Nasrin Sotoudeh

Nasrin Sotoudeh (Perse: نسرین ستوده) ko daraniiɗo jojjanɗe aadee to leydi Iraan. O wonii wakiiliijo luulndiiɓe e politikaaji Iraannaaɓe nanngaaɓe caggal wooteeji ɗi ɓe mbaɗi e lewru Juko 2009, e kasooɓe ñaawaaɓe warngooji ngam bonanndeeji ɗi ɓe mbaɗi nde ɓe ngonaa sukaaɓe.[4] Ina jeyaa e yimɓe makko jaayndiyanke biyeteeɗo Isa Saharkhiz, Shirin Ebadi, keɓɗo njeenaari Nobel jam, e Heshmat Tabarzadi.[5] O wonii kadi e wakiliijo rewɓe nanngaaɓe ngam feeñde e yeeso yimɓe tawa ɓe ngalaa hijjab, ɗum ko bonannde ñaawoore e nder leydi Iran.[6] Nasrin Sotoudeh wonnoo ko tiitoonde Nasrin, filmo 2020 mo filmaa e nder sirlu to leydi Iraan ko fayti e "hareeji Sotoudeh jowitiiɗi e hakkeeji rewɓe, sukaaɓe e sukaaɓe tokosɓe."[7] E hitaande 2021, o innitiraa ko gooto e yimɓe 100 ɓurɓe waawde e nder... Aduna.[8] O yaltinaama e lewru juko hitaande 2021.[9]

Ngendam Sotoudeh nanngaa ko e lewru suwee 2010 ngam tuumeede sarde propagande e waɗde feere ngam bonnude kisal leydi[4], o sokaa e kasoo gooto e nder kasoo Evin.[10] E lewru Yarkomaa 2011, laamu Iraan ñaawi Sotoudeh duuɓi 11 kasoo, ko jiidaa e haɗde ɗum golloraade sariya, e yaltude leydi ndii fotde duuɓi 20. E darorɗe hitaande ndee, ñaawirdu appeal ustii ñaawoore makko haa duuɓi jeegom, haɗde mo waɗde golle ɗee haa duuɓi sappo.

E lewru suwee 2018, o nanngaa kadi, ñalnde 12 marse 2019, o ñaawaa kasoo to Teheran, caggal nde o tuumaa waɗde bonanndeeji keewɗi jowitiiɗi e kisal leydi. So tawii ñaawoowo Teheran wiyiino e jaaynde wiyeteende Republique Islamique wonde o sokaama duuɓi jeeɗiɗi, ina wiyee wonde ñaawoore ɓurnde mawnude ndee ko duuɓi 10 kasoo e 148 ñaawoore, yantude e ñaawoore jeegom goɗɗe e ñaawoore fotde duuɓi 38 tawa ina kawri. Kono, ñaawoore ndee ustaama caggal ɗuum, haa duuɓi 10 fof. O woni ko e kaso Qarchak haa jooni e lewru sulyee 2021 (ƴeew kadi les).[11]

Ɓesngu e jaŋde Nasrin Sotoudeh jibinaa ko e hitaande 1963 e nder galle "diine, hakkundeejo" Iraan.[12] O yiɗiino janngude filosofi to duɗal jaaɓi haaɗtirde, o heɓi 53ɓo e nder jaŋde naatgol to duɗal jaaɓi haaɗtirde leydi Iran kono o dañii heen tolnooji toowɗi ngam heɓde nokku, o joofniri ko janngude sariya to duɗal jaaɓi haaɗtirde Shahid Beheshti to Teheran.[13] Caggal nde o timmini dipolomaaji makko e sariyaaji hakkunde leyɗeele to duɗal jaaɓi haaɗtirde, Sotoudeh ƴettii, o heɓi ekzamen bar e hitaande 1995 kono o fotnoo ko fadde duuɓi jeetati goɗɗi ngam heɓde yamiroore makko e golle sariya.[12]

Sotoudeh ko Reza Khandan resii. Ɓe ndañi ɓiɓɓe ɗiɗo.[14] Sotoudeh teeŋtinii wonde Reza ko "gorko jamaanu tigi rigi", ina darii e sara makko e golle makko e nder hareeji makko.[13]

Golle e golle Sotoudeh fuɗɗii golle mum ko e biro sariya ministeer koɗki leydi Iraan, caggal duuɓi ɗiɗi, o naati e fedde sariya Banke Tejarat, jeyaaɗo e laamu. E nder golle makko e banke, o « tawtoraama no feewi e peewnugol ñaawoore ndee e hujjaaji sariyaaji keewɗi ɗi Iraan holliti to La Haye » e nder luural mum e Amerik e nder « noddaango ñaawirdu Alseri toon ».[ 13]

"Golle Sotoudeh gadane e nder fannu hakkeeji rewɓe" ko yeewtere, ciimtol, e binndanɗe keewɗe ngam jaaynde Daricheh. Hooreejo jaaynde ndee salii deftere nde, nde "waɗi Sotoudeh ɓeydaade tiiɗnaade e golle mum ngam hakkeeji rewɓe".[12]

E hitaande 1995 nde o yahrata e duuɓi 32, o waɗi ekzamin Bar (Kanoon Vokala), o heɓi seedantaagal makko awokaaji, o wonti gooto e terɗe ɓurɗe waawde golloraade e nder renndo sariya.[13] Golle Sotoudeh ina njeyaa heen daranaade sukaaɓe e yummiraaɓe tooñooɓe e golloraade ngam reende sukaaɓe tooñooɓe ɓee nde ngartata e baabiraaɓe mum en tooñooɓe. O sikki ko heewi e tooñooɓe ina ñawi walla ina ngondi e caɗeele teeŋtuɗe, ina njiɗi toppitagol e leɗɗe. O yaakorii wonde ñaawirɗe ɗee maa ɓur huutoraade annduɓe sukaaɓe e annduɓe hakkillaaji ngam hoolkisaade geɗe bonɗe ngam reende sukaaɓe ɓe ngalaa ellaaji.[13]

Ko adii nde o nanngata, Sotoudeh ina jokki e wallitde gollotooɓe e jaayndiyankooɓe ko wayi no Kourosh Zaim, Isa Saharkhiz, Heshmat Tabarzadi, Nahid Keshavarz, Parvin Ardalan, Omid Memarian, e Roya Tolouie, kam e ñaawooɓe sukaaɓe e ñaawooɓe. O gollodiima e Shirin Ebadi, keɓɗo njeenaari Nobel jam e nokku makko daraniiɓe jojjanɗe aadee.[15][16] Caggal nde Sotoudeh nanngaa, Ebadi noddi yo o woppite, o hollitii mettere makko e cellal makko. E nder bayyinaango ngo, Ebadi wiyi "Ms. Sotoudeh ina jeyaa e awokaaji jojjanɗe aadee cuusal heddiiɓe, jaɓɓe kala riis ngam daranaade ñawɓe jojjanɗe aadee e nder leydi Iran."