Jump to content

Muhammad Husain Azad

Iwde to Wikipedia

Muhammadu Husain Azad (Urdu: مُحمّد حُسَین آ — Mọḥammad Ḥusẹ̅n Āzād; 5 mee 1830 – 22 lewru Yarkomaa 1910) ko ganndo e binndoowo Urdu mo winndi ko ɓuri heewde e jimɗi makko, kono o winndi ko ɓuri heewde e jimɗi makko. Golle makko ɓurɗe anndeede ko Aab-e-Hayat ("Eliksir Nguurndam").[1][2]

Nguurndam adanɗam e ɓesngu

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Muhammadu Huseyn jibinaa ko to Delhi, e nder galle Perse. Yumma makko maayi ko omo yahra e duuɓi nay. Baaba makko, Moulvi Muhammadu Baqir janngi ko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Delhi. E fuɗɗoode hitaande 1837, baaba mum Azad soodi masiŋ binndol, o fuɗɗii Akhbaar Urdu Delhi (Jaaynde Urdu Delhi). E hitaande 1854, Muhammadu Huseyn heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde, o fuɗɗii wallude baaba makko e golle makko jaaynde e muulngo.[1]

Azad resi Aghai Begum, ɓiy galle Perse goɗɗo eggiyanke. Ndeen aduna makko feeñii e nder duuɓi seeɗa garooji ɗii sabu ballal jaaynde jeyaaɗo e baaba makko e murtuɓe e laamu Angalteer e artirde laamɗo Mughal biyeteeɗo Bahadur Shah Zafar to Delhi ko juuti caggal murtuɓe Inndo e hitaande 1857. Caggal nde Angalteer ƴetti Delhi lebbi seeɗa caggal ɗuum e warde baaba mum Maulvi Muhammad Baqir, ɓesngu makko fof ina jeyaa heen rewɓe mawɓe e sukaaɓe tokosɓe riiwaama e galle mum en e doole laamu Angalteer. Mudda jiiɓru rewi heen to Delhi, ndeen Azad fellitii eggude to Lahore

Qisas ul-hind ("Taariikaaji leydi Indiya") - 1869[2][1]

Nairang-e Khiyāl ("Aduna-kaawniiɗo-miijo") - 1880[1]

Aab-e-Hayat ("Ndiyam Nguurndam/Eliksir") - 1880 (ndee deftere ina siftina daartol yimre Urdu)[2][1]

Sair-i Iraan - hitaande 1886

Sukhandān-e fārs ("Ko fayti e yimooɓe Iraan") - timminii e hitaande 1887, yaltinaa e hitaande 1907[2].

Darbar-e akbarī ("Suudu Akbar") - 1898[2][1]

Muhammadu Husen Azad maayi ko to Lahore ñalnde 22 lewru Yarkomaa 1910 tawi ina yahra e duuɓi 79.[1]

  1. Farayse W. Pritchett, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Columbia. "Mo woni kala ina anndi ɗum no feewi....(nafoore Muhammadu Huseyn Azad)". Lowre duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago. Ƴeewtaa ko ñalnde 26 suwee 2020.
  2. Profail Muhammad Husein Azad e lowre Urdu Adab Yahri ko ñalnde 11 lewru juko hitaande 2009, ƴettaa ñalnde 25 lewru siilo hitaande 2020
  3. Dubrow, Jennifer (oktoobar 2018). "Faandaare 1 : Tappirde Kosmopolis". Koyɗe Kosmopolitan: Waɗde pinal binndol Urdu hannde e nder Aasi fuɗnaange koloñaal. Jaaynde duɗal jaaɓi haaɗtirde Hawaii. p. 23. ISBN 978-0-8248-7270-0 – rewrude e De Gruyter. (abonmaaji ina ɗaɓɓiree)
  4. "ĀZĀD, MOAMMAD-ḤOSAYN – Ansiklopeediya Iraan". www.e nder laylaytol. Keɓtinaama ñalnde 10 feebariyee 2020