Mariyam Jane Hoddiro
| Jinsu | debbum |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Dowlaaji Dentuɗi |
| Sooma | Mary Jane Evans |
| Innde | Mary, Jane |
| Innde ɓesngu | Evans, Fate |
| Ɗuubi daygo | 4 Siilto 1933 |
| Ɗoforde | Rampart |
| Date of death | 10 Seeɗto 2020 |
| Place of death | Fairbanks |
| Dee/goriiwo | Hugh Fate |
| Marude | Julie Fate Sullivan |
| Relative | Dan Sullivan |
| Sana'aji | political activist, ngaɗoowo siyaasaje |
| Field of work | indigenous rights |
| Position held | trustee, commission member |
| Janngi to | University of Alaska Fairbanks |
| Academic major | accounting |
| Start of work period | 1962 |
| Award received | Alaska Women's Hall of Fame |
Mary Jane Fate (jibinaa ko Evans ; 4 suwee 1933 — 10 abriil 2020) [1] ko daraniiɗo koyukon Atabaskan . O woniino tergal sosngal Fedde Ɓiɓɓe leydi Fairbanks e Duɗal Naalankaagal Ɓiɓɓe leydi Alaska kadi o golliima no lobbyist ngam sariya jowitiiɗo e ɗaɓɓaande ɓiɓɓe leydi Alaska . O woniino gooto e sosɓe jaaynde wiyeteende Tundra Times, o woniino gardiiɗo fedde toppitiinde ko fayti e laana ndiwoowa Alaska Airlines ko ina ɓura duuɓi capanɗe ɗiɗi. O woniino hooreejo fedde Alaska Federation of Natives hakkunde 1988 e 1989, debbo gadano golloraade e nder ndeeɗoo darnde, kadi ko kanko woni hooreejo tataɓo e tergal sosngal Fedde Rewɓe Inndonaaɓe Amerik worgo . Hoddiro golliima e komisiyoŋaaji keewɗi e wiɗtooji ngenndiiji e geɗe baɗɗe faayiida to bannge yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii. Ko kanko woni gardiiɗo eɓɓaande wiɗto rewɓe e ŋakkeende, o woniino tergal tan e nder Goomu wiɗtooji Arktik Amerik, kadi o woniino tergal e Goomu Wasiyaaji Binnditagol Amerik e yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii. O heɓii teddungal e njeenaaje keewɗe ngam golle makko e innde Ameriknaaɓe aslinaaɓe, o naatnaa e suudu teddungal rewɓe Alaska e hitaande 2014.
Nguurndam gadano
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Mary Jane Evans jibinaa ko e hitaande 1933 to Rampart, e nder leydi Amerik Alaska, e galle Sally (jibinaa ko Woods, [2] Hudson) e Thomas George Evans [3] Baaba makko ko jom njulaagu e jom postooji. [4] Caggal nde o timmini jaŋde makko leslesre, Evans naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Biro Geɗe Inndo to Mount Edgecumbe to Sitka, e nder politik duɗal jaaɓi haaɗtirde Inndo Amerik. O heɓi bak makko e hitaande 1952. [3] [5] Ndeen o yahi haa o janngi ko faati e hiisa to duɗal jaaɓi haaɗtirde Alaska, e oon sahaa kadi o golliima to Wien Alaska Airlines ngam yoɓde laawol makko e nder duɗal. [3] [6] Ñalnde 29 oktoobar 1954, o resi Hugh Fate, Jr., [7] mo wonata dentist e daraniiɗo hakkeeji ɓiɓɓe leydi Amerik. Ɓeeɗoo ɗiɗo ina njogii ɓiɓɓe rewɓe tato, Janine, Jennifer e Julie. [8] Ɓiɗɗo maɓɓe debbo biyeteeɗo Julie resii senaateer Amerik biyeteeɗo Dan Sullivan mo Alaska. O mawnini ɓesngu makko e laawol Athabascan, omo waɗa kala ndunngu e nder nokku maɓɓe liɗɗi nguura to maayo Yukon.
Kugal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Caggal dewgal makko, Fate arti e golle to laana ndiwoowa Wien Alaska. [1] Fate e jom suudu mum ngonnoo ko e terɗe sosɗe fedde Fairbanks Native Association nde yuɓɓini e hitaande 1962 e 1963. [1] [1] Hedde e oon sahaa gooto, o naati e Tundra Times, fedde jeewte adannde winndiraande e ngam humpitaade ko fayti e Native Alaskans tan, kono humpitde ɗum wonaa haala teeŋtuka ardiiɓe kongres diiwaan oo e ɗeen geɗe ɗe yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii njiyri ko doole. Fate wonnoo ko e yiilirde toppitiinde jaaynde ndee, kadi ko kanko wonnoo binndoowo yiilirde jaaynde ndee. [1]
E anndude ŋakkeende fartaŋŋeeji jaŋde wonande ɓiɓɓe leydi Alaska, Fate naati e goomu jaŋde fedde ɓiɗɓe leydi Fairbanks [9] [10] e hitaande 1962. O golliima e wiɗto duuɓi jeegom ko fayti e jaŋde ngam ƴeewtaade sabaabuuji jaŋde Alaska ina ŋakki. Fate seedtii e yeewtere kongres dowri ko faati e ko ɓe njiyti, holliri wonde ko ɓuri heewde e almudɓe teeru ɓee, maa njanngu e duɗe jaaɓi haaɗtirde, walla tawa ko e nokkuuji ɗi ngalaa ɗo kaaɗi, tawa ina woɗɗi galleeji mum en. [11] Goomu nguu ɗaɓɓiri yo cuuɗi janngirɗe mahde ngam hoɗde almudɓe e nder gure teeru ngam wallitde almudɓe ummoriiɓe e gure teeru ngam yahde duɗe toowɗe. [12] O golliima e goomu toppitiingu wuro Ɓiɓɓe Alaska ngam ƴellitde duuɓi teemedere Alaska 67 [13] o golliima e Fooyre Hospitaal Fairbanks, [14] hade makko naatde e njuɓɓudi ɗaɓɓaande Ɓiɓɓe Alaska. Kuule sariya jowitiiɗe e koɗki ɓiɗɓe leydi Alaska (ANCSA) ko adii fof ina ndokka gure ɓiɗɓe leydi ndii leydi e jawdi ngam waɗde heen jawdi mum en e jaŋde. [9] Koɗki kii rokkii 44 miliyoŋ ektaar leydi e 962,5 miliyoŋ dolaar ngam newnude Native Alaskan en sosde sosiyeteeji diiwaanuuji sappo e ɗiɗi ngam ƴellitde jawdi ndii. [9] Fate wonti hooreejo fedde Rampart Village Corporation, sosaande e hitaande 1971 e nder ɗeen pelle diiwaan [9] e golloraade ngam ƴeewde so tawii yimɓe jeyaaɓe e leydi ndii ina mbinnditoo ngam tawtoreede koɗki. [15]
Fate ina jeyaa e sosɓe Fedde Rewɓe Inndonaaɓe Amerik worgo (NAIWA) sosaande e hitaande 1970 to wuro wiyeteengo Fort Collins, to Colorado . [16] Fedde nde ko fedde rewɓe ɓiɗɓe leydi ndii fof, yuɓɓinde e lowre ngenndiire. [17] E hitaande 1975, Fate wonti hooreejo tataɓo NAIWA, lomtii Agnes Dill . [3] [18] e golliima haa hitaande 1977. [19] Kuutoragol cellal Alaskanaaɓe jeyaaɓe e leydi ndii kadi ko huunde nde Fate, e kitaale 1970, kamɓe ɗiɗo fof ɓe kaaldi e batuuji ko faati e caɗeele [20] e wondude e Nancy Murkowski [21] woɗɓe ɓe cosi nokku kanseer ɓernde Fairban De95. [22] O ardii eɓɓoore fedde ndee (Special Needs of Handicapped Children Indians and Problems Women’s Indian) nde fuɗɗii ko e hitaande 1977, ngam mooftude e renndinde humpitooji ko faati e majjere sukaaɓe, ñamri, majjere ɓalli e hakkillaaji, majjere, jibinannde gooto, e majjere rewɓe. Yanti heen, porogaraam oo ina yuurnitoo keɓal sarwisaaji renndo ngam haɓaade ɗeeɗoo geɗe, tawa ina jeyaa heen ƴeewtaade geɗe e kaɓirɗe potɗe huutoreede ngam toppitiiɓe. [23] E hitaande 1978, o tawtoraama batu ngenndiijo Rural American Women Inc., yuɓɓinaangu to Washington, DC Faandaare batu nguu ko yeewtude caɗeele ɗe rewɓe njogori dañde, kono teeŋti noon e ɗeen caɗeele, ko wayi no ŋakkere e ŋakkeende sarwisaaji, ɗe ɓeydata caɗeele wonande rewɓe ɓe ngonaa e nder gure. [24]
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Gardiner 2020.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 2012.
- 1 2 3 4 Alaska Women's Hall of Fame 2014.
- ↑ The Wausau Daily Herald 1978.
- ↑ The Daily Sitka Sentinel 1952.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 1962.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 1954.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 1969.
- 1 2 3 4 Strickler 2011.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 1964.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner & December 23, 1968.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 1966.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 1967.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner & February 15, 1968.
- ↑ The San Saba News and Star 1976.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner 1970.
- ↑ The Lawton Constitution 1971.
- ↑ The Albuquerque Journal 1975.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner & May 25, 1977.
- ↑ Jones 1970.
- ↑ Monaghan 1976.
- ↑ Miller 1998.
- ↑ The Fairbanks Daily News-Miner & August 15, 1977.
- ↑ The Great Falls Tribune 1978.