Jump to content

Oba Oyekan I

Iwde to Wikipedia

Oba Oyekan I (maayi 30 suwee 1900) laamii Lagos tuggi lewru mars 1885 - 30 suwee 1900. O ƴetti jappeere laamu ko ina wona lewru caggal maayde baaba makko Oba Dosunmu.[1]

Laamɗo Oyekan e mawɗo Apena Ajasa

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E hitaande 1883, Oba Dosunmu, baaba Oyekan noddi batu ngam safrude caɗeele hakkunde mawɗo Apena Ajasa e mawɗo Taiwo Olowo kono mawɗo Ajasa ina hulɓina Oba e mawɓe woɗɓe. Nde o yi'i darnde Apena Ajasa ɗon hulna, laamiiɗo Oyekan fiyi hooreejo Ajasa, o ɓeydi wi'ugo Ajasa fotaayi ƴama Oba haa Iga Idunganran (laamu Oba). Oba Dosunmu jaɓaani golle Oyekan ɗee, o huɗi ɗum o wiyi "Suka baɗɗo nii ina foti majjude". Mawɗo Taiwo Olowo, luutndiiɗo mawɗo Apena Ajasa, weltiima e golle Oyekan ɗee, o jaabtii Oba Dosunmu o wiyi "Ɓiɗɗo oo majjataa kono o wuura nguurndam juutɗam e ƴellitaare"[2]

Ustagol semmbe Obaship e laamu Oyekan

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Obaship ustii to bannge ngalu e to bannge doole e laamu Oyekan. Oyekan jaɓi ustude ngalu ngu laamu koloñaal Angalteer yoɓata gila e 1 000 £ haa 200 £ (haa jooni ɓeydaama haa 400 £ e hitaande 1898).[3] Oyekan kadi alaa ballal mawɓe doole hono Apena Ajasa mo o fotnoo haɓde e hitaande 1883. E joofnirde, ŋakkeende ballal mawɓe doole hono Apena Ajasa haɗi Oyekan huutoraade won e doole sariya ɗe Oba Dosunmu rokki e nder nanondiral Cession 1861. [3]

Oba Oyekan sankii ko ñalnde talaata 30 suwee 1900 caggal nde o rafi ko juuti. O laami duuɓi 15 ko o Oba mo Lagos.[1]

  1. Folami, Takiu (1982). Daartol Lagos, Naajeeriya: Sifaa wuro Afrik. Jaayndeeji bayyinaango, 1982. pp. 37-40. ISBN 9780682497725.
  2. Losi, Yuhanna. Taariindi Lagos. Jaaynde jaŋde Afrik (1967). p. 52.
  3. Dele-Kole, Patrik. (17 saawiyee 1975). Eliteeji jamaanu e aadaaji e nder politik Lagos. Jaaynde Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Cambridge. p. 82. ISBN 9780521204392.