Jump to content

Tiwa Savage

Iwde to Wikipedia

Tiwatope Omolara Savage (jibinaa ko ñalnde 5 lewru feebariyee 1980), ko jimoowo, winndiyanke, fijoowo Naajeeriya.[4][5][6] Savage ina yima e ɗemngal Engele e Yoruba; jimɗi makko ko jillondirɗi e afrobeats, R&B, afropop, pop e hip-hop.[7] Darnde Savage nder fijirde Naajeeriya waɗi mo heɓugo kuuje ɗuuɗɗe. O jibinaa ko to Isale Eko, o ummii ko Londres tawi omo yahra e duuɓi 11 ngam jaŋde makko hakkundeere. Duuɓi joy caggal ɗuum, o fuɗɗii golle makko e nder jimɗi makko ko e waɗde jimɗi baɗɗiiɗi e naalankooɓe ko wayi no George Michael e Mary J. Blige. Caggal nde o tawtoraama eɓɓoore wiyeteende The X Factor to leydi Angalteer, o heɓi kadi seedantaagal makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Berklee, Savage siifondiri nanondiral e Sony/ATV Music Publishing e hitaande 2009.[9] E nder ballal mawnugol fijirde Naajeeriya, Savage hooti Naajeeriya, o siifondiri e Mavin Records e hitaande 2012. O waɗii yeewtere e nder albom Solar Plexus mo fedde nde yaltini e hitaande 2012

Albom makko gadano e nder suudu Once Upon a Time yalti ko ñalnde 3 sulyee 2013. O wonnoo ko jimɗi jeeɗiɗi : « Kele Kele Love », « Love Me (3x) », « Without My Heart », « Ife Wa Gbona », « Folarin ». ", "Olorun Mi" et "Eminado". Albom oo suɓaama ngam wonde albom ɓurɗo moƴƴude e hitaande ndee e nder njeenaaje 2014 to Najeriya, e albom ɓurɗo moƴƴude e R&B/Pop e nder hitaande 2014 Darlin" e "Darnde". E lewru suwee 2016, Savage siifondiri nanondiral njuɓɓudi e baylugol e Roc Nation.[11] E lewru suwee 2017, o yaltini EP makko gadano Sugarcane. R.E.D e Sugarcane kamɓe ɗiɗo fof ɓe cuɓaama ngam wonde albom ɓurɗo moƴƴude e njeenaari weltaare leydi Najeriya.

E noowammbar 2018, Savage heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e Afrik e nder njeenaari MTV Europe Music Awards 2018, o woni debbo gadano heɓde njeenaari ndii. E lewru mee 2019, o hollitii nanondiral makko e fedde wiyeteende Universal Music Group e yaltude e Mavin Records.[12] Albom tataɓo Savage mo Celia, yaltuɗo e lewru Ut 2020, waɗii jimɗi "Hakkille", "Yiɗde kulɓiniinde", "Koroba", e "Temptation". Pijirlooji makko ɗiɗaɓi yaajɗi biyeteeɗi Water & Garri, ɗi njillondirta Afrobeat e R&B soulful, yalti ko ñalnde 20 ut 2021. E lewru marse 2022, Savage hollitii Water & Garri Tour to Amerik worgo ngam wallitde EP oo. E lewru sulyee 2022, o heɓi dipolomaaji tedduɗi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kent e nder kewu dipolomaaji makko to suudu dewal Canterbury.[13]

Nguurndam e golle

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

1980–2009: Nguurndam gadanal, fuɗɗoode golle e binndol jimɗi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Tiwatope Savage jibinaa ko ñalnde 5 lewru feebariyee hitaande 1980, to Isale Eko, e nder diiwaan Lagos, leydi Najeriya.[14] Ɓesngu makko ummiima to Londres nde o yahrata e duuɓi 11. Nde o woni e duɗal hakkundeewal, o woniino fiyoowo trombone e nder fedde orkestra duɗal makko. Savage heɓi dipolom mum ko fayti e hiisa to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kent, o fuɗɗii golle to Banke Laamɗo Ecoppi.[14][7] O waɗii jimɗi baɗɗiiɗi e jimoowo Engele biyeteeɗo George Michael nde o yahrata e duuɓi 16, o rokki jimɗi woɗɓe ko wayi no Mary J. Blige, Chaka Khan, Blu Cantrell, Emma Bunton, Kelly Clarkson, Andrea Bocelli e Ms. Dynamite. [16] Savage winnditii to duɗal jaaɓi haaɗtirde Berklee, o heɓi dipolomaaji makko e hitaande 2007.[9][7] Nde o siftorii ko o dañi toon, o wiyi ko doole e yarlitaare almudɓe tokosɓe ɓee addani mo. O wiyi kadi omo haani weeyo duɗal ngal.[14]

E hitaande 2006, Savage tawtoraama eɓɓoore wiyeteende The X Factor to leydi Angalteer, o yahri yeeso haa o dañi 24 cakkitiiɗo kono o joofniri ko neɗɗo 12ɓo riiwaa.[17][16] Nde o tawtortee ndee, o dañii caɗeele e haɓde e limelight. O wi'i, "A fotti anndugo wakkati fuu yimɓe ɗon ndaara. Nde mi heɓi kabaaru bonɗo mo mi heɓataa [to 12 timmuɗum] ɗum wakkati mettuɗum masin. Ammaa haa jooni a footi jannga no jogirta ɗum." haa a yotta galle.[14]

E hitaande 2009, Savage siifondiri nanondiral bayyineede e Sony/ATV. Nafoore ndee addani mo waawde winndude e nder dingiral Babyface, Kat Deluna, Fantasia, Monica e Mýa. O heɓi njeenaari winndude jimɗi ngam darnde makko e jimɗi Monica ɗi "Catch Me".[18] Gollondiral makko e Fantasia e jimɗi « Collard Greens & Cornbread » addani naalanke Ameriknaajo binndoowo oo heɓde noddaango Grammy e hitaande 2010. Savage winndi « Oh Yeah » Jaicko, tawi ina jeyaa heen Snoop Dogg, e « Push Push » Deluna, tawi ina jeyaa heen Akon. O waɗii jimɗi caggal e nder albom Whitney Houston mo njiyloto-ɗaa (2009).[14] E nder ballal mawnugol fijirde Naajeeriya, Savage hooti Naajeeriya, o siifondiri e Mavin Records e hitaande 2012.[19][15]

2010–2013: Waɗii sahaa gooto, nanondiral e ballal

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Winndannde mawnde: Ko sahaa gooto (albom Tiwa Savage)

Ndee albom ko laaɓtunde e ɓernde am, ko huunde nde ngollodiimi haa laaɓi. Yimɓe heewɓe ina naamnoo hol ko waɗi mi juutde balɗe ngam yaltinde albom am. Ko ɗum waɗi min njogori ko rewde e laabi sariya keewɗi ngam laaɓtinde won e sampleeji ɗi min kuutortoo, ɗum noon ƴettii min lebbi. Kadi, min njiɗnoo ko gollodaade e peewnitooɓe teskinɓe caggal leydi hono Oak peewnoowo Rihanna. Nii woni, min njogori ko golloraade e nder njuɓɓudi makko, min ɗaminii ɓe keɓa waktu amen. Kono oo albom ko huunde nde mi ƴettii waktu am no feewi sabu mi yiɗaa ɗum wona albom Naajeeriya mo meeɗaa waɗde tawa ina waɗi tan ko jimɗi partiiji gila e fuɗɗoode haa e joofnirde.

-Tiwa Savage, haaldude e Vanguard ko fayti e albom mum gadano e nder suudu mum[20].

E lewru Duujal hitaande 2011, Savage wondi e IllRymz ngam yuɓɓinde seppo ɗiɗaɓo Idol Naajeeriya. O waɗii yeewtere makko adannde e Joke Silva e Ireti Doyle e nder dingiral fijirde wiyeteende For Coloured Girls. Savage sosi fedde 323 Entertainment e gonnooɗo gardiiɗo mum e jom suudu mum Tunji "Tee Billz" Balogun, mo o jokkondiri e mum ñalnde 5 feebariyee 2013. O naati e Mavin Records e hitaande 2012, o jeyaa ko e ardiiɓe albom biyeteeɗo Solar Plexus (2012). Nde o woni e duɗal jaaɓi haaɗtirde Berklee, o jokkondiri e jimɗiyaŋkooɓe Keith Harris, Derek Pate, Scott Coleman, Radar Ellis e Darien Dorsey. E nder yeewtere nde o waɗdunoo e jaayndiyanke biyeteeɗo Brenda Pike, o wiyi o gollodiima e peewnitooɓe Chuck Harmony e Warren « Oak » Felder e Sossick e woɗɓe. O wi'i albom maako arandeere nder suudu maako ɗon mari jimol nder ɗemngal maako.[14] Savage wonnoo ko e remix "Oyi" e hitaande 2012. Ko adii nde o gollondirta e Flavour, o winnditii jimɗi makko.[23].

E nder mawningol duuɓi 52 ko leydi Naajeeriya heɓi ndimaagu mum, Savage waɗii jimɗi mum "Arise, O banndiraaɓe" ngam Ndani Sessions.[24] E lewru noowammbar 2012, o gollodiima e Waje e Praiz e Timi Dakolo e Pamela Egoh e jimɗi Ovation Red Carol "Higher".[25] Savage fuɗɗii winndude albom mum gadano biyeteeɗo Once Upon a Time e hitaande 2010. O waɗii kewu heɗto albom to otel Wheatbaker to Ikoyi e lewru mee 2013. E nder kewu heɗto ngoo, o hollitii doggol jimɗi albom oo fof, o anndini kadi Iceberg Slim, Sarkodie e Jeneraal Pype ko golle maantiniiɗe.[26] Albom oo yaltinaama e jamaanu leydi Najeriya ñalnde 3 lewru juko hitaande 2013. O yaltinaama e iTunes ñalnde wootere ko adii nde o yaltata e dow laabi. Savage inniri albom oo ko Once Upon a Time ngam hollirde daartol moƴƴol e nguurndam makko. O wiyi omo yiɗi semmbinde naalankooɓe woɗɓe arooɓe ɓee, o haalana ɓe wonde, nde wonnoo ko o suka debbo tokooso to Isale Eko, mo koyɗol mum woni hoodere. Albom oo wallitaama e jimɗi jeeɗiɗi—"Kele Kele Love", "Love Me (3x)", "Wit My Heart", "Ife Wa Gbona", "Folarin", "Olorun Mi" e "Eminado". Ina heen kadi jimɗi politik hono "Middle Passage", ko ɗum woni hareeji worɓe Afriknaaɓe e nder leydi ngoɗndi.[20] Once Upon a Time suɓaama ngam wonde albom ɓurɗo moƴƴude e hitaande ndee e nder hitaande 2014 nde Naajeeriya heɓi njeenaari.[27]

Kadi nde suɓaama ngam wonde albom R&B/Pop ɓurɗo moƴƴude e hitaande 2014.[28]

Savage nasti nder kuuɗe ɗe ngam semmbiɗinki ngam limtugo nyanwu nder Naajeeriya fuu.[16][20] O walli ngam mooftude kaalis ngam fedde mahnde duɗe e nder wuro makko. Savage siifondiri nanondiral e MTN Naajeeriya e heɓde juko 2013, ina wiyee ko ₦30 miliyoŋ.[29] O siifondiri kadi nanondiral e Pepsi, Forte Oil e Maggi.

2014-2016: nanondiral R.E.D e Roc Nation

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Tiwa Savage ina waɗa jimɗi e hitaande 2012

Ñalnde 31 lewru Yarkomaa 2014, Savage yaltinii jimɗi ɗi Spellz feewni "Love in Yellow" ngam mawninde ñalngu giɗli. Jimol ngol ina waɗi geɗe retro R&B e funk.[33] Savage jeyaa ko e jimɗi Reekado Banks ɗi 2014 "Turn It Up", ɗi Don Jazzy waɗi.[34] Ñalnde 1 Mbooy 2014, Mavin Records yaltinii jimɗi ɗi Don Jazzy feewni "Dorobucci", tawi ina waɗi jimɗi Savage, Don Jazzy, Dr SID, D'Prince, Reekado Banks, Korede Bello e Di'Ja.[35][36]

Ñalnde 19 lewru bowte hitaande 2014, Foston Musik hollitii jimɗi Patoranking ɗi "Girlie O" ɗi Savage walli. Jimol ngol ko WizzyPro waɗi ɗum.[37] Wideyoo jimɗi ɗii ko Moe Musa waɗi ɗum, ardii ɗum to London.[38] Ñalnde 7 lewru juko hitaande 2014, Savage waɗii jeewte e nder ñalɗi njeenaari MTV Afrik 2014 e wondude e Miguel, Flavor N'abania, Davido, Mafikizolo, Uhuru, Oskido e Professeur.[39] Ko Moe Musa ardii e filmo "Wanted" yalti ñalnde 28 lewru Mbooy 2014.[40] Nde holliri Savage ina ɓoornii wutte daneejo, ina memi hoore mum ina hollita.[41] Yahdu wideyoo oo waɗii ƴattooje mawɗe e nder laylayti renndo ceertuɗi, ko wayi no Facebook, Twitter e YouTube.[42]

E lewru suwee 2014, Savage gollodiima e Mi Casa, Lola Rae, Sarkodie, Diamond Platnumz e Davido e "Africa Rising", jimol ngam kampaañ DStv e innde wootere. Kampaañ oo sosaa ko ngam wallitde Afriknaaɓe e tawtoreede eɓɓaaɗe renndoyankooje baɗɗe faayiida. Wideyooji ɗi njahdaani e "Africa Rising" ɗii, ko galle peewnoowo Afrik worgo biyeteeɗo Callback Dreams ƴetti ɗum, ardii ɗum.[43] Naalankooɓe ɓee mbaɗii jimɗi ɗii e kewu udditgol Africa Rising to Moritani.[44]

Ñalnde 19 lewru Duujal hitaande 2015, Savage yaltini albom mum ɗiɗaɓo biyeteeɗo R.E.D, ko ɗum firo Romance, Expression e Dance.[45] Albom oo ina waɗi koɗorɗe ummoriiɗe e Don Jazzy, Olamide, Dr SID, Iceberg Slim, 2face Idibia, D'Prince, Busy Signal e Reekado Banks. Ko adii fof ko Don Jazzy feewni nde, e ɓeydaare peewnugol nde ko Baby Fresh, Altims, Spellz e P2J.[46] Albom oo ina waɗi jimɗi ɗiɗi : « My Darlin » e « Standing Ovation ». Edition mum deluxe yalti ko e lewru feebariyee 2016, ina waɗi koɗorɗe Wizkid e P-Square.[47] R.E.D suɓaama ngam wonde albom ɓurɗo moƴƴude e hitaande 2016 ngam heɓde njeenaari weltaare leydi Najeriya.[48] Savage winndi albom oo nde o woni e reedu ɓiyiiko.[46] Albom oo waɗaama e MTN Music ñalnde 21 lewru Duujal hitaande 2015.[49][50] E nder waktuuji 24 caggal nde o yalti, o wonti albom ɓurɗo heewde yimɓe e nder laylaytol renndo.[49] Albom oo yaltinaama e lowre i-am-red.com.[51]

E lewru Juko 2016, won ciimtol e nder jaayɗe wonde Savage siifondirii e Roc Nation nanondiral njuɓɓudi e baylugol.[52] Ñalnde 29 lewru juko hitaande 2016, o waɗi ɗum laawɗunde nde o anndini nanondiral ngal rewrude e konte makko Instagram, ɗum waɗi mo naalanke Naajeeriya gadano siynude e fedde nde.[52][53].

2017–2019 : Suukara, MTV EMA e nanondiral diisnondiral e UMG

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Savage waɗii e dingiral Liberty e nder ñalɗi Jay Z ɗi mbaɗi e Amerik.[54] E nder njillu makko, o yaltini Young Paris ngam njillu "Best of Me" (Remix).[54] Savage yaltinii EP mum gadano Sugarcane ñalnde 22 suwee 2017. Ina waɗi ballondiral e peewnoowo e naalankooɓe hoɓɓe ko wayi no Wizkid, Spellz, Baby Fresh, Maleek Berry e P2J. Ina yuurnitoo tiitooɗe giɗli, nde winndaa e ɗemngal Engele e Yoruba. Sugarcane suɓaama ngam wonde albom ɓurɗo moƴƴude e hitaande ndee e nder njeenaari weltaare Naajeeriya 2018.[55] Je ladde hollitii e jaaynde The Fader wonde o alaa feere ngam yaltinde EP oo, kono o felliti yaltinde eɓɓoore ndee caggal nde o winndi jimɗi keewɗi ngam albom makko garoowo oo.[56] Suukara ko jillondiral Afropop, funk, galle, jimɗi pop, R&B e trap.[57]

Ñalnde 24 ut 2018, Savage ardii hiirde to nokku biyeteeɗo The O2's Indigo. Ticketuuji naatgol kuuɓtodinɗi ɗii njeeyaama waktuuji seeɗa hade kewu nguu. Hiirde ndee waɗii heen jimɗi ɓeydaaɗi ummoraade e Don Jazzy, Reekado Banks, Di’Ja, Dr SID, WSTRN, Awilo Longomba, Mystro e fedde Alternate Sound Band.[58] Ko adii hiirde ndee, Savage waɗiino yeeyirde pop-up e laawol Berwick.[59] E lewru noowammbar 2018, Savage heɓi njeenaari ɓurndi moƴƴude e Afrik e nder njeenaari MTV Europe Music Awards 2018, o wonti debbo gadano heɓde njeenaari ndii.[60] Savage yaltinii jimɗi mum "One" ñalnde 15 noowammbar 2018. Ko Killer Tunez feewni ɗum, ina toɗɗii tiitooɗe yettoore.[63][64] Akinpelu Oluwafunmilayo ngam Legit.ng siftinii jimɗi ɗii ko "jimɗi Afrobeat ɗi mbaydi softundi e mbaydi ɓuuɓndi".[65] Ñalnde 2 lewru Duujal hitaande 2018, Savage waɗii jimɗi e nder ñalngu ɓiyleydaagu winndereyankeewu 2018: Mandelaa 100, ngu waɗi ko e dingiral FNB to Johannesburg, Afrik worgo.[66] Kabaaru ko faati e golle makko e nder hiirde ndee fuɗɗiima yaltude e lewru juko hitaande 2018.[67]

Wideyoo "One" oo yalti ko ñalnde 7 lewru Duujal hitaande 2018. Ko Clarence Peters ardii ɗum, o waɗi ɗum ko e nokku gooto to Osoroko, Lagos.[68][69] E lewru Yarkomaa 2019, YouTube ittii wideyoo oo ngam "One" caggal nde tuumaama ina bonna hakkeeji copyright.[63] Sabu waasde hoolkisaade ŋakkeende hakkeeji copyright, YouTube artiri wideyoo oo ñalnde 2 mars 2019.[63] Ñalnde 13 mars, Savage ɓeydaama e doggol naalankooɓe waɗooɓe jimɗi e ñalngu Wireless 2019.[70] Ñalnde 2 lewru bowte hitaande 2019, fedde wiyeteende Universal Music Group hollitii siynude Savage e nanondiral duuɓi jeeɗiɗi ngam yaltinde e saaktude.[71] Ina hollita kadi wonde o yaltii Mavin Records.[72] Efe Ogbeni mo fedde jimɗi laamu nguu e Vannessa Amadi-Ogbonna maa ngona ardiiɓe eɓɓooji makko ɗii fof e les njiimaandi ndii. Gimɗi Savage garooji ɗii maa njaltu e golle fedde nde e nder leyɗeele ɓurɗe 60.[72]

E lewru Siilo hitaande 2019, Savage yaltii e "Keys to the Kingdom", jimɗi ɗi o winndi e albom Beyoncé biyeteeɗo The Lion King: The Gift. O feeñii e laawol ngol e bannge Mr Eazi.[75] Ñalnde 5 suwee 2019, Savage yaltini "49-99", woni jimɗi mum gadani e Motown Records. Jimol ngol ina tuugnii e diidi "49 jooɗiiɗi, 99 dariiɗi" ummoraade e jimɗi Fela Anikulapo Kuti ɗi 1978 "Shuffering and Shmiling". Sifaa ko jillondiral afrobeat, R&B e jimɗi pop, "49-99" ina waɗi jimɗi sinkopaaji, jimɗi ɓuuɓɗi e jimɗi ɓuuɓɗi.[76] Wideyoo mo Meji Alabi ardii ngam "49-99" ina waɗi natal e maandeeji colourful. Gooto e nate wideyoo ɗee ina hollita nate maantiniiɗe sukaaɓe rewɓe janngooɓe Konngo, ɗe fotoowo biyeteeɗo Eliot Elisofon ƴetti e hitaande 1972.[77] Dingiral goɗngal, ɗo Savage lelnaa e ɓuuɓri juutndi, ina siftina Diana Ross mbaydi puɗi gila e darorɗe kitaale 1960.[77]

Ñalnde 19 noowammbar 2019, Savage yaltini jimɗi ɗi Black Jheerze waɗi "Attention" e jimɗi ɗi Pheelz waɗi "Owo Mi Da".[78] E nder "Attention", o wasiyii giɗli makko ngam ŋakkeende hakkille mo o waɗata e jokkondiral maɓɓe, e nder "Owo Mi Da", o waɗii haalaaji taƴɗi e ñamloowo mo innde mum anndaaka.[78] Savage waɗii jimɗi caggal e "Èkó", jimɗi ɓuuɓɗi seeɗa ummoraade e albom Coldplay jeetaɓo nguurndam ñalnde kala (2019).[79]

Laamɗo debbo Afrobeats" tiitoonde teddunde

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E cakkital hitaande 2017, nde Savage woni e heblaade yaltinde Sugarcane, o fuɗɗii wiyeede ko laamɗo Afrobeats e nder jaayɗe.[80][81] Jaaynde Glamour to Afrik worgo huutoriima ndeen tiitoonde e hitaande 2018, [82] BellaNaija e Sun Namibi huutoriima helmere nde e hitaande 2019 nde Savage naati Motown, [83] [84] New York Times hollitii wonde ko kanko woni laamɗo Afrobeats e hitaande 2020, [6]. ] e jaaynde Allure hollitii Savage ko laamɗo Afrobeats e nder daartol gonngol e lewru mee 2021.[5] Ko adii ɗuum, May7ven[85] e Yemi Alade ina ceerti e noddireede laamɗo Afrobeats e nder jaayɗe.[86] Kanko Savage o saliima tiitoonde ndee, o wiyi wonde rewɓe woɗɓe waɗooɓe e nder fannu oo, ina jeyaa heen Alade e Simi, ina ngolloo no feewi ngam heɓde teddungal ngal.[87] E lewru Juko 2022 nde Tems ƴetti njeenaaje BET, yiɗɓe Tems luurdi e yiɗɓe Savage e nder laylayti renndo ko fayti e hol jimoowo woni laamɗo Afrobeats.[88]

2020–2022: Daartol ɓataake, fedde ballal, Celia, ndiyam & Garri, e dipolomaaji tedduɗi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E lewru mee 2020, Savage yaltii e nate jaaynde Billboard, tiitoonde mum ko "Afrik jooni", kanko e Mr Eazi e Davido.[89] Daartol ngol ina waɗi fotooji ɗi Lakin Ogunbanwo e Seye Isikalu mbaɗi, e mbaydiiji ɗi Daniel Obasi e Quinton Faulkner mbaɗi. Daartol ngol ko Gail Mitchell winndi, ina waɗi yeewtere e naalankooɓe tato ɓee.[90] Yuɓɓinaama e dow noddaango wideyoo, naalankooɓe ɓee kaaldii e toɓɓe keewɗe, ina jeyaa heen nguurndam e nder karantina e afrobeats ko cate.[90]

E lewru juko hitaande 2020, Savage fuɗɗii fedde ballal We Are Tired, eɓɓoore nde faandaare mum ko rokkude ballal e wakilaagu e nder leydi Naajeeriya.[5][91] Foundation fuɗɗii ko e hashtag mo o huutortoo ngam hollirde mettere makko e laamuuji ko fayti e ŋakkeende rape.[91] Savage waɗii batuuji e komisinaajo polis diiwaan Lagos ngam wallude anndinde limooje telefoŋaaji ngam humpitaade bonanndeeji jowitiiɗi e jokkere enɗam.[91]

Ñalnde 18 lewru bowte hitaande 2020, Savage yaltinii doggol jimɗi albom mum tataɓo biyeteeɗo Celia, o hollitii kadi nde yaltata ko ñalnde 28 lewru bowte hitaande 2020.[92] Albom oo ina waɗi jimɗi 13, ina waɗi kadi gollondiral e naalankooɓe hono Sam Smith, Stefflon Don, Davido, Naira Marley, e Hamzaa, e woɗɓe.[93] Savage inniri albom oo ko Celia ngam teddinde yumma mum e rewɓe winndere ndee kala.[94] E lewru sulyee 2020, Savage wiyiino Farayse 24 wonde albom oo ko jillondiral Afrobeat, soul, e R&B.[93] Celia waɗii jimɗi nay : « Hakkille », « Yiɗde kulɓiniinde », « Koroba », e « Jarribo ».[95] Nde wonii 10ɓo e doggol albomuuji 10 ɓurɗi moƴƴude e hitaande 2020 ɗi jaaynde Time winndi.[95] E nder ƴeewndo jaaynde Essence, Antoinette Isama siftinii albom oo ko « yahdu sonic » o wiyi « ina hollita en no Savage jogori heddaade e poos ko waɗi heɗaade R&B ina weltina, e jimɗi caɗtuɗi e mesasuuji jokkondirɗi e jimɗi afrobeat ». ".[93]

Pijirlooji ɗiɗmi ɗi Savage waɗi ɗii, tiitoonde mum ko Water & Garri, yalti ko ñalnde 20 ut 2021. EP oo ina waɗi jimɗi joy, ina waɗi jimɗi hoɓɓe ummoraade e Nas, Brandy, Tay Iwar, Rich King, e Amaarae.[96] Nde wallitii e jimɗi "Tales by Moonlight" e "Ɓiɗɗo goɗɗo" ; jimɗi ɗiɗmi ɗii ina mbaɗi jimɗi Brandy, ɗi njahri ko e limto 19 e nder limlebbi jimɗi R&B mawɓe ɗi Billboard.[97] Savage sifotoo ɗum ko "jaŋngo ɓurngo ruuhu e nder jimɗi haa jooni", EP oo ina hawra e Afrobeat e R&B soulful.[96] E lewru marse 2022, Savage hollitii njillu Water & Garri to Amerik worgo ngam wallitde EP oo ; njillu nguu fuɗɗii ko to Brooklyn, to New York, ñalnde 15 mee 2022, ngu joofi ko to Toronto, ñalnde 19 suwee 2022.[98] E nder ƴeewndo eɓɓoore makko to Brooklyn, jaaynde Variety yetti golle makko e teddungal makko e The Notorious B.I.G.

Ñalnde 15 lewru juko hitaande 2022, Savage heɓi dipolomaaji tedduɗi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kent e nder kewu dipolomaaji to suudu dewal Canterbury.[100] O heɓi njeenaari doktoor e nder jimɗi ngam golle makko teskinɗe e winndereyankooje e nder jimɗi.[100] Savage waɗi konngol jaɓgol e nder kewu nguu, o yimi kadi jimɗi "Optimistic" ɗi Sounds of Blackness waɗi.[100]

2023 : Filmo Water & Garri e golle koronaawiris

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E lewru feebariyee 2023, Savage hollitii e nder Instagram wonde o waɗii filmo Water and Garri e Meji Alabi.[101] Pijirlooji ɗiɗmi ɗi Savage waɗi, Water & Garri, ko ɗum addani filmo oo waɗde tiitoonde mum.[101] Gaa gaa waɗde filmo oo e Alabi, Savage ina jogii darnde mawnde.[101] Filma oo waɗiraa ko to Kap Coast, leydi Ganaa, filmo oo ina waɗi heen kadi Mike Afolarin, Andre Bunting, e Jemima Osunde e nder golle ballitooje.[102] Savage winndi e waɗi jimɗi filmo oo, o woni kadi gardiiɗo filmo oo e Vannessa Amadi-Ogbonna.[102] Film o hollitii daartol Aisha, debbo diisneteeɗo mo Amerik, mo arti e leydi mum ngam haɓaade aybeeji mum ɓennuɗi.[102]

Ñalnde 7 mee 2023, Savage waɗii hiirde laamɗo Charles III, yuɓɓinaande to galle laamorɗo Windsor ; o ɓoornii ko wutte Lanre da Silva mo o holliti ndonu makko Naajeeriya.[103][104] Golle Savage ɗee njettaama, kono tawtoreede makko e hiirde ndee ina ñiŋee e nder laylayti renndo sabu daartol koloñaal leydi Angalteer to leydi Najeriya.[105]

Nguurndam neɗɗo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Savage o jerii tunji "tee billz" balogun. Ñalnde 23 noowammbar 2013, ɓe mbaɗi dewgal maɓɓe aadaaji to Ark to Lekki.[106][107] Dewgal maɓɓe daneewal waɗi ko ñalnde 26 abriil 2014, to otel Armani to Dubaï.[108][109] Ñalnde 1 lewru Yarkomaa 2015, Savage e Balogun kollitii wonde ina njiɗi jibinde ɓiɗɗo maɓɓe gadano.[110] Lebbi jeegom caggal ɗuum, Savage jibini ɓiɗɗo maɓɓe gorko.[111][112] Ñalnde 28 abriil 2016, Balogun tuumi debbo mum ko fenaande, yumma mum ko jaambaaro.[113] E nder yeewtere nde jaaynde This Day e Pulse Nigeria mbaɗi, nde waɗii hojomaaji 45, Savage hollitii no feewi ko jom suudu mum winndi e nder laylayti renndo ko fayti e dewgal maɓɓe. O yeddi haala gorko maako dow ko laarani gooŋgaaku, o tuumi mo dow ƴamol ceede, o ɗon mari narkotik e o woppi.[114] O wi’i dewgal maako bee maako timmi.[114]

Ñalnde 19 lewru juko hitaande 2021, Savage maayi baaba mum e rafi mo anndaaka.[115]

Feere e Seyi Shay e wideyoo ɓuuɓɗo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ñalnde 8 lewru juko hitaande 2021, Savage hollitaama ina wondi e yeewtere haala e Seyi Shay to salon to Lekki, Lagos.[116] E nder wideyoo viral, Savage yiytaa ina ƴetta ko seerti e salminaango Seyi Shay, rewi heen ko mbayliigu konnguɗi e kuddi ummoraade e naalankooɓe ɗiɗo ɓee.[116] E wiyde jaaynde Premium Times, Seyi Shay winndii jimɗi diss e hitaande 2017, o noddi Savage inɗe keewɗe cemmbinɗe.[117]

E lewru Oktoobar 2021, Savage wiyi Angie Martinez mo Power 105.1 wonde o ƴaañiima sabu wideyoo mo o yaltini, mo kanko e jom suudu makko ina njokkondiri.[118] Sehil Savage oo, waɗii wideyoo oo e Snapchat, o jippini ɗum ko famɗi fof ɗoon e ɗoon. Kono won nannguɗo wideyoo oo hade mum momteede, o wiyi maa o yaltin so ɓe njoɓaaka kaalis. Savage salii rokkude neɗɗo oo kaalis, o felliti haalde e yeeso yimɓe fof ko fayti e wideyoo mo o yaltini oo ngam jogaade daartol ngol.[119] Savage ƴeewtiima ko waɗi koo e nder jimɗi Asake 2022 "Loaded", ɗi o holli.[120]

Anndinde e batte naalankooɓe woɗɓe

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Savage feeñii e doggol BBC 100 rewɓe teskinɓe e kesam-hesaagu ngam hitaande 2017.[121] O waɗi kadi doggol kaŋŋe Women4Afrik 2022.[122] Naalankooɓe hono Ayra Starr e Brettina mbiyata ko Savage ina jeyaa e ko ɓuri teeŋtude e naalankooɓe maɓɓe.

Diskogaraafi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Winndannde mawnde: Disko Tiwa Savage

Albomuuji suudu

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Wakkati feere (2013)

R.E.D (2015)

Celiya (2020)

Suukara (2017)

Ndiyam & Garri (2021)

Teleeji

Hitaande Tiitoonde Noteeji Darnde Ref

2013-14 Shuga (duuɓi 3) Sade Banjo Wallitoowo fedde [125] [126]

2016 Jaaynde Jenifa (duuɓi 3) Kanko Cameo

Pijirlooji

Hitaande Tiitoonde Noteeji Darnde Ref

2011 Ngam sukaaɓe rewɓe koloñaal[A] — Wallitooɓe [127]

Teskorɗe

Wonande sukaaɓe rewɓe koloñaal, ko filmo Najeriyanaajo e pijirlooji dingiral Amerik Ngam sukaaɓe rewɓe koloñaal ɓe miijotoo warde hoore / nde lewru nduu woni enuf, fotaani jiiɓrude e filmo Tyler Perry 2010 mo innde mum nanndi.

Ƴeew kadi

  Portal nguurndam

bannge portal Nijeer

Doggol njeenaaje e noddaango ngo Tiwa Savage heɓi

Diskogaraafi Sawaaji