Jump to content

Syed Akbar Hussain

Iwde to Wikipedia

Akbar Allahabadi (16 noowammbar 1846 - 9 suwee 1921) ko yimoowo Urdu Inndonaajo e nder fannu satire.[2] Ɓuri lollude e aaye Akbar oo, ko ƴattooje pinal ɗe njiyaagu pinal hirnaange Angalteer jibini. Ire makko ɓuri tiiɗde ko e jeyaaɓe e leydi ndi o miijinoo ko pseudo-western en. E nder renndo Inndo o anndiraa ko ‘Lisanu’l-Asr’ ( Yimoowo jamaanu.)[3]

Nguurndam e golle

Nguurndam adanɗam

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Akbar Allahabadi jibinaa ko e wuro Bara, kilooji sappo e go’o (11) to Allahabad, e nder galle Sayyad en, ummoriiɓe leydi Indiya gila Perse, ko soldateeɓe.[4] Mawniiko biyeteeɗo Sayyid Fazl-i-Mohmed ina joginoo njiimaandi Shiite en kono ɓiɓɓe makko tato ɓee, hono Wasil Ali, Waris Ali e Tafazzul Husein fof ko sunnit en. Baaba Akbar, Moulvi Tafazzul Hussein, wonnoo ko Naib Tehsildar to miñiiko Waris ' Ali, mo woni Tehsildar, yumma makko jeyaa ko e galle zamindar wuro Jagdishpur ummoriiɗo e diiwaan Gaya to Bihar.[4]

Akbar heɓi jaŋde mum adannde e ɗemngal Arab, Perse e Hiisawal ko juuɗe baaba mum to galle. E hitaande 1855, yumma makko ummiima Allahabad, jooɗii Mohalla Chowk. Akbar naati e duɗal Jamuna Mission School ngam janngude ɗemngal Engele e hitaande 1856, kono o woppi jaŋde makko e duɗal ngal e hitaande 1859. Kono o jokki e janngude ɗemngal Engele, o janngi no feewi.[4]

Nde o yalti duɗal, Akbar naati e departemaa Innjiniyaar Railway, o woni golloowo. Nde o woni e golle, o heɓi ekzamen ngam heɓde mo Vakeel (barrister) caggal ɗuum o golliima e Tehsildar e munsif, e nder heen, o wonii ñaawoowo sessions. Ngam siftorde golle makko e nder golle ñaawoore, o rokkaama tiitoonde, Khan Bahadur.[4]

Dewgal Akbar gadanal ko nde o yahrata e duuɓi 15, ko jibnaaɓe makko peewni ɗum. Debbo makko wiyetee ko Khadija Khatun, o mawni mo duuɓi nay. Ɗuum wonaa dewgal mbelngal, Akbar weltaaki heen hay so tawii o dañii ɓiɓɓe ɗiɗo worɓe e Khadija ina wiyee Nazir Husain e Abid Husain. Caggal nde ɓe ceerti e yumma maɓɓe, Akbar waɗaani heen hakkille no feewi e ɓeeɗoo tato, ɓe ngoni ko e waɗde heen ko ina tolnoo e capanɗe jeegom mbuuɗu lewru kala, ko o rokkata ɗum ko ñamri. Ɓeeɗoo ɓiɓɓe ɗiɗo fof sabu ŋakkeende ballal baaba mum en, ɓe njahraani no haanirta nii e nguurndam maɓɓe kadi ko heewi anndaaka e maɓɓe.[5]

Dewgal makko ɗiɗaɓal e Faatima Sughra (maayi 1910) ɓuri welde, addani mo weltaare mawnde. Ɓe ndañi ɓiɓɓe ɗiɗo worɓe, Israt Huseyn e Hashim Huseyn. Ishrat neldaama Angalteer duuɓi tati ngam wontude awokaa kono o artiraani hay caggal duuɓi jeegom. kono o dañii B.A makko seeɗa to Cambridge, o meeɗaa jooɗaade e ekkolaaji Bar. E nder heen o fanni hoore makko ko neɗɗo naalankaagal, o ɗaɓɓi wonde binndoowo pijirlooji e fijoowo tawa o dañaani heen hay dara. Ɗum o siftini ɗum ko fenaande wonnoo e hindustan en to Angalteer e oon sahaa. O wonti Anglicise no feewi e laabi miijo makko e nguurndam makko ngam yiɗde Akbar. Caggal mum Ishrat wonti Koolaaɗo. [6]

Ɓiɗɗo tokooso biyeteeɗo Hashim weltiniri baaba mum, o woni e mum haa o maayi e hitaande 1931.

Akbar woppi golle mum ko e hitaande 1905, o wuuri to Allahabad. O maayi ko e ñawu nguu ñalnde 9 suwee 1921, o wirnaa ko e nokku biyeteeɗo Himmatganj to Allahabad.[4]

"Hungama Hai Kyon Barpa" ko ghazal lolluɗo, mo Akbar Allahabadi winndi, ɓurɗo maantinde e yimde ko Ghulam Ali. Aayeeji ummoraade e yimre makko kadi keɓii laawol e nder qawwali lolluɗo “Tum ik Gorakh Dhanda Ho” mo Nusrat Fateh Ali Khan winndi. Yimre Akbar Allahabadi heewnde huutoraama e nder filmo Masaan mo Hindi 2015.[7] E faamninde ɗum no teddungal hakkille, winndiyanke filmo oo Varun Grover hollitii wonde o yiɗi ko hollirde gooto e ardiiɓe rewɓe Shaalu (mo Shweta Tripathi fiyi) wonde neɗɗo mo yiɗde mum woni janngude jimɗi Hindi e Shayri.[8][9] [10]

"Akbar Allahabadi". urdu yimre.com. 22 Noowammbar 2001. Ƴeewtaa ko 15 Abriil 2018.

Bose, Sugata; Jalal, Ayesa, binnditagol. (1998). Ngenndiyaŋkaagal, demokaraasi e ƴellitaare : dowla e politik e nder leydi Indiya. Jaaynde jaaɓi-haaɗtirde Oxford. ISBN 0195644425. OCLC 38764810.

Dihalvi, Muhammadu Rahim. Hazrat-i-Akbar ke Shab-o-Roz. p. 36.

Allaabadi, Taalibu. Akbar Allahabaadi. Allahabaad. 17-394.

Badayuni, Qamru’d-Diin Ahmadu (1944). Bazm-i-Akbar (23-24 mbaydi). Anjuman-i-taraqqi-i-urdu, Delhi.

Mohammadu Ikraam (2015). Dr Daud Rahbar - Binndanɗe makko e ɗemngal Engele. Fedde gollondiral winndooɓe Pakistaan.

Lakhani, Somiya (11 suwee 2016). "Yidde sirlu: No yimre Hindi wontiri 'cool'". Ekspres indiyanke. Ƴeewtaa ko ñalnde 17 abriil 2019.

"Hindi Kavita - Kuch ban Jaate Hain - Uday Prakash: Varun Grover nder suudu Hindi bee Manish Gupta". Hindi Kavita. 25 oktoobar 2015.

Pal, Sankaari. "Jokkondira e NRI Mo Warti Indiya Ngam Waɗde Miliyoŋaaji Yiɗde Yimre Hindi". www.inndo ɓurɗo moƴƴude.com. Inndo ɓurɗo moƴƴude. Ƴeewtaa ko ñalnde 17 abriil 2019.

Ɓoornugol, Varun. "No maagiyaŋkaagal yimre Dushyant Kumar ɓuuɓniri oo winndiyanke Bollywood". Ekspres indiyanke. Ƴeewtaa ko ñalnde 17 abriil 2019.