Saghar Nizami
Saghar Nizami (1905-1983),[1] anndiraaɗo Samad Yar Khan, ko jimoowo Inndonaajo, binndoowo ghazal e nazm e ɗemngal Urdu. O jeyaa ko e almuɓɓe Seemab Akbarabadi (1882–1951) adanɓe, kadi o heɓiino teddungal tataɓal ɓurngal toowde e nder leydi Indiya, hono Padma Bhushan, e hitaande 1969, sabu darnde makko e binndol.[2]
Nguurndam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Saghar Nizami jibinaa ko to Aligarh ñalnde 21 lewru Duujal hitaande 1905. Baaba makko, Sardar Ahmed Yar Khan, ko cafroowo e nder golle laamu Angalteer to leydi Indiya.[3] Ko o keɓɗo njeenaari Padma Bhushan (1969) e njeenaari Ghalib (1982).
Golle binndol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Tuggi 1923 haa 1932 o ardii Paimana, jaaynde lewru kala nde jannginoowo makko yaltini to Agra. E hitaande 1933 o ummii o fayi Meerut, o sosi Adabi Markaz, suudu bayyinoowo defte, e hitaande mum adannde, o naatni Mehr Lal Soni Zia Fatehabadi e nder winndere binndol Urdu, o yaltini Tullu (Dawn), woni deftere jimɗi gadane nde ɗiɗaɓo oo winndi. Duuɓi seeɗa caggal ɗuum, Yuusuf Huseyn, gardiiɗo Nairang e Khayal, ina foti renndinde Ahsan Danemark, Saghar Nizami e Mehr Lal Soni Zia Fatehabadi e nder koode tati jalbooje (yimre Urdu) e jamaanu hannde oo.
E nder nguurndam makko o yaltinii defte jeegom (6) : Subuhi (1934), Badah e Mashriq (1934), Kahkashaan (1934), Rangmahal (1943), Mauj e saahil (1949) e Nehrunama (1967).[3] Defte makko mooftaaɗe, Kuliat e Saghar Nizami, njaltinaama e defte tati to suudu muulngo hannde, to Delhi hakkunde 1999 e 2001.
Ƴeewndo golle, nguurndam e neɗɗaagal Saghar Nizami tiitoonde mum - Saghar Nizami — Fan aur shakhsiyat ma'a kalam mo Zamir Ali Khan winndi yalti e hitaande 1985 ; ndee deftere ina waɗi kadi ghazals e nazms makko cuɓaaɗi. E nder winndannde makko wiyeteende Anarkaliiji ɗiɗi: Drama koyɗol Saghar Nizami e ƴellitgol pijirlooji Parsi Afroz Taj ina renndini pijirlooji Nizami Anarkali e pijirlooji gadani ɗi Imtiyaz Ali Taj waɗi e innde wootere.[5]
Bibliografi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Suuhi (1934)
Bada e Mashriq (1934)
Kahkashaan (1934)
Rangmahal (1943)
Mauj e saahil (1949)
Nehrunaama (1967)
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- "Winndooɓe Urdu". Kawtal ngenndiwal ngam ƴellitde ɗemngal Urdu, Govt. to leydi Indiya, ministeer ƴellitaare faggudu. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 15 mars 2012. Ƴeewtaa ko ñalnde 4 mee 2019.
- « Njeenaaje Padma » (PDF). Ministeer geɗe nder leydi, laamu leydi Indiya. 2016. Ƴeewtaa ko ñalnde 3 lewru Yarkomaa 2016.
- Biswin Sadi ke Shoara e Delhi Vol. 2. Deli: Duɗal Urdu. 2005. h. 642. ISBN 8171211364.
- Doktoor zarina sani ko doktoraa. (1979). Budda Darak. p. 140. OL 24596004M. " Is waqt teen shair hain. ek ahsan danish, doosra saghar nizami, teesra zia fatehabadi. saghar, danish aur zia jadeed daur ke darakhshan sitare hain, in mein zia ko kaii baton mein tawafuq aur maqbooliyat haasil hai "- Yusuf, E Hussain, Nairang e Khayal.
- Taj, Afroz (2010). "Anarkaliiji ɗiɗi: Drama koyɗol Saghar Nizami e ƴellitgol pijirlooji Parsi" (PDF). Fuɗnaange-rewo ƴeewndo jaŋde Asii. 32: 177-92. ISSN 1083-074X.
- "Laamɗo jimɗi (Jaagorɗo Madan)". Wuro Khankhana. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 17 mars 2012. Ƴeewtaa ko ñalnde 4 mee 2019.
- Hasan, Khaliid (31 desaambar 2001). "Suka mo daande kaŋŋe: Yiyngo keeriiɗo (ƴeewto les to colonel tataɓo)". Fajiri (jaaynde). Mooftaa ko e asli mum ñalnde 12 oktoobar 2012. Ƴeewtaa ko ñalnde 4 mee 2019.