗo jaaynde wiyeteende Southern Patriot, jaaynde laawɗunde fedde ndee. [1] [1] Gila e hitaande 1947, Dombrowski, Frantz e baaba mum njuurnitaama to Goomu golle ɗe ngonaa Ameriknaaɓe e nder suudu sarɗiiji . [1] Caggal nde Ku Klux Klan, Frantz e jom suudu mum ngummii Nashville e hitaande 1950, ngummii Berkeley, Kaliforni . Ɓe ngonti e renndo radikal en nokku oo, ɓe koɗi e nokku biyeteeɗo San Francisco Bay, ɓe njibini sukaaɓe maɓɓe nayo : Joe, Larry, Virginia e Alex. [1] [1] E kitaale 1950, Frantz wonnoo ko gardiiɗo diiwaan Alameda e nder lannda ƴellitaare jeytaare . O woniino balloowo nokku janngirde e janngingol Highlander, o wonti tergal e Goomu Kaliforni worgo ngam haɓaade jarribooji nukliyeer. [1] O wallitorii yaafuya wonande ƴaañooɓe atomik ñaawraaɓe Julius e Ethel Rosenberg, o jaɓii momtude sariya Smith —mo addani kala tergal fedde nde sikkaa ina waawi bonnude Amerik — e dartinde ñaawgol luulndiiɓe sariya oo . [1] [1] [1]

E hitaande 1955, Frantz hawri e jom suudu mum Eleanor Engstrand. Rewɓe ɗiɗo ɓee njokkondirii tuugnaade e nafoore wootere e politik, geɗe renndo, backpacking, e ƴeewde colli. [1] Engstrand ko yumma suka debbo jogiiɗo sukaaɓe ɗiɗo, Quaker, o woniino defterdu to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni, Berkeley gila 1950. Nde ɓe ɓeydii ɓadtaade, rewɓe ɗiɗo ɓee ina njuula ñalnde kala e kala sahaa. [9] E hitaande 1956, Frantz woppi lannda kominist, sabu Stalin ƴattaade luulndiiɓe laamu . [4] [10] E hitaande 1957, o wonti hooreejo gollordu Earl F. Cheit, gardinooɗo Duɗal Jokkondiral gollorɗe to duɗal jaaɓi haaɗtirde UC Berkeley. [4] [11] E hitaande 1965, nde Cheit toɗɗaa e posto keso hono balloowo kanselor, o toɗɗii mo ngam jokkude wonde balloowo makko e golle. Toɗɗagol ngol naamnaama e Goomu golle ɗe ngonaa Ameriknaaɓe e nder Senaa dowla Kaliforni, ngol Cheit salii, sibu ngol alaa ko nafata so wonaa nde o woni e duɗal jaaɓi haaɗtirde ngal. [11]

  1. 1 2 The Santa Cruz Sentinel 2015.
  2. The Montgomery Advertiser 1919.
  3. 1 2 Ingalls 1981.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Moglen 2015.
  5. Frantz 1998.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 The Nashville Banner 1945.
  7. Woodham 2020.
  8. Butler Library 2021.
  9. Western Friend 2016.
  10. Kreiger 1999.
  11. 1 2 Montgomery 1965.