Jump to content

Thakur Kundan Pal Singh Kush

Iwde to Wikipedia

Thakur Kundan Pal Singh Kush (1881-1967) ko misioneer e jannginoowo Arya Samaj, garɗo Fiji, ummoraade Muzaffarnagar, Uttar Pradesh, leydi Indiya e hitaande 1928. O adii jannginde ko e duɗal Dharamshala to Nausori ɗo o wonti caggal ɗuum hooreejo jannginoowo sosɗo... Duɗal Vunimono Arya e hitaande 1929. O jannginii e nder duɗe keewɗe ɗe ina jeyaa heen Duɗal Gurukul leslesal sara Lautoka e hitaande 1939, Duɗal sukaaɓe rewɓe Arya Samaj to Saweni, Lautoka, tuggi 1940 haa 1945, Duɗal Swami Shraddanand Memorial Vkaloka to Suvaa, to Ra, e duɗal leslesal Veisari sara Suva.[1]

Jaaynde Arya Samaj, mawninde duuɓi 100 ko Arya Samaj sosaa, waɗii ndeeɗoo haala ko fayti e baawɗe Kush :

Thakur Kundan Kush arii Fiyi e hitaande 1928 ko jannginoowo, o golliima e Arya Samaj e teddungal. O waɗii jeewte, o waɗii lectures no feewi. Logic makko e mbaadi makko e hollirde hujjaaji ko goonga ina haawnii no feewi, ina foti teskeede.[2]

Laamu Fiji noon, ina sunii e golle makko, haa arti noon e naamnaade mo laabi keewɗi ko fayti e mbaawka makko jannginde sukaaɓe duɗe, o itti mo e juuɗe duɗal gootal (ƴeew les), o dartini lisaas janngingol makko e sahaa gooto, o cenndii mail makko, haa teeŋti noon e naatgol makko Binndol Arya Samj.[3]

Kush woni doole mawɗe caggal golle shuddhi (tuurgol) e sangathan (senndikaaji diineeji). Ñalnde 29 lewru juko hitaande 1930 e batu Maha Sabha hindu to Nausori, Kush toɗɗaa hooreejo leydi. Kuule ƴettaaɗe e batu nguu ina ɗaɓɓi e Hindu en yo yuɓɓin koye mum en e jokkude e janngirɗe Hindu Dharam ko fayti e ñaamdu e boykotde jaaynde luulndiinde (Vriddhi). E nder golle makko shuddhi, Kush waɗii njilluuji galleeji hakkunde juulɓe woɗɗuɓe e kanko e woɗɓe ɓe polis’en mbiyata ɓe ko ɓe ƴattooje.[4]

E kitaale 1930, Kush woppitaa e jannginoowo to duɗal Samabula Indian School to Suva, laamu nguu ƴetti njuɓɓudi mum, nde jibnaaɓe juulɓe e kerecee en njaɓaani Arya Samaj e nder goomu duɗal ngal.[5]

Kush rewi laawol Arya Samaj o walli dewgal rewɓe, kanko e hoore makko o resi debbo jom suudu, Shiwa Bai o dañi ɓiɓɓe tato: Usha, Uma e Narendra. O jokki golle diine makko to Suva haa o sankii e hitaande 1967 to Lautoka.

Arya samaj to leydi Fiji

Arya Pratinidhi Sabha leydi Fiji

Hindu en

1904 - 2004. Suva, leydi Fiji: Arya Pratinidhi Sabha leydi Fiyi. 2004. p. 55.

Vedalankar, Nardew; Manohar Somera (1975). Arya Samaj e Inndonaaɓe wonɓe caggal leydi. New Delhi, leydi Indiya: Sarvadeshik Arya Pratinidhi Sabha. p. 125.

Kelli, John (1991). Politik moƴƴere : Hindu, jokkondiral, e haala luulndiika koloñaal e nder leydi Fiyi. Chicago: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Chicago. p. 137. ISBN 0-226-43030-8.

Kelli, John (1991). Politik moƴƴere : Hindu, jokkondiral, e haala luulndiika koloñaal e nder leydi Fiyi. Chicago: Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Chicago. 199, 202. Ɓoornugol ngol.

Gilyon, Kennet (1977). Inndonaaɓe Fiji: Caɗeele njiimaandi Oropnaaɓe 1920-1946. Canberra, Ostarali: Jaaynde Duɗal Jaaɓihaaɗtirde Ngenndiwal Ostarali. p. 108. ISBN 0-7081-1291-9.