Osuolale Abimbola Richard Akinjide
Osuolale Abimbola Richard Akinjide, // b SAN (4 Noowammbar 1930 – 21 Abriil 2020) ko awokaajo e dawriyanke Naajeeriya.[1] O woniino jaagorgal jaŋde e nder Republique gadano oo, jaagorgal ko feewti e ñaawoore e nder Republique ɗiɗmere ndee.
Nguurndam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Jibinaa ko Ibadan e hitaande 1930, hooreejo Akinjide jeyaa ko e galle jokkondirɗo e laamu Naajeeriya : mawniiko yumma mum ko mawɗo Oderinlo, Balogun mo laamu Ibadan.[2] O janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Oduduwa to Ile-Ife nde o woni suka, caggal ɗuum o yalti e duɗal jaaɓi haaɗtirde (Distinction, Agrégat 6).
Akinjide yahi leydi Angalteer e hitaande 1951 ngam jaŋde mum toownde, o noddiraa to Bar Engele e hitaande 1955. Caggal ɗuum o arti leydi Najeriya. O sosi gollorde makko Akinjide & Co ko juuti caggal ɗuum.
O woniino jaagorgal jaŋde e nder laamu gardiiɗo jaagorɗe leydi ndi Tafawa Balewa e nder laamu nguu, o woniino jaagorgal ko feewti e ñaawoore e nder laamu hooreejo leydi Shehu Shagari e nder laamu ɗiɗaɓu nguu. O woniino tergal e goomu njuɓɓudi ñaawoore e nder goomu toppitiingu doosɗe leydi ndii e hitaande 1975-1977, caggal ɗuum o naati e lannda ngenndiijo leydi Naajeeriya e hitaande 1978. O wonti jaagorgal ko fayti e sariyaaji lannda kaa, caggal ɗuum o toɗɗaa jaagorde ñaawoore.
Akinjide wonnoo ko mawɗo awokaaji leydi Najeriya.[3]
Gaagaa wonde tergal e galle laamɗo Oderinlo, kanko e hoore makko o woniino kadi laamɗo e nder Olubadan to suudu sarɗiiji leƴƴi Ibadan.
Jaagorgal mawngal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ko e les njiimaandi makko, leydi Najeriya ruttitii warngooji wuyɓe jogiiɓe kaɓirɗe.
Mumtugol kuulal kaɗngal eggiyankooɓe artude e leydi ndi.
Ko kanko woni ñaawoowo mawɗo e ñaawoore janfa Bukar Zanna Mandara.
Riiwtugo ɓiɓɓe lesdi Naajeeriya ɗuuɗɓe ɓe walaa laawol ko waɗi ɗum waɗi ɓillaaji ɗuɗɗi dow woɓɓe ɓiɓɓe lesdi ndi'i. Kewu nguu hollitii kadi won e caɗeele nder renndo faggudu Afrik hirnaange.
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Femi ajayi (1 mee 2009). Battane diine e nder golle politik : Ñaawoore Ñaawirde Toownde (1975-1990). winndere ndee. p. 100. ISBN 978-0-5954-78-28-6. Ƴeewtaama ñalnde 20 noowammbar 2009.
"Akinjide: Nguurndam teskinɗam e ikon sariya". Hannde. Keɓtinaama ñalnde 7 lewru juko 2020.
"Cakkitiiɗo e Mohikan en: Teddungal Richard Akinjide (1930-2020) | Kabaaru Naajeeriya - Kabaruuji Naajeeriya e Duniyaaru — Jaaynde Asaweere — Kabaaru Naajeeriya – Kabaruuji Naajeeriya e Duniyaaru". gardiiɗo.ng. Heɓtinaama ñalnde 8 mars 2022.
"Njuɓɓudi ñaawoore ngam wuyɓe ñaawaaɗo haa warde", BBC
SUSAN LINNEE, Naajeeriya, jaayndeeji 2 lewru feebariyee 1983, alarba, kabaruuji winndereeji