Nawfia
Nawfia ko wuro Njikoka e nder diiwaan Anambra, leydi Najeriya. Nawfiya ina taaroo gure keddiiɗe hono enugwu ukwu, awka (umuokpu), nise, amawbia e enugwu agidi. Ko ɓuri heewde e mayre ko leñol Igbo, ina sikkaa ko nde jeyaa e gure ɗe ngoni galle maamiraaɓe Igbo. Ko ɓuri heewde e hoɗɓe heen ko Kerecee’en (ko Angalteernaaɓe e Katolik en ɓuri heewde heen). Igbo e Engele ko ɗemɗe ɓurɗe haaleede e Nawfia.
Wuro ngo ina waɗi diwanuuji ɗiɗi ko ɗiin ngoni: Ifite (diiwanuuji 1) e Ezimezi (diiwanuuji 2). Wuro ngo ina waɗi kadi gure sappo tawa ina jeyaa heen: Adagbe Mmimi, Enugo Mmimi, Eziakpaka, Iridana, Urualor/Uruejimofor, Uruorji, Urukpaleri, Umuriam, Umuezunu, e Umukwa.
Laamu ardiiɗo e dogginde geɗe Nawfia ina waɗi laamuuji tati mawɗi ko wayi no Igwe Nawfia, Hooreejo Seneraal Dental Nawfia Progressive Union e Diiso Nze/Ozo.
Igwe mo Nawfia ko gardiiɗo pinal e aadaaji, ko kañum woni kalfinaaɗo kisal e geɗe leydi. Hooreejo leydi oo ina jogii njuɓɓudi kuuɓtodinndi wuro ngoo (e wondude e Hooreejo wuro ngoo e kala wuro) e golle sariya. Diɗɗal Nze/Ozo ko fedde mawɓe "tiitoonde" wallitooɓe Igwe ngam jogaade pinal e aadaaji kadi ngam safrude luural.
Laamɗo aadaaji wuro ngo ko ɓooyaani ko laamɗo leydi ndii, hono Igwe Sir F. F. B. C. Nwankwo (Osuofia na Nawfia). Laamɗo aadaaji hannde oo ko laamɗo leydi ndii, hono Igwe Ferdinand Chijioke Nwankwo (Osuofia II na Nawfia).
Hooreejo leydi ndii ko ɗoon e ɗoon woni mawɗo leydi ndii, hono Sir Nonyelu Okoye (Eze Udo). Hooreejo leydi hannde oo, ko mawɗo fedde wiyeteende Sir Nathan Enemuo (Eze Ego).
Nawfia ko e gure jeyaaɗe e leñol Umunri. Nawfia wondude e Enugwu Ukwu, Enugwu Agidi, e Agu Ukwu, ina cikka ko ɗoon fuɗɗoode leñol Igbo en rewi. E wiyde leñol Igbo, Nawfia (ina wiyee Nnọfvịa e ɗemngal nokku oo), ko ɓiy Nri ɗiɗaɓo, kadi ko dognoowo e golle mum. Baaba Nri, Eri ina sikkaa ko baaba Igbos fof.[1] Tuugnorgal
Ñalnde kala, Times (4 lewru Yarkomaa 2017). "Laamɗo aadaaji renndo Nawfia e nder nokku laamu Njikoka e nder diiwaan Anambra". Waktuuji ñalnde kala. Lagos, leydi Najeriya.