Jump to content

Muhammad Tukur

Iwde to Wikipedia

Mohammed Bello Mohammed Tukur woldeN wonnoo ko Emiir Kano, diiwaan wonɗo hannde to Fuɗnaange Naajeeriya. Tukur ardii Kano wakkati Bassasa, wakkati wolde nder leydi nde yi'i yimɓe ɗuuɗɓe ɗaɓɓooɓe jappeere Kanoan.[1]

Nguurndam adanɗam Tukur wontii Galadima Kano e laamu baaba mum Mohammed Bello. E nder njillu 1890, konu Tukur yani e koloñaal Kebbi murtuɗo to Arugungu, ina wayi no e nder njillu nguu hisni Nguurndam Kaliifa e oon sahaa, Sultan Abdurrahmaan (Danyen Kasko).[2] E hitaande 1893, caggal maayde Emiir Muhammadu Bello seeɗa, Sultan Abdurrahmaan toɗɗii Tukur emir Kano keso. Ko famɗi fof, fedde suudu Dabo e gardagol Yusuf Bin Abdullaahi Maje Karofi, ummii, ummii Kano fayde Takai.[3]

Basasa E fuɗɗoode Basasa ko ɓuri heewde e Ñaawirde Kanoan ko lolluɓe e Tukur, The Madaki, Ibraahiima Mallam ; Makaman Kano Iliyasu; Sarkin Bai, Bashari Alhaji; Alkali, modibo saalihu; Sarkin Gaya, Ibraahiima Dabo e Sarkin Fulanin Dambatta ngoni ɓalli makko ɓurnooɗi tiiɗde.[1] Chiromaaji Kano, Turaki Zaki e Dambatta fulɓe sarkin en ngoni adinooɓe haɓde e murtuɓe to Gano caggal ɗuum Gogel e Garko. Hay so tawii ɓe keɓii warde yusuf e wolde Gaya, darnde maɓɓe fof ngam haɗde murto ngoo, ko meere, e lewru ut 1894, murtuɓe ɓee e gardagol Aliyu Mai Sango (Emir maɓɓe keso) keɓti forso Kano.