Jump to content

Umaru Bago Tafida

Iwde to Wikipedia

Umaru Bago Tafida III (jibinaa ko e hitaande 1954) ko Emir 12ɓo, Etsu, walla laamɗo aadaaji Lapai e nder Diiwaan Niiseer, Najeriya toɗɗaaɗo e lewru Siilo hitaande 2002. O lomtii Emir Alhaji Muhammadu Kobo, o maayi ko ina yahra e duuɓi 92 caggal nde o laami duuɓi 48, e toɗɗaade e jooɗorde ndee ko guwerneer Dowla Niiseer, Abdulkadir Kure.[1]

Turban Umaru e hollirde gollotooɓe e laamu nguu, tawi ko cukko hooreejo leydi Atiku Abubakar e gonnooɗo hooreejo konu Ibraahim Babangida.[2]

Nguurndam Ko o tergal Diiso Hooreejo Dowla Niiseer, e lewru marse 2003, o jaɓi lannda Demokaraasi Yimɓe (PDP) e wooteeji garooji ɗii. Woɗɓe e terɗe diiso ngoo jaɓɓotooɗe PDP ina njeyaa heen: Etsu Nupe (Sanda Ndayako), Emiir Suleja (Awwal Ibraahiima), Etsu Agaie, Emiir Minna e Emiir Kagara.[3]

E lewru Yarkomaa 2009, o jeyaa ko e ardiiɓe wallitooɓe guwerneer diiwaan Edo, Adams Oshiomhole, e noddaango ngam ƴeewde ko feewti e njulaagu e nder laamu hooreejo leydi Olusegun Obasanjo e hitaande 1999-2007.[4]

E lewru juko hitaande 2009, o jeyaa ko e delegaasiyoŋ mo Etsu Nupe, Alhaji Yahaya Abubakar ardii, tawi ina jeyaa heen Etsu Agaie, Muhammadu Kudu Abubakar noddi suudu sarɗiiji ngam ƴeewde sosde Dowla Edu keso ngam wonde tuugnorgal leñol Nupe .[5]

E lewru suwee 2010, pelɓondiral hakkunde aynooɓe jawdi Fulɓe e remooɓe Nupe to Emira Lapai waɗii fotde 15 maayɓe. Fulɓe, arɓe e otooji ina njogii kaɓirɗe softuɗe, ina ɗaminii wuro ngoo yaltude e juulirde caggal juulde, ina wayi no ɓe njiɗi ko yoɓde warngooji baɗanooɗi ko adii ɗuum. Juulde Fidau waɗaama to galle laamorɗo Umar Bago hade ɓalli ɗii wirneede.[6]