Jump to content

Muḥammad Nuṣrat

Iwde to Wikipedia

Muhammadu Nuṣrat (maayi 1674), ina wiyee Nuṣratī (‘nafoore’),[1] ko yimoowo Urdu Deccani.[2]

Nuṣratī jibinaa ko e diiwaan Carnatic e nder galle juulɓe mawɓe, iwdi Brahmin en.[3] O wuuri ko derwish suufiyanke hade makko yahde Bījāpūr.[2] Ko ɗoon o waɗtaa mansabdar e les njiimaandi Sultaan ʿAlī II (laamɗo 1656-1672) mo laamu ʿĀdil-Shāhī.[4] Ngam yimre makko ʿAlī-nāma (hedde hitaande 1665), o inniraa ko yimoowo keɓtinaaɗo (malik al-shuʿarāʾ).[5] O maayi ko e duuɓi makko mawɗi e hitaande 1674[6] walla 1683.[7]

Nuṣratī winndi e ɗemngal Deccani ɗemngal Urdu e ɗemngal Persi.[8] Yimre makko ina huutoroo ɗemngal arkewolosi e mbaadi caɗtundi.[2] O woniino golloowo mawɗo e nder qaṣīda, ghazal e haa teeŋti e mbaadiiji mathnawī.[9] Ina jeyaa e golle makko gadane, hono Miʿrāj-nāma, o winndi ɗum ngam Sultan Muhammad ʿĀdil Shah (laamɗo 1627-1656).[10]

Golle makko ɓurɗe asliije ko ʿAlī-nāma, ko mawningol hareeji ʿAlī II e Mughal en e Maratha en.[11] Ko ɗum woni binndol laamɗo gooto e nder Deccani.[4] Kanko Nuṣratī o wiyi o sincii sifaa yimre keso e ndee ɗoo golle, ko ɗum "ko huunde tan e sifaa mum e ɗemngal Urdu".[12] Nde winndaa ko e ɗemngal Persi Shāh-nāma.[13] Grahame Bailey noddi ɗum yimre ɓurnde mawnude nde meeɗaa winndeede to Bījāpūr.[10]

Yimre Nuṣratī sakkitiinde, winndaande e mbaydi nanndundi, ko Taʾrīkh-i Sikandarī (ina wiyee kadi Taʾrīkh-i Bahlol Khani), ko mawningol nafoore Bahlol Khan e dow Shivaji e wolde Umrani e hitaande 1672. Nde winndaa ko ngam ʿorAlī II’. Sikandar.[14] Nanduɗo e ʿAlīnāma, winndiraaɗo e tooweeki doole Bījāpūr, ko "ko ɓuri heewde e coktirgal tokosal".[12] Golle Nuṣratī goɗɗe ina njeyaa heen Gulshan-i ʿishq (1658), deftere jimɗi e deftere jimɗi Guldasta-yi ʿishq.[15] Gulshan-i ʿishq ko giɗli keewɗi.[16]

  1. Saksena hitaande 1990, hello 39-40. Innde makko kadi ina winndaa "Naṣrat(ī)".
  2. Haywuud hitaande 1995.
  3. Haywuud hitaande 1995; Zaidi 1993, hello 42-43.
  4. Saksena hitaande 1990, hello 39-40.
  5. Haywuud hitaande 1995; Sharma 2020, p. 409; Saksena hitaande 1990, hello 39-40.
  6. Naam hitaande 2017; Sharma 2020, p. 402.
  7. Bailey hitaande 1932, hello 28-29. Zaidi 1993, pp. 42–43, wiyi wonde o maayi ko caggal nde Bijāpūr yani (1686), Sultan Aurangzeb rokki mo njeenaari.
  8. Sharma 2020, p. 402; Saksena hitaande 1990, hello 39-40.
  9. Naam hitaande 2017; Haywuud hitaande 1995.
  10. Bailey hitaande 1932, hello 28-29.
  11. Haywuud hitaande 1995; Sharma 2020, p. 409; Dayal 2020, p. 428.
  12. Sadiq 1995, 55-56.
  13. Zaidi 1993, hello 42-43.
  14. Dayal 2020, p. 428.
  15. Haywuud hitaande 1995; Sharma 2020, p. 409; Bailey hitaande 1932, hello 28-29.
  16. Sadiq 1995, 55-56; Bailey hitaande 1932, hello 28-29.

Golle cifaaɗe

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
  • Bailey, Tomaas Graham (1932). Taariindi binndol Urdu. Jaaynde jaaɓi-haaɗtirde Oxford.
  • Dayal, suuba (2020). “Dow jaambaarooji e taariiha: Jaabawol Shahnama nder Deccan, 1500-1800”. To wuro Overton, Keelan (eɓɓoowo). Iran e Deccan: Naalankaagal Perse, aadaaji, e doole e nder cirkulaasiyoŋ, 1400-1700. Jaaynde duɗal jaaɓi haaɗtirde Indiana. 421-446. ISBN 978-0-253-04894-3.
  • Haywuud, J.A. (1995). "Nuṣrati". To Boswoor, C. E.; van Donsel, E.; Heinrichs, W. P. e Lekomte, G. (ƴeewɓe). Ansiklopedi Islaam, Ɗemngal ɗiɗaɓal. Deftere VIII: Ned-Sam. Leyden: E. J. Brill. p. 154. Doi:10.1163/1573-3912_SIM_Islaam_6004. ISBN 978-90-04-09834-3.
  • Naim, C. M. (2017). "Yimre Urdu". E nder Greene, Roland (eɓɓoowo). Ansiklopedi Princeton ko faati e yimre e yimre (4e éd.). Jaaynde jaaɓi-haaɗtirde Princeton.
  • Sadiq, Muhammadu (1995) [1964]. Daartol binndol Urdu (2nd ed.). Jaaynde jaaɓi-haaɗtirde Oxford.
  • Saksena, Ram Babu (1990) [1927]. Taariindi binndol Urdu. Sarwisaaji jaŋde Asii.
  • Sarma, Sunil (2020). "Waɗde binndol Dakhni: Firooji e haalaaji ummoraade e ɗemngal Perse". To wuro Overton, Keelan (eɓɓoowo). Iran e Deccan: Naalankaagal Perse, aadaaji, e doole e nder cirkulaasiyoŋ, 1400-1700. Jaaynde duɗal jaaɓi haaɗtirde Indiana. 401-420. ISBN 978-0-253-04894-3.
  • Zaidi, Aali Jawaad ​​(1993). Taariindi binndol Urdu. Akademi Sahitya.

Janngugol jokkungol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
  1. Abdul Haq, binndoowo. (n.d.). Nusrati: Yimoowo-Laureate mo Bijapur (Jannde teskinnde e nguurndam makko e golle makko) (e ɗemngal Urdu). New Delhi: Anjuman-e-taraqqi-e-urdu.
  2. Haydar, Navina Najat (2014). "Gulshan-I 'Ishq: Giɗli suufiyaŋkooɓe Deccan". To Parodi, Laura E.; Eaton, Ricard M. (moƴƴinoowo). Aduna yi’eteeɗo e leydi Indiya juulɓe: Naalankaagal, pinal e renndo Deccan e fuɗɗoode jamaanu hannde. Londres: I. B. Tawris. 295 haa 318. ISBN 978-0-7556-0561-3. OCLC 1128174855.