Nasr ad-Din

Imaam Nasr ad-Diin ko gardiiɗo diine e konu Berbeer lamtunaajo, o ardinoo tuggi 1644 haa 1674 dental leƴƴi Berbeer en Sanhadja ngam haɓaade Aarabeeɓe Maqil jeereende rewo Saharaa (ko ɓuri heewde ko Moritani hannde oo, fuɗnaange Maruk e Hirnaange Saharaa). Dillere makko kadi yani e ko wiyetee hannde Senegaal koo, haa arti e liɓgol laamɓe gaadanteeɓe heewɓe.

E kitaale 1660, waajotooɗo Lamtuna biyeteeɗo Ashfaga ƴetti tiitoonde ‘Nasr ad-Din’, maanaa ‘daroowo iimanaagal’. O fuɗɗii waajaade reforme, ɓooyaani ko nulal makko sarii e maayo Senegaal. Nde laamɓe Futa Toro, Jolof, Waalo e Cayor njaɓaani eeraango makko, almuɓɓe makko e banndiraaɓe makko diine ummii e murto, ɓe ndarni laamɓe lislaam e nokku aristokraasi aadaaji.[1]

Nasr ad-Din waraa ko e wolde hitaande 1674 e wolde Char Bouba (walla wolde duuɓi 30) ko leƴƴi Berbeer en mbari ɗum. Ɓe ustaama e darnde leslesre e nder njuɓɓudi leƴƴi laaɓtundi ndi leñol Moorish Arabo-Berber ƴelliti ndeen, tawi ko jibinannde hakkunde leƴƴi koɗdiiɗi e eggiyankooɓe. Laamuuji aadaaji e nder dowlaaji Wolof e Fulaaji to bannge worgo Senegaal, ndartinii laamu mum en kadi, ndartini diineeji nokkuuji ɗii e yimɓe diineeji tan, wonaa e politik.

Tuugnorgal

Tomaas, Doglas H. (2021). "Jihaadi Lingeer: luulndaade janngugol daartol Afrik ngol gorko-normaal" (PDF). Daartol e nder Afrik. 48: 326. hitaande 2021.10. S2CID 246702643. Ƴeewtaa ko ñalnde 27 oktoobar 2023.

Duglas Tomaa; Temilola alanamu (31 décembre 2018). Diineeji Afrik: Goongɗingol e golle rewrude e daartol. ABC-KLIO. p. 182. Ɗemngal ISBN ngal 978-1-61069-752-1.