Jump to content

Mbonu Ojike

Iwde to Wikipedia
Mbonu Ojike
ɓii aadama
Jinsugorko Taƴto
Ɗuubi daygo1914 Taƴto
Date of death29 Jolal 1956, 29 Siilto 1956 Taƴto
Sana'ajingaɗoowo siyaasaje, Ngendiyanke Taƴto
Janngi toOhio State University Taƴto
Member of political partyNational Council of Nigeria and the Cameroons Taƴto
Memba enAfrican Academy of Arts and Research Taƴto
Ojike to Waasinton, hitaande 1942

Mazi Mbonu Ojike // c (c 1914 - 29 noowammbar 1956) ko ngenndiyanke e binndoowo Nijeer . O yahri yeeso gila e wonde gardiiɗo koral, organist, e jannginoowo to duɗal Angalteer, o wonti almuudo to Amerik, caggal ɗuum o wonti ngenndiyanke pinal e faggudu . Ko kanko woni cukko hooreejo ɗiɗaɓo NCNC [1] e cukko meer Lagos e hitaande 1951. Ojike ina anndiranoo "laamɗo boykot" sabu konngol makko, 'boykot boykot'. To Amerik, o waɗii duuɓi 8 e nder golle ganndal e ɓamtude ganndal yimɓe yaajɓe e Afrik haalooɓe e mbaydi Afrik. Nde o arti, o ƴetti martaba makko Afriknaagal, ko ñaamde duumiinde e mbaydiiji Afriknaajo, nguura, ɓoornungal, diine e jimɗi tawa kadi omo goongɗini nafooje cuɓaaɗe e wellitaare janane. [2] Ojike waɗii huutoraade helmere Mazi ngam lomtaade Mr.

Ina jeyaa e binndanɗe makko Afrik am e Miɗo jogii Leyɗeele ɗiɗi . Ojike ko ƴattoowo softuɗo, jiɗɗo ngenndiyaŋkaagal faggudu, [1] o wonnoo ko e haalde sahaa e sahaa fof ko ɗum addani mo won e gaññeeje.

Nguurndam e jaŋde puɗɗagol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ojike jibinaa ko e galle Mgbeke e Mbonu Emeanlulu to Arondizuogu to Nijeer koloñaal . [1] Ko baaba makko fof e salaade, Ojike janngii e duɗe Angalteer, [1] o janngi jaŋde makko leslesre to duɗal CMS, Arondizuogu. E hitaande 1925, o woniino jannginoowo almuudo to duɗal hakkundeewal Angalteer to Arondizuogu e Abagana. E hitaande 1929, o naati duɗal jaaɓi haaɗtirde jannginooɓe CMS, Awka ngam janngude jannginoowo, o joofni jaŋde makko e hitaande 1931. Ojike ɓooyaani o dañi golle to duɗal jaaɓi haaɗtirde Dennis Memorial Grammar, Onitsha . To duɗal ngal, ko o gardiiɗo koral, gardiiɗo duɗal aljumaa e gardiiɗo duɗal ngal. [1] Ojike seeɗa-seeɗa wonti mettere e mbaadi jaŋde misiyoŋaaji ina ñiŋa ɗum wonde wonaa huunde himmunde e ƴellitaare Afrik e ustude pinal Afrik. [1] Ɓooytaani, o yalti duɗal ngal, o golliima e Pilot Afrik worgo . E dow ballal binndanɗe James Aggrey e Azikiwe, Ojike felliti jokkude jaŋde caggal leydi.

E lewru Noowammbar 1938, Ojike ummi Naajeeriya e almudɓe 11 woɗɓe ngam yahde jaŋde toownde. O fuɗɗii jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lincoln (Pennsylvania) hade makko yahde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Illinois to Urbana–Champaign, o joofni jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ohio State, o heɓi dipolom makko ko fayti e faggudu. Ojike caggal ɗuum heɓi dipolom mum master e jaŋde e njuɓɓudi. [3]

To Amerik, Ojike jannginii no feewi [1] ko fayti e nguurndam makko e nder nokkuuji pinal Afrik e miijooji makko ko fayti e koloñaal e njiyaagu. O winndii jaabawol binndanɗe kollitooje Afrik e mbaadi bonndi [3] ko jiidaa e winndude defte ɗiɗi e deftere pinal Afrik. Defte makko ina paamnina golle pinal, ina cemmbina miijo ŋakkeende Afrik. [3] E nder Afrik am, o naatni Ameriknaaɓe e pinal makko feccere e laawol ngam ɓamtude jokkondiral pinal hakkunde pine ɗiɗi ɗee. To Amerik, o jaɓɓii, o janngi ko fayti e laamu demokaraasi. O woniino kadi jiɗɗo ngenndiyaŋkaagal pinal e politik, o salii koloñaal ina bonna demokaraasi e miijo wonde renndo Afrik ko pinal pawtungal. [3] Hay so tawii ko o ngenndiyanke pinal, Ojike goongɗinaani jaɓde kala sifaa pinal hirnaange kono ko miijo ‘plastisite pinal’ ɗo Afriknaaɓe ñamlata won e geɗe pinal jananal kono haa jooni ina njogii nafooje renndo e politik ɓurɗe teeŋtude, baawɗe wallitde deeƴre, yahrude yeeso e ndimaagu. [3]

E hitaande 1941, Ojike e K. O. Mbadiwe e John Karefa-Smart cosi fedde janngooɓe Afriknaaɓe to Dental Dowlaaji Amerik e Kanadaa. Ina jeyaa e paandaale fedde ndee wellitaare almudɓe Afrik e firo pinal Afrik e renndo hirnaange. [3] Ojike kadi wonnoo ko tergal e pelle ɗiɗi Pan Afrik : Fedde Ameriknaare Jaŋde Afrik e Akademi Naalankaagal e Wiɗtooji Afrik. Sosnoo ɗum ko Ojike, Mbadiwe, Orizu, Lawrence Reddick . [4] Akademi oo wallitorii kewuuji danndorɗe jaɓɓaaɗi no feewi hakkunde 1943 e 1945. [4] E hitaande 1945, Ojike waawii tawtoreede batu Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam yuɓɓinde yuɓɓo hakkunde leyɗeele, o woni tergal e ɗeen pelle.

Nde o arti Naajeeriya, gooto e miijooji makko gadani ko sosde duɗal jaaɓi haaɗtirde tuugingal e mbaadi jaŋde toownde Amerik. Feere adannde nde duɗal jaaɓi haaɗtirde ngal waɗi ko ngam hisnude njoɓdi ngam rokkude almudɓe jaŋde e nder nokkuuji ɗii, tawa almudɓe ɓee ina njoɓa kaalis ngam heɓde dipolomaaji caggal leydi. Kono miijo ngoo meeɗaani dañeede. Hakkunde 1947 e 1948, ko o gardiiɗo mawɗo e winndiyanke to Pilot Afrik worgo, o winndii tonngooɗe ɗiɗi : « Katekisma ñalnde aset » e « Huunde miijo ». E hitaande 1948, o woppi pilot ngam fuɗɗaade gollal njulaagu, hono Sosiyetee ƴellitaare Afrik, o hawri e kaalis, o soodi bakkaat lolluɗo, mo Amos Schackleford jeyi. Caggal maayde 21 liggotooɓe kuuraa e nder hitaande 1949, Ojike e jaabawol mum winndii e lowre ina ɗaɓɓi golle nanondiral ngam haɓaade laamuuji koloñaal. [3] Winndannde ndee firtaama ko fitina, Ojike yoɓaama njoɓdi. Fiɗtaandu nduu kadi addani mo sosde fedde jaajnde wiyeteende Goomu Ngenndiwal Emergency tawi ko Akinola Maja woni hooreejo mum. Fedde ndee ina woodi ko juuti fotde hitaande, ko daande ngenndiire luulndiinde njiyaagu [3] hade luural politik ustude ɗum. Ojike wonnoo ko balloowo njuɓɓudi laamu fedde e nder leydi Najeriya, e nder batu mawngu to Ibadan yuɓɓinaangu ngam winndude doosɗe Macpherson, Ojike e Eyo Ita, ɓe mbinndi ciimtol tokosol ngam ñiŋde jaɓgol njuɓɓudi laamu diiwaan e naatgol suudu mawɓe e nokku njuɓɓudi fedde nde e borsteval state ecomposed of laamu nguu. [5]

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  1. 1 2 3 Sklar 2004.
  2. Coker 1956.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Chuku 2013.
  4. 1 2 Mjagkij 2001.
  5. Ezera 1960.