Siraj-ud-Din Ali Khan
Siraj-ud-Din Ali Khan (Urdu: سراج الدین علی خاں آرزو) (1687-1756), anndiraaɗo kadi innde binndol mum Arzu, ko yimoowo, ganndo ɗemɗe, binndoowo konnguɗi laamu Mughal, jeyaaɗo to Delhi. O meeɗiino winndude ko ɓuri heewde e ɗemngal Perse, kono kadi o winndii 127 couplet e ɗemngal Urdu. Ko kanko wonnoo yumma-kaaw Mir Taqi Mir. O jannginii Mir Taqi Mir, Mirsa Muhammadu Rafi Saud's, Mirza Mazhar Jan-e-Janaan e Najm-ud-Diin Shah Mubaarak Abroo.
Arzu jibinaa ko to Agra. Ko o ɓiy Sheek Hisam-ud-Din, soldaat joginooɗo golle toowɗe keewɗe e nder galle laamɗo Mughal biyeteeɗo Aurangzeb. Omo anndi no feewi Perse e Arab, ɗemɗe ɗiɗi ɗe o janngi gila omo woni cukalel. O janngii kadi ɗemngal Urdu e Sanskrit.
Arzu fuɗɗii winndude ko ina yahra e duuɓi sappo e nay, o ari Delhi e hitaande 1719. O anndini Nawab Qamar-ud-din Khan ko Anand Ram ‘Mukhlis’. Qamar-ud-Din, gonnooɗo gardiiɗo jaagorɗe e oon sahaa, rokki mo gollal potngal. Arzu ina waɗa mushairas to galle mum, ina nodda almuɓɓe heewɓe ina heen Mir Taqi Mir. E hitaande 1751, o winndi saggitorde Urdu-Perse wiyeteende Navadirul Alfaz. O egginii Lucknow e hitaande 1754, caggal ɗuum o fayti Ayodhya, ko ɗoon wonnoo hoɗorde mawniiko. O maayi ko to Lucknow e hitaande 1756, o wirnaa ko e nokku biyeteeɗo Vakilpura to Delhi.
Golle binndol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Golle Arzu ina njeyaa heen:[2]
Siraj-ul-Lughat (konngol Perse ngol kadi ina haala jokkondire hakkunde Perse e Sanskrit)
Chiragh-e-Hidayat (firo kelme e kelme ɗe yimooɓe Perse kuutortoo)
Nawaadir-ul-Alfaz (firoore kelme indi)[4].
Gzaaluuji e qasidaaji keewɗi
Diwan-e-asar Shirazi
Mohibbat-e-Uzma (deftere ko faati e firo)
Atiya-e-Kubra (golle goɗɗe ko faati e firo)
Miyar-ul-Afkar (deftere ko faati e ɗemngal)
Payam-i-Shauq (deftere alkule),
Josh-o-Karosh (masnawi)
Mehr-o-Mah
Ibraat fasana
Gulzar-i Khayal (yimre juutnde dow Holi e gargol ndunngu)
Ƴeew kadi
Ɗemngal Perse e nder Aasi fuɗnaange
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- Braj B. Kachru; Yamuuna Kachru; S. N. Sridhar (27 mars 2008). Ɗemngal e nder Aasi fuɗnaange. Jaaynde Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Cambridge. p. 106. ISBN 978-0-521-78141-1.
- Abida Samiyuddiin (2007). Saggitorde binndol Urdu. Yiyngo winndereyankeewo Muulngo Ho. p. 75. ISBN 978-81-8220-191-0.
- Duɗal jaŋde leslesre (1969). Binndol leydi Almaañnaajo