Rangina Hamidi

Rangina Hamidi (Pashto: رنګينه حمیدي; jibinaa ko hitaande 1978) ko binndoowo, jannginoowo, daraniiɗo renndo, e politikyanke Afganistaan-Ameriknaajo.[1] O anndaa ko daraniiɗo hakkeeji rewɓe e nder leydi Afganistaan, o golliima eɓɓooji renndo keewɗi ngam semmbinde sukaaɓe rewɓe e rewɓe e nder leydi Afganistaan. Hamidi woni jaagorde jaŋde leydi Afganistaan, haa nde Taliban heɓti leydi Afganistaan ​​e doggol Kabul e hitaande 2021. Ko kanko woni debbo gadano jaagorde jaŋde leydi Afganistaan.[2] E nder nde Taliban heɓti Afganistaan, o huniima wonde o jooɗotoo ko e Afganistaan, o jokka golle makko e neɗɗankaagal, o naatna heen no feewi ngam semmbinde rewɓe Afganistaan.[3] Kono, caggal jonte keewɗe, o dogi e ɓesngu makko, o payi Arizona. [4]

Nguurndam adanɗam

Rangina jibinaa ko to Kandahar, Afganistaan ​​e hitaande 1978, e nder galle Pashtun en, to Ghulam Haider Hamidi, gardiiɗo wuro Kandahar.[5] Caggal nde Sowiyet en njani e Afganistaan ​​e hitaande 1980, kanko e ɓesngu makko ɓe ngummii Pakistaan ​​e hitaande 1981 tawi omo yahra e duuɓi nay, ɓe ngoni ko e hoɗde e wuro Quetta.[6][7] Caggal ɗuum, o ummii o fayi Amerik e ɓesngu makko e hitaande 1988, o mawni ko sara Washington, D.C. O heɓi dipolom makko baccalauréat e jaŋde diine e jaŋde jinnaaɓe to duɗal jaaɓi haaɗtirde Virginia.

O arti leydi makko Afganistaan ​​e hitaande 2003, o wonti jooɗiiɗo leydi ndi haa abada.[8] O felliti hootde leydi makko caggal nde o yani e leydi Amerik ñalnde 11 suwee 2001, o huniima mahde e ƴellitde leydi makko Afganistaan.[9] Nde o arti Afganistaan, o wonii gardiiɗo eɓɓaande ƴellitgol ngalu rewɓe wonande Afganistaannaaɓe ngam renndo siwil. O ardii e o ardii no golloowo mawɗo e nder eɓɓoore ƴellitgol ngalu rewɓe ngam Afganistaan ​​en ngam renndo siwil e rokkude porogaraamuuji renndo e golle ngam rewɓe hoɗɓe e wuro Kandahar.[1] O suɓaama e nder 18 ƴamooɓe njeenaari jaambaaro CNN 2007, kadi o suɓaama e Rajo Orop/Rajo Liberty ngam wonde "Neɗɗo walla yontere".[6]

E hitaande 2008, o sosi Kandahar Treasure mo nganndu-ɗaa ko kañum woni fedde adannde nde rewɓe njogii e rewɓe ina njogii njuɓɓudi renndo e nder diiwaan Kandahar. O winndii binndanɗe, o wallitii e jaayɗe keewɗe ko wayi no Asia Times, Guardian, Daily Telegraph, BBC, Daande Amerik e NPR.[6] O winndi e o yaltini deftere wondude e Mary Littrell tiitoonde mum ko “Embroidering dans les frontières: Rewɓe Afganistaan ​​ina mbaɗa futuro e hitaande 2017”.[10]

O golliima kadi e nder diɗɗal wasiyaaji to bannge renndo Afganistaan, to bannge renndo siwil Afganistaan ​​e to bannge njulaagu e gollorɗe rewɓe Afganistaan.[6]

Ministeer jaŋde

E hitaande 2020, Hamidi toɗɗaama gardiiɗo jaagorgal jaŋde to Afganistaan, o woni debbo gadano e nder duuɓi 30 ardaade jaagorgal jaŋde e nder leydi ndi. O hollitii ballal tiiɗngal e eɓɓaaɗe haa teeŋti e sukaaɓe rewɓe. [11] E lewru desaambar e ndeen hitaande, parlemaa Afganistaan ​​salii woote hoolaare ngam Hamidi e darnde nde. Ndeen, e lewru Yarkomaa 2021, Hamidi riiwi 11 wasiyaaji ministeer jaŋde. Wasiyaaji dartinaaɗi ɗii mbiyi ina woodi peeje ngam riiwtude 1 400 gollotooɓe woɗɓe e nder yontaaji garooji, tawi gooto e gollotooɓe riiwtaaɓe ɓee wiyi "Hamidi ina huutoroo nepotism e nder ministeer jaŋde, ina jokkondiri e geɗe ɗee e nder politik e nder mbaadi mbaylaandi."[12]

E lewru mars 2021, ministeer jaŋde leydi Afganistan haɗi sukaaɓe rewɓe janngooɓe ɓe duuɓi mum en njahrata e 12 yimde e kewuuji jamaa. Jaagorgal men ko feewti e ministeer, Najeeba Arian, wiyi wonde kuulal ngal waɗi ko caggal nde almudɓe e jibnaaɓe ndokkata miijooji. Kuulal ngal waɗii mettere e nder laylayti renndo, e ñiŋde Hamidi. Won e ƴeewooɓe mbiyi ko ɗeen ngoni peeje politik ɗe Hamidi ƴetti ngam weltinde parlemaa diineeji tiiɗɗi.[13][14] Ndeen ministeer oo siftinii wonde haɗeede ndee ko "faamde", o wiyi ko ɗum jokkondiri e peeje ngam haɗde mooɓondiral hakkunde sukaaɓe rewɓe e worɓe ngam haɗde ñawu Koronaawiris 2019 (COVID-19). E fuɗɗoode lewru abriil, ministeer oo artii e kuulal ngal, Arian yaltinii bayyinaango ina hollita wonde ɓataake oo hollitaaki tigi rigi darnde ministeer oo e dowla. E hitaande 2020, ministeer jaŋde ina wondi e caɗeele sabu mum yamirde wonde almudɓe ina keɓa denndaangal jaŋde e nder duuɓi tati gadani ɗi ɓe njanngata e nder juulirɗe ngam wallitde ɓesngu nguu “ruuhu lislaam” e nder almudɓe ɓee, kono caggal nde yimɓe ɓee cemmbini ɗum, ndee feere kadi waylaama.[15]. ]

E lewru juko hitaande 2021, nde o haaldata e batu jaŋde winndereyankeewu to Londres, Hamidi wiyi omo jogii hoolaare e kisal leydi makko ngam haɗde Taliban en heɓtude Afganistaan ​​fof haa timma, kadi omo huli gartugol maɓɓe. “Ko ɓuri hulɓinaade mi ko, Alla haɗa, gartugol hitaande 1996 nde, e konngol, sukaaɓe rewɓe njaltinaa e duɗe, duɗe uddaa, jannginooɓe rewɓe neldaa galleeji, gollotooɓe rewɓe e kala sekteer neldaa galleeji.”[16]

Nde dawriyankooɓe heewɓe toowɓe, haa arti noon e hooreejo leydi Afganistaan ​​hono Ashraf Ghani, ndogi durin Afganistaang Fall Kabul e lewru ut 2021, Hamidi felliti jooɗaade to Afganistaan ​​ngam etaade jokkude ardaade golle jaŋde. E nder yeewtere nde o waɗi e jaaynde BBC World News, o hollitii mettere makko e dogdu Ghani, o hollitii wonde omo huli batte ɗe o waawi dañde.[17][18] Ñalnde 23 lewru bowte hitaande 2021, jaaynde Afganistaan ​​yaltinii foto Hamidi e Taliban, tawi heewɓe cikkatnoo ko ɗum firti ko kanko woni jaagorgal jaŋde haa jooni.[19] Kono ñalnde 29 lewru nduu, jeewte ɗee ciftinii "jaagorgal kesal jaŋde toownde, Abdul Baqi Haqqani" e nder daartol Taliban ina ɗaɓɓi nde denndaangal ekkolaaji ɗii ceerndata e jinnaaɓe mum en.[20]

Golle caggal laamu

Ñalnde 31 lewru bowte hitaande 2021, Hamidi e ɓesngu mum ndogi Afganistaan. Haa hitaande 2022, ɓe ngoni ko e Arizona, to Amerik, ɗo Hamidi gollotoo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Arizona State.[21]

Bibliografi

Hamidi, Rangina (2017). Embroidering nder keeri: Rewɓe Afganistaannaaɓe ina mbaɗa ko fayi arde

Tuugnorgal

1. "Ardaade waylo-waylo: E nder yeewtere Rangina Hamidi". Ardiiɗo waylo-waylo: Ina jeyaa heen Rangina Hamidi. 26 sulyee 2013. Ƴeewtaa ko 18-08-2021.
2. "Hitaande caggal ɗuum, gonnooɗo jaagorgal jaŋde Afganistaan ​​ina miijoo e leydi mum". NPR. 18-08-2022. Heɓtinaa ko ñalnde 19-07-2023.
3. "Hol ko woni e nder Afganistaan?". www.kabaruuji nguurndam-afganistaan. Heɓtinaama ñalnde 18-08-2021.
4. "Nguurndam jaagorde | Ministeer jaŋde". www.laamu.af. Heɓtinaama ñalnde 18-08-2021.
5. "Raŋina Hamidi". CCCB. Heɓtinaama ñalnde 18-08-2021.
6. [1][jokkondiral maayngal]
7. "Daranoowo Rangina Hamidi ina golloo ngam moƴƴinde nguurndam rewɓe Afganistaan ​​| Daande Amerik - Engele". www.kabaruuji.com. Heɓtinaama ñalnde 18-08-2021.
8. Hamiidi, Raŋina; Literel, Mariyam (2017). Embroidering nder keeri: Rewɓe Afganistaannaaɓe ina mbaɗa ko fayi arde. Defte Thrums. ISBN 978-0-9984523-0-2.
9. "Jaŋde waawaa ɗaɓɓude yeewtere e jaagorde jaŋde leydi Afganistaan ​​Rangina Hamidi". Jaayndeeji hakkunde jaayndeeji. Ñalnde 12 abriil 2021. Ƴeewtaa ko 27-08-2021.
10. "Jaagorɗo jooɗiiɗo oo jaɓaaka e parlemaa, o woppi wasiyaaji 11". Kabaruuji Tolo. Ñalnde 14 lewru Yarkomaa 2021. Ƴeewtaa ko 27-08-2021.
11. "Afghanistan haɗi sukaaɓe rewɓe janngooɓe ɓurɓe duuɓi 12 yimde — ciimtol". Ɓoornugol leydi (DW). Ñalnde 10 mars 2021. Ƴeewtaa ko 27-08-2021.
12. "Haɗde sukaaɓe rewɓe janngooɓe Afganistaan ​​yimde e nder jamaanu slammed". Al Jaziira. Ñalnde 11 mars 2021. Ƴeewtaa ko 27-08-2021.
13. "Hol ko waɗi laamu Afganistaan ​​etaade haɗde sukaaɓe rewɓe janngooɓe yimde?". Aarabeeɓe Keso. 2 abriil 2021. Ƴeewtaa ko 27-08-2021.
14. "Jaagorgal jaŋde leydi Afganistaan ​​ina jokki e wiyde wonde ñalɗi niɓɓi ɗi rewɓe ngoni e les njiimaandi Taliban ɗii, fotaani artude". Ngenndiyankeewo. Ñalnde 29 sulyee 2021. Ƴeewtaa ko 27-08-2021.
15. "Ina waawi jogaade batte : Gonnooɗo jaagorgal jaŋde Afganistaan ​​ina huli caggal nde Taliban heɓti laamu". Indiya Hannde. Ñalnde 17 ut 2021. Ƴeewtaa ko 18-08-2021.
16. ""Tendre que frentarme a consequences que nunca imaginé": la exministra afgana mo fellitii dow tati Taliban". Kabaaru BBC Mundo (e ɗemngal Españool). Heɓtinaama ñalnde 18-08-2021.
17. ""Taliban maa sos njuɓɓudi jaŋde ndi alaa ko nanndi e mum e nder Aasi, gardiiɗo komisiyoŋ jaŋde Taliban, Abdul Hakim Hemat, wiyi e batu to ministeer jaŋde." Twitter. Ñalnde 23 ut 2021. Ƴeewtaa ko 27-08-2021.
18. ""Taliban: Almuɓɓe worɓe e rewɓe ina njannga e nder cuuɗi janngirɗe ceertuɗi." Kabaruuji Tolo. Ñalnde 29 ut 2021. Ƴeewtaa ko 29-08-2021.
19. Chang, Ailsa; Lim, Megan; Handel, Saara (18 lewru bowte hitaande 2022). "Hitaande wootere caggal ɗuum, gonnooɗo jaagorgal jaŋde Afganistaan ​​ina miijoo e leydi mum". NPR. Keɓtinaama ñalnde 23 abriil 2023.