Rebisi

Rebisi ko laamu aadaaji leñol Ikwerre e nder ko woni hannde Naajeeriya. Nde woni ko e Port Harcourt (nokku laamu nokkuyankeewu) e nde hawri e nokkuuji Oroabali, Orolozu, Orogbum, Oroorukwo, Orochiri, Oromeruezimgbu e Oroada. Ngam juutde balɗe makko e haɓaade hareeji keewɗi, o yaajtini, o rokki sukaaɓe makko fof leyɗeele ngam miijaade, Oro (galleeji) ko sifaa ngam sifaade ko renndooji anndaaɗi hannde ɗii fof.[1] Ɗee galleeji hannde renndooji (Oro) ina ngonnoo e nokkuuji stratejik e nder port harcourt ngam waɗde hare ngam haɓaade njiyaagu e nder leydi Rebisi.[1]

Laamɗo aadaaji mo jeyaa kadi e laamɓe ɓurɓe mawnude e nder wuro Port Harcourt ko joom suudu Eze Apara Rebisi, ko kañum woni hakkundeejo hakkunde leñol Rebisi Port Harcourt e laamu nguu.[2]

Daartol Rebisi

Yimɓe Rebisi ko iwdi Apara no ɓiɗɗo 9ɓo.Rebisi ina kaala ɗemngal Ikwerre a dialet ɗemngal Igbo. Yimɓe Rebisi ina nguuri e Port Harcourt haa abada. Yimɓe Rebisi to Port harcourt ina kuutoroo demokaraasi e les njiimaandi laamɗo (Eze) e gerontokraasi.[1] Rebisi ina keeri e renndooji e leƴƴi goɗɗi keewɗi e nder diiwaan Rivers, gila e bannge Fuɗnaange ina jogii okirikans, Fuɗnaange ɓennuɗo ina jogii kalabaris tawi bannge hirnaange e bannge worgo Rebisi ina jogii leñol Obio Akpor, leñol haalooɓe Ikwerre.[1] Ƴellitaare adii arde ko e Rebisi to Port Harcourt hedde teeminannde 18ɓiire nde njulaagu Oropnaajo mahi Port Harcourt.[1] Rebisi ina barkini jawdi keewndi sabu galle laamu Rivers State hannde oo, sosiyeteeji, juɓɓule e njuɓɓudi ina tawee e Rebisi.[1] Yimɓe ɓee ɓuri heewde ko remooɓe, liɗɗi e gollotooɓe worɓe e rewɓe.[1] Ɓiɓɓe maɓɓe ina ndarii e nder winndere ndee kala.[1] Heɓde sosiyeteeji e juɓɓule Multinational e nder nokku hee hannde ina toɗɗii mbaydi yimɓe ɓee. Jooɗorde polis'en lesdi Naajeeriya, konu lesdi Naajeeriya, haa jaami'aare lesdi Naajeeriya woni haa Rebisi Port Harcourt.[1]

Doggol laamɓe Rebisi

Ndee doggol timmaani; aɗa waawi wallude e ɓeydude geɗe ŋakkuɗe. (Lewru ut 2016)

HRM Eze Elikwu Ekaninwo, Eze Apara Rebisi IV

HRM Eze Elikwu Ekaninwo Mati, Eze Apara Rebisi V

HRM Eze Elikwu Woruji, Eze Apara Rebisi VI

HRM Eze Elikwu Dike, Eze Apara Rebisi VII

HRM Eze Elikwu Worluchem, Eze Apara Rebisi VIII

HRM Eze Phillip Elikwu, Eze Apara Rebisi IX

HRM Eze Victor Weli Woluchem, Eze Apara Rebisi X

HRM Eze Sunday Nnanta Woluchem, Eze Apara Rebisi XI

HRM Eze Victor Nnanna Woluchem II, Eze Apara Rebisi XII[3]