Jump to content

Mariyam Jane Hoddiro

Iwde to Wikipedia
Mariyam Jane Hoddiro
ɓii aadama
Jinsudebbum Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuDowlaaji Dentuɗi Taƴto
SoomaMary Jane Evans Taƴto
InndeMary, Jane Taƴto
Innde ɓesnguEvans, Fate Taƴto
Ɗuubi daygo4 Siilto 1933 Taƴto
ƊofordeRampart Taƴto
Date of death10 Seeɗto 2020 Taƴto
Place of deathFairbanks Taƴto
Dee/goriiwoHugh Fate Taƴto
MarudeJulie Fate Sullivan Taƴto
RelativeDan Sullivan Taƴto
Sana'ajipolitical activist, ngaɗoowo siyaasaje Taƴto
Field of workindigenous rights Taƴto
Position heldtrustee, commission member Taƴto
Janngi toUniversity of Alaska Fairbanks Taƴto
Academic majoraccounting Taƴto
Start of work period1962 Taƴto
Award receivedAlaska Women's Hall of Fame Taƴto

Mary Jane Fate (jibinaa ko Evans ; 4 suwee 1933 — 10 abriil 2020) [1] ko daraniiɗo koyukon Atabaskan . O woniino tergal sosngal Fedde Ɓiɓɓe leydi Fairbanks e Duɗal Naalankaagal Ɓiɓɓe leydi Alaska kadi o golliima no lobbyist ngam sariya jowitiiɗo e ɗaɓɓaande ɓiɓɓe leydi Alaska . O woniino gooto e sosɓe jaaynde wiyeteende Tundra Times, o woniino gardiiɗo fedde toppitiinde ko fayti e laana ndiwoowa Alaska Airlines ko ina ɓura duuɓi capanɗe ɗiɗi. O woniino hooreejo fedde Alaska Federation of Natives hakkunde 1988 e 1989, debbo gadano golloraade e nder ndeeɗoo darnde, kadi ko kanko woni hooreejo tataɓo e tergal sosngal Fedde Rewɓe Inndonaaɓe Amerik worgo . Hoddiro golliima e komisiyoŋaaji keewɗi e wiɗtooji ngenndiiji e geɗe baɗɗe faayiida to bannge yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii. Ko kanko woni gardiiɗo eɓɓaande wiɗto rewɓe e ŋakkeende, o woniino tergal tan e nder Goomu wiɗtooji Arktik Amerik, kadi o woniino tergal e Goomu Wasiyaaji Binnditagol Amerik e yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii. O heɓii teddungal e njeenaaje keewɗe ngam golle makko e innde Ameriknaaɓe aslinaaɓe, o naatnaa e suudu teddungal rewɓe Alaska e hitaande 2014.

Nguurndam gadano

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Mary Jane Evans jibinaa ko e hitaande 1933 to Rampart, e nder leydi Amerik Alaska, e galle Sally (jibinaa ko Woods, [2] Hudson) e Thomas George Evans [3] Baaba makko ko jom njulaagu e jom postooji. [4] Caggal nde o timmini jaŋde makko leslesre, Evans naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Biro Geɗe Inndo to Mount Edgecumbe to Sitka, e nder politik duɗal jaaɓi haaɗtirde Inndo Amerik. O heɓi bak makko e hitaande 1952. [3] [5] Ndeen o yahi haa o janngi ko faati e hiisa to duɗal jaaɓi haaɗtirde Alaska, e oon sahaa kadi o golliima to Wien Alaska Airlines ngam yoɓde laawol makko e nder duɗal. [3] [6] Ñalnde 29 oktoobar 1954, o resi Hugh Fate, Jr., [7] mo wonata dentist e daraniiɗo hakkeeji ɓiɓɓe leydi Amerik. Ɓeeɗoo ɗiɗo ina njogii ɓiɓɓe rewɓe tato, Janine, Jennifer e Julie. [8] Ɓiɗɗo maɓɓe debbo biyeteeɗo Julie resii senaateer Amerik biyeteeɗo Dan Sullivan mo Alaska. O mawnini ɓesngu makko e laawol Athabascan, omo waɗa kala ndunngu e nder nokku maɓɓe liɗɗi nguura to maayo Yukon.

Caggal dewgal makko, Fate arti e golle to laana ndiwoowa Wien Alaska. [1] Fate e jom suudu mum ngonnoo ko e terɗe sosɗe fedde Fairbanks Native Association nde yuɓɓini e hitaande 1962 e 1963. [1] [1] Hedde e oon sahaa gooto, o naati e Tundra Times, fedde jeewte adannde winndiraande e ngam humpitaade ko fayti e Native Alaskans tan, kono humpitde ɗum wonaa haala teeŋtuka ardiiɓe kongres diiwaan oo e ɗeen geɗe ɗe yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii njiyri ko doole. Fate wonnoo ko e yiilirde toppitiinde jaaynde ndee, kadi ko kanko wonnoo binndoowo yiilirde jaaynde ndee. [1]

E anndude ŋakkeende fartaŋŋeeji jaŋde wonande ɓiɓɓe leydi Alaska, Fate naati e goomu jaŋde fedde ɓiɗɓe leydi Fairbanks [9] [10] e hitaande 1962. O golliima e wiɗto duuɓi jeegom ko fayti e jaŋde ngam ƴeewtaade sabaabuuji jaŋde Alaska ina ŋakki. Fate seedtii e yeewtere kongres dowri ko faati e ko ɓe njiyti, holliri wonde ko ɓuri heewde e almudɓe teeru ɓee, maa njanngu e duɗe jaaɓi haaɗtirde, walla tawa ko e nokkuuji ɗi ngalaa ɗo kaaɗi, tawa ina woɗɗi galleeji mum en. [11] Goomu nguu ɗaɓɓiri yo cuuɗi janngirɗe mahde ngam hoɗde almudɓe e nder gure teeru ngam wallitde almudɓe ummoriiɓe e gure teeru ngam yahde duɗe toowɗe. [12] O golliima e goomu toppitiingu wuro Ɓiɓɓe Alaska ngam ƴellitde duuɓi teemedere Alaska 67 [13] o golliima e Fooyre Hospitaal Fairbanks, [14] hade makko naatde e njuɓɓudi ɗaɓɓaande Ɓiɓɓe Alaska. Kuule sariya jowitiiɗe e koɗki ɓiɗɓe leydi Alaska (ANCSA) ko adii fof ina ndokka gure ɓiɗɓe leydi ndii leydi e jawdi ngam waɗde heen jawdi mum en e jaŋde. [9] Koɗki kii rokkii 44 miliyoŋ ektaar leydi e 962,5 miliyoŋ dolaar ngam newnude Native Alaskan en sosde sosiyeteeji diiwaanuuji sappo e ɗiɗi ngam ƴellitde jawdi ndii. [9] Fate wonti hooreejo fedde Rampart Village Corporation, sosaande e hitaande 1971 e nder ɗeen pelle diiwaan [9] e golloraade ngam ƴeewde so tawii yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii ina mbinnditoo ngam tawtoreede koɗki. [15]

Fate ina jeyaa e sosɓe Fedde Rewɓe Inndonaaɓe Amerik worgo (NAIWA) sosaande e hitaande 1970 to wuro wiyeteengo Fort Collins, to Colorado . [16] Fedde nde ko fedde rewɓe ɓiɗɓe leydi ndii fof, yuɓɓinde e lowre ngenndiire. [17] E hitaande 1975, Fate wonti hooreejo tataɓo NAIWA, lomtii Agnes Dill . [3] [18] e golliima haa hitaande 1977. [19] Kuutoragol cellal Alaskanaaɓe jeyaaɓe e leydi ndii kadi ko huunde nde Fate, e kitaale 1970, kamɓe ɗiɗo fof ɓe kaaldi e batuuji ko faati e caɗeele [20] e wondude e Nancy Murkowski [21] woɗɓe ɓe cosi nokku kanseer ɓernde Fairban De95. [22] O ardii eɓɓoore fedde ndee (Special Needs of Handicapped Children Indians and Problems Women’s Indian) nde fuɗɗii ko e hitaande 1977, ngam mooftude e renndinde humpitooji ko faati e majjere sukaaɓe, ñamri, majjere ɓalli e hakkillaaji, majjere, jibinannde gooto, e majjere rewɓe. Yanti heen, porogaraam oo ina yuurnitoo keɓal sarwisaaji renndo ngam haɓaade ɗeeɗoo geɗe, tawa ina jeyaa heen ƴeewtaade geɗe e kaɓirɗe potɗe huutoreede ngam toppitiiɓe. [23] E hitaande 1978, o tawtoraama batu ngenndiijo Rural American Women Inc., yuɓɓinaangu to Washington, DC Faandaare batu nguu ko yeewtude caɗeele ɗe rewɓe njogori dañde, kono teeŋti noon e ɗeen caɗeele, ko wayi no ŋakkere e ŋakkeende sarwisaaji, ɗe ɓeydata caɗeele wonande rewɓe ɓe ngonaa e nder gure. [24]

  1. Gardiner 2020.
  2. The Fairbanks Daily News-Miner 2012.
  3. 1 2 3 4 Alaska Women's Hall of Fame 2014.
  4. The Wausau Daily Herald 1978.
  5. The Daily Sitka Sentinel 1952.
  6. The Fairbanks Daily News-Miner 1962.
  7. The Fairbanks Daily News-Miner 1954.
  8. The Fairbanks Daily News-Miner 1969.
  9. 1 2 3 4 Strickler 2011.
  10. The Fairbanks Daily News-Miner 1964.
  11. The Fairbanks Daily News-Miner & December 23, 1968.
  12. The Fairbanks Daily News-Miner 1966.
  13. The Fairbanks Daily News-Miner 1967.
  14. The Fairbanks Daily News-Miner & February 15, 1968.
  15. The San Saba News and Star 1976.
  16. The Fairbanks Daily News-Miner 1970.
  17. The Lawton Constitution 1971.
  18. The Albuquerque Journal 1975.
  19. The Fairbanks Daily News-Miner & May 25, 1977.
  20. Jones 1970.
  21. Monaghan 1976.
  22. Miller 1998.
  23. The Fairbanks Daily News-Miner & August 15, 1977.
  24. The Great Falls Tribune 1978.