Jump to content

Sumeyah

Iwde to Wikipedia

Sumeyah (aarabeere: سُمَيَّة; c. 550–615), woni tergal gadanal e nder umma (renndo) annabi lislaam Muhammadu wontude shahida (shahida), ko adii nde jom suudu mum Yasir ibn Amir kadi waraa ngam tuubde e... Lislaam.[1][2][3] Innde makko timmunde ina wiyee ko Sumayya bintu Khabbat walla Sumaya bintu Khayyat. Ɓiyiiko wiyetee ko Ammaar bun Yasir.

Nguurndam adanɗam

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

O wonnoo ko maccuɗo e juuɗe Abuu Hudayfa ibn al-Mughira, jeyaaɗo e leñol Makhzum to Makka.[4] Joom mum rokki mo dewgal e Yasir ibn Amir, jeyaaɗo e leñol Malik jeyaaɗo e leñol Madh'hij to Yemen. Caggal nde o ari Makka ngam yiylaade miñiiko majjuɗo, o fellitiino jooɗaade toon e les njiimaandi Abuu Hudayfa.[1]: 188 [4] Sumayya jibini ɓiɗɗo maɓɓe Ammar c.566.[1]: 188 [5][ 2][4] Yasir kadi ina joginoo miñiraaɓe ɗiɗo, Hurtu e Abdullaah,[1]: 189 [4]

E ñalngu caggal ɗuum, Abuu Hudayfa woppi Sumayya e ɓiyiiko Ammar fof; kono ɓe keddii ko e kiliyaneeɓe makko haa o dañi nguurndam makko fof.[1]: 188 [2][4][6] Ina wiyee wonde Abuu Hudayfa maayii "ko adii Lislaam"[4] e wonde o "jeyaa ko e ɓeen... ƴattii Annabi".[4]

Naatde e Lislaam

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E wiyde aada gooto, Sumayya ina jeyaa e jeeɗiɗi adanɓe "hollitde lislaam", jeegom woɗɓe ɓee ko Muhammadu, Abuu Bakr, Bilal, Khabbab, Suhayb e ɓiyiiko Ammar.[1]: 178 "Hollitde Lislaam" ina waawi firtude huunde nde wonaa tuubgol nde tawnoo, e wiyde aada goɗɗo, Ammar tuubnaaka haa caggal nde juulɓe naati galle al-Arqam "caggal worɓe capanɗe tati".[1]: 189 Yasir e ɓiyiiko Abdullaah kadi tuubnaama "e dow ƴellitaare e Lislaam",[1]: 188-189 [2]: 185 [4][3][7] kono Hurth ko leñol Dil wari ɗum ko adii hitaande 610.[1]: 189 [4]

Qurays en ina torla juulɓe ɓe ngalaa darnde renndo.[8]: 143 [7] Galle Sumayyah ina wondi e caɗeele caggal maayde patron maɓɓe, kadi ko terɗe goɗɗe e nder leñol Makhzum torla ɓe ngam ƴattaade ɓe ngam ɓe ngoppa diine maɓɓe.[8]. ]: 145 [2][3][9] Waɗi sahaa gooto o waɗtaa e nder ɓuuɓri keewndi ndiyam, o ƴettaa haa o waawa dogde. Kanko e Yasir e Ammar kadi ɓe ndonkii daraade e naange e nder nguleeki ñalawma ina ɓoornii wutteeji mail.[8]: 145 [1]: 178

Hay so tawii o siforaama no "debbo mawɗo no feewi, jom doole", Sumayya ina jokki e tiiɗnaare, ina salii woppude Lislaam.[8]: 145 [2]

Jamma gooto Amr ibn Hisham, kadi jeyaaɗo e leñol Makhzum, ari ndaarde mo omo darii ɗoon[laɓɓingol ina haani] o woni e ƴattaade mo e haala. Ndeen o warii mo, o fiyi mo, o fiyi mo e laana makko.[8] Ndeen, 6icfcfo makko wacfaama daraade e naange ngulnge ngam wacfde mo yaltude diine Islaam.: 145 [1]: 178 [2] Nde Amr waraa e wolde Badr, Muhammadu wi’i Ammar, “Alla warii baroowo yumma maa.” ."[2]: 186

Al-Tabari siftinii daartol goɗngol e nguurndam Sumayya. O wiyi o resii maccuɗo bizantiin gooto ina wiyee Azraq caggal maayde Yasir. Ɓe ndañi ɓiɗɗo gorko ina wiyee Salamah e ƴiiƴam maɓɓe haa jooni ɓe resndi ɗum en e nder Banu Umayya. Tabari teskiima kadi won e daartol ko wayi no jiiɓru ina waawi wonde hakkunde rewɓe ɗiɗo Makka ina wiyee Sumayyah.[10]

Tuugnorgal daartol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ko adii fof ko haalaa e warngo Sumayya ina tawee e deftere Ibnu Ishaq (maayi 761)[11] nguurndam Muhammadu, Sirat Rasul Allah ("Nguurndam Nelaaɗo Alla").[8]: 143 [12] Innde makko ko Sumayya haalaaka laaɓtuɗo e Ibnu Ishaq; ko ittugol e wiyde ɓiyiiko Ammar "ɓiy" Sumayya.[8]: 229 Kono tan, o inniraa ko Sumayya e nder nate Ibnu Saad[1]: 178, 188 [2] e Tabari.[ 4]

  1. Muhammadu ibn Saad (2013), "Kitaab al-Tabaqat al-Kabir", e nder Firo Bewley, A. (ed.), Sahaabaaɓe Badr, vol. 3, Londres: Ta-Ha
  2. Muhammadu ibn Saad (1995), "Kitaab al-Tabaqat al-Kabir", e nder Firo Bewley, A. (ed.), Rewɓe Madiina, vol. 8, Londres: Ta-Ha, pp. 185-186
  3. Razwy, Saydu A.A. (1997). Rewtinnde daartol lislaam & juulɓe : hitaande 570 haa 661. Stanmore, Middlesex: Fedde winndereyankoore renndooji juulɓe KSI. ISBN 0-9509-8791-3. Ƴeewtaa ko ñalnde 31 sulyee 2014. Ammar ibn Yasser kadi jeyaa ko e artuɓe naatde e Lislaam. No teskiraa ko adii nii, yumma makko e baaba makko ko heeferɓe to Makka torlaa haa ɓe mbari. Ko kamɓe ngoni martiriiji gadani e ɗiɗaɓiri lislaam, ɗum noon ko seerndi ɗum hay gooto e lislaam fof waawaa renndude e maɓɓe.
  4. Muhammadu bun Jariir Tabaari. Tarikh al rusul wa'l muluk. Firo mum ko Landau-Taseron, E. (1998). Toɓɓere 39: Nguurndam sehilaaɓe Annabi e lomtiiɓe mum, pp. 29-30, 116-117. Albany: Duɗal jaaɓi haaɗtirde New York.
  5. Muhammadu bun Saad. Kitab Al-Tabaqat-Kabir vol. 3. Firo mum ko Bewley, A. (2013). Sahaabaaɓe Badri, p. 203. Londres: Ta-Ha. « Ammar waraa ko to Safar hitaande 37 hijriya tawi omo yahra e duuɓi 93 ».
  6. Muir, W. (1861). Nguurndam Mahomet, vol. 2, p. 125. Londres: Smith, mawɗo e Co
  7. Razwy, Saydu A.A. (1997). "Galle mo yimɓe mum fof njaɓi Lislaam ko adii galle goɗɗo, ko galle Yasir. Yasir, debbo mum, e ɓiyiiko, Ammar, kamɓe tato fof njaɓi Lislaam e sahaa gooto, ɓe ngoni ko e juulɓe adanɓe." Rewtinnde daartol lislaam & juulɓe: hitaande 570 haa 661. Stanmore, Middlesex: Fedde winndereyankoore renndooji juulɓe KSI. ISBN 0950987913. Ƴeewtaa ko ñalnde 31 sulyee 2014.
  8. Muhammadu bun Ishaq. Sirat rasul allah. Firo mum ko Giyoom, A. (1955). Nguurndam Muhammadu. Oxford: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Oxford. ISBN 0-19-636033-1
  9. Razwy, Saydu A.A. (1997). ""Arannde'en mbaraaɓe e ɓiyleydaagu pagan e majjere ko juulɓe ɓe ngalaa leñol e nder Makka. Yasir e debbo mum Sumayya e ɓiyum Ammar, ngalaano leñol. To Makka ko "jananɓe" alaa reenoowo ɓe. Kamɓe tato fof, Abuu Jahl e heeferɓe woɗɓe ɓee torlani ɗum en no feewi. Sumayya, debbo Yaasir, maayi ko ina torra. Ko noon o wontiri Martiri gadano e nder Lislaam. Caggal ɗuum seeɗa, gorko makko, hono Yasir, kadi torlaa haa maayi, o wonti Martiri ɗiɗaɓo e nder Lislaam. Quraysh ina ɓuuɓna juuɗe mum en ƴiiƴam laaɓɗam! E nder doggol martiriiji, Sumayya e jom suudu mum Yasir ina njeyaa e ɓurɓe toowde. Ɓe mbaraa ko alaa sabaabu so wonaa dewal maɓɓe e Alla e yiɗde maɓɓe e Lislaam e Muhammadu Mustafaa. Ɓeen juulɓe warɓe e hareeji Badr e Uhud, ina njoginoo konu ngam daranaade e wallitde ɓe. Kono Yaasir e debbo mum ngalaano daraniiɗo ɗum en; ɓe ngalaa kaɓirɗe, ko kamɓe ɓuri waasde daɗndude e martiriiji lislaam ɗii fof. E sakkude nguurndam maɓɓe, ɓe teeŋtini goonga lislaam, ɓe mahi semmbe e nder mbaydi mum. Ɓe mbaɗti aadaaji sadak e martiri ko huunde nde alaa ko waawi heen wonde so wonaa ethos Lislaam." Rewtinnde daartol lislaam & juulɓe : hitaande 570 haa 661. Stanmore, Middlesex: Fedde winndereyankoore renndooji juulɓe KSI. ISBN 0950987913. Ƴeewtaa ko ñalnde 31 sulyee 2014.
  10. Daartol Al-Tabaari Vol. 39, The: Nguurndam sahabaaɓe Annabi p.29-30, Jaaynde SUNY, 07-July-2015, ISBN 9781438409986
  11. Robinson 2003, p. xv
  12. Duɗal jaaɓi haaɗtirde Wiskonsin-Madison