Musa Yar'Adua

Musa Yar'Adua

ɓii aadama

Jinsu	gorko
Ɓii-leydiyankaaku	Naajeeriya
Innde	Musa
Ɗuubi daygo	1912
Date of death	22 Korse 1993
Marude	Umaru Musa Yar'Adua, Shehu Musa Yar'Adua
Sana'aji	ngaɗoowo siyaasaje
Position held	minister

 

 From Wikidata

Musa Yar'Adua ListenR (1912–1993) woni siyaasaajo Naajeeriya, jannginoowo, o laati Jaagorɗo kuuɗe Lagos wakkati laamu lesdi Naajeeriya. Yar'Adua wonnoo ko jaagorgal nde duunde Lagos e leydi laamorgo leydi ndi toɗɗaa ngam wonde wuro Lagos e hitaande alif 1963. Ko adii nde o naatata e politik, o golliima e duɗal jaaɓi haaɗtirde duuɓi sappo e nay, caggal ɗuum o joginoo golle njuɓɓudi e nder laamu Katsina Native Authority. Tuggi 1953 haa o sankii, o woniino tergal e Diiso Emiraaji Katsina, o woniino adan Tafida, caggal ɗuum o wonii Mutawalle. Kanko woni baaba Umaru Muusa Yar'adua ardiido lesdi Naajeeriya 13ɓo e Shehu Muusa Yar'adua ardiiɗo konu laamu Obasanjo.

Nguurndam e jaŋde puɗɗagol

Musa Yar'Adua jibinaa ko e hitaande 1912 to Katsina, ndeen jeyaa ko e leydi Naajeeriya to bannge worgo. Baaba makko ina wiyee Mallam Umaru ina joginoo tiitoonde Mutawalle (kaalis laamɗo) Imiraa Katsina e laamu Amiir Muhammadu Dikko. Yumma makko ina wiyee Malama Binta ko fulnaajo jeyaaɗo e leñol Sullubawa, miñiiko debbo Emiir Dikko.

Yar’Adua fuɗɗii jaŋde mum ko e duɗal leslesal Katsina e hitaande 1926. Tuggi 1928 haa 1930, o janngi ko e duɗal jaaɓi haaɗtirde Katsina.

Kugal

Caggal nde o heɓi bak makko, Yar'Adua golliima e duɗal hakkundeewal Katsina fotde duuɓi sappo e nay. E hitaande 1945, o arti e departemaa ndema to laamu leydi Katsina (KNA), o toɗɗaa Wazirin Gona (sekereteer ndema) o jooɗii to Daudawa. O wonii e ndeeɗoo darnde haa hitaande 1953. E ndeen hitaande, caggal nde Isa Kaita toɗɗaa e suudu sarɗiiji diiwaan oo, Yar’Adua lomtii mo e Tafida (sekereteer ƴellitaare) KNA.

E hitaande 1955, Yar’Adua naati e Kawtal Leƴƴi Worgo. O fooli, o heɓi nasaraaku haa lesdi Katsina Central nder wooteeji lesdi Naajeeriya nder hitaande 1959. Caggal suɓol ngol, o toɗɗaama jaagorɗo ko feewti e pension, establishment e Naajeeriya e nder kabine gardiiɗo jaagorɗe leydi ndii hono no Abubakar Tafawa Balewa. E hitaande 1960, o artiraa e golle jaagorgal geɗe Lagos, golle ɗe o joginoo haa nde Republique gadano oo yani e hitaande 1966.

Jaagorgal ko feewti e geɗe Lagos

E nder duuɓi ko adii nde Naajeeriya heɓata ndimu mum e hitaande 1960 e nder Republique gadano (1960–1966), laamorgo leydi ndii, e nder renndo mum e faggudu mum, waɗii sahaa mawnugol jaawngol. Jaagorgal Yar'Adua gollodii e Diisnondiral wuro Lagos e hukuuma ƴellitaare ngam ƴellitde ƴellitaare e laamorgo ngo. Ministeer oo ina jeyaa e hokkude leaseeji to misiyoŋaaji janani yiɗɓe sosde ammbasadeeruuji walla konsulaaji e nder leydi Najeriya, o gollodiima e fedde U.N.

Nguurndam caggal

Caggal kuudetaa e lewru Yarkomaa 1966, Yar'Adua ƴetti hakkille mum e geɗe nokkuuje e nder Katsina, haa teeŋti noon e nde o woni e nder Diiso Emiraaji Katsina, o jokki e wonde Tafida, caggal ɗuum o woni Mutawalle, tiitoonde nde o heɓi e hitaande 1986. E nder laamu leydi Nijeer ɗiɗaɓuru (1979–1983), o woniino tergal Parti Naajeeriya (1979–1983).

Yar'Adua sankii ñalnde 22 lewru juko hitaande 1993. : 222

Nguurndam neɗɗo

Yar'Adua resndi Hajiya Daada (1922-2024). Ɓe ndañi ɓiɓɓe ɗuuɗɓe, hawtaade e Shehu, hooreejo hukuumaaji lesdi Naajeeriya, Umaru, hooreejo lesdi Naajeeriya 13ɓo, e Abdulaziz, mo woni nder suudu joonde diidaaɗi lesdi Naajeeriya.