Jump to content

Parsi Lying-in Hospital

Iwde to Wikipedia

Ospitaal Parsi (PLIH), anndiraaɗo kadi Ospitaal Temulji, sahaa e sahaa fof ina winndee Opitaal Tehmulji, ina jeyaa e opitaaluuji jibinannde gadani to Bombay (hannde Mumbai). Ko cafroowo e jibinannde Temulji Bhicaji Nariman sosi nde e hitaande 1887, nde timmini e hitaande 1895. Ustagol jibinannde Parsi en e feccere sakkitiinde teeminannde 20ɓiire addani nde udditaade.

Iwdi E nder teeminannde 19ɓiire, rewɓe Parsi en Bombay ɓuri jibinde ko e nder galleeji, e nder nokkuuji ɗi henndu moƴƴaani, ɗi ngonaa laaɓtuɗi.[1] E hitaande 1887, doktoor jibinannde e deenoowo duɗal jaaɓi haaɗtirde Grant, Temulji Nariman, gonɗo e ŋakkere ñawu nguu, sosi PLIH.[2][3]

Opitaal oo fuɗɗinoo ko e galle tokooso ina fawii e maayo to Marine Lines. Nariman ardii nde bana asilo jibinannde Parsi nden nde tabitini innde Nariman nder rento.[4] Kono ko juuti, nokku soodaama e laamu nguu e dow esplanade to Estaad Hornby to Mumbai.[5][6][4] Mahdi ndii ko Muncherji Murzban,[7], neɗɗo mawɗo e nder fedde Bombay[1], mo estaaduuji Peabody to Londres[4] njiylotonoo, kadi ko kanko ardii mahngo mahdi ndii. Nde timminii e hitaande 1895 e njoɓdi 105 000 mbuuɗu kono e hitaande 1914, njoɓdi ndii fof ɓeydiima haa 130 541 mbuuɗu.[6] Fakirjee Dinshaw woni golloowo e golle ɗee.[4] Ko ɗum jeyaa e opitaaluuji jibinannde gadani e nder wuro ngo[8][9] mahaaɗi e mbaadi Gothic Revival.[1] Yuɓɓinaama e saraaji ladde, ina waawi hoɗde 50 debbo.[6] Nde wonti anndiraande yimɓe fof e innde Temuljinu Suvarvakhana (suudu fenaande Temulji).[4]

Duuɓi gadani Ko adii ɗuum, e nder udditgol maɓɓe, rewɓe ina ngonnoo e nokkuuji ɓurɗi niɓɓiɗde e ɓuuɓde e nder galle hee, e nder wertallo leydi ndii, ɗo gaasuuji ɓuuɓɗi mbaawi wallitde ñawu nguu.[10] PLIH noon, ina joginoo rewɓe e nder cuuɗi toowɗi, tawa ina njogii laaɓal ɓurngal moƴƴude, ina njogii kadi nokkuuji ɓurɗi heewde.[4] Ospitaal oo dañii innde laaɓal e jogaade rewɓe jibinannde e liɗɗi laaɓɗi. Yummaɓe kesi njooɗii ko ɓuri lewru[1] e ɗum nanndi e renndo Parsi wonde ina hebbini haajuuji ɗi keɓaaka.[6][11]

Temulji Nariman wonti maande "yumma Parsi".[8] Ko kanko woni binndoowo tedduɗo e cafroowo mawɗo opitaal oo e sahaa udditgol mum ñalnde 11 lewru Yarkomaa 1895, o hirjinii Parsi en ɓurɓe alɗude ɓee nde njaɓata ɓurɓe waasde ɓee huutoraade jokkondire mum. Sifaa njoɓdi ndii ina waɗi tieruuji tati. Kalaas tataɓo oo heɓi safaara mbelnaari, kalaas ɗiɗaɓo oo yoɓata ko 1,80 mbuuɗu ñalawma kala, kalaas gadano oo yoɓata ko 3 mbuuɗu ñalawma kala. Depooji ɗi ngartataa kadi ƴettaa.[4]

E nder duuɓi nay gadani ɗii, fotde 1 750 ñawɗo ina safree[4] e fuɗɗoode teeminannde 20ɓiire, rewɓe Parsi ina njogii opitaaluuji tati ɗi ɓe mbaawi suɓaade e nder diiwaan Esplanade oo, opitaal jibinannde Bomanjee Edaljee Allbless, opitaal jibinannde Bomanjee Edaljee Allbless, opitaal Pestanjee Hormusjee Cama Ospitaal rewɓe e sukaaɓe e PLIH.[4]

Ina jeyaa e Parsi en mawɓe jibinɓe e PLIH, Feroze Gandhi e hitaande 1912.[12] Jamsetji Tata wonnoo ko tergal goomu nguu.[13]

Duuɓi garooji E fuɗɗoode teeminannde 21ɓiire won peeje ngam waylude mahdi limtaaɗi e tolno 2B[13] waɗta ɗum opitaal ortopedi,[1] kono e hitaande 2015, suudu adanndu nduu ina huutoree no birooji nii, heddii mahdi ndii ina woodi.[14]

Tuugnorgal

"Geɗe Yumma". ADN leydi Indiya. 17 Oktoobar 2014. Ƴeewtaa ko 31 Oktoobar 2018.
Pandya, Sunil (2018). Jaŋde safaara e nder hirnaange leydi Indiya: Duɗal safaara Grant e opitaal Sir Jamsetjee Jejeebhoy. Jaaynde annduɓe Cambridge. p. 258. ISBN 978-1-5275-1805-6.
Ramanna, Mridula (2007). "Cellal yumma e fuɗɗoode teeminannde noogas Bombay". Yontere faggudu e politik. 42 (2): 138-144. JSTOR 4419135.
Patel, Simin (2015). Hakkunde pinal e nder wuro koloñaal, Parsiiji Bombay c. 1860-1921, deftere doktoraa (PDF). Koolol Baliol, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Oxford. Mooftaa ko e asli (PDF) ñalnde 19 lewru Duujal 2016. Ƴeewtaa ko ñalnde 21 noowammbar 2018.
Dwivedi, Sharaada; 1999. Yahdu Fort: sara nokku Fort Bombay. Desinuuji mawɗi. p. 132. ISBN 9788190060233.
Sopra, Pireeti (2011). Hawre denndaande: Eliteeji Inndo e peewnugol Bombay Angalteer. Jaaynde duɗal jaaɓi haaɗtirde Minnesota. p. 103. ISBN 978-0-8166-7036-9.
"Ko waɗi ndeeɗoo galle Cama heɓi njeenaari ndonaandi UNESCO". hakkunde ñalawma. 11 suwee 2016. Ƴeewtaa ko 21 noowammbar 2018.
Ramanna, Mridula (2012). Cellal e nder laamu Bombay, 1896-1930. Defte Primus. p. 93. ISBN 978-93-80607-24-5.
Nariman, Sam D. (1941). Dr. Sir Temulji Bhicaji Nariman Kt: Nate juutɗe e nguurndam makko. Tappirtee ko to Mody's Diamond Print. Golle. p. 34.
Kitrej, Joorji A. (1889). Daartol juutngol e kaalis "Rewɓe safrooɓe ngam leydi Indiya" to Bombay. Defterdu safaara Cushing/Whitney Duɗal jaaɓi haaɗtirde Yale. Bombay, Jaaynde Fedde Jaŋde. pp. 9-10.
Filib G. (2001). Zoroastrianisme guurɗo: Parsiiji wuro Haala ko fayti e Diine mum en. Routledge. ISBN 978-0-7007-1328-8.
Saasi Busaan (2008). Feroze Gandi. Frank Bros e fedde p. 8. ISBN 978-81-8409-494-7.
"Tehmulji parsi lelnde-e nder suudu safrirdu ina waawi wonde."