Jump to content

Wahida Amiri

Iwde to Wikipedia
Wahida Amiri
ɓii aadama
Jinsudebbum Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuAfganistan Taƴto
Innde ɓesnguAmiri Taƴto
Ɗuubi daygo1990 Taƴto
ƊofordeAfganistan Taƴto
Sana'ajilibrarian, street protester Taƴto
Award receivedBBC 100 Women Taƴto

Wahida Amiri ko defterdu Afganistaan, ko daraniiɗo hakkeeji rewɓe. O hollitaama e nder jaaynde BBC 100 Women 2021 ngam jokkude golle makko ngam haɓaade Taliban e haɗde rewɓe jaŋde e hakke golle.

Nguurndam gadano

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Amiri jibinaa ko to Kabul, to leydi Afganistaan, o fuɗɗii jaŋde ko e hitaande 1996, ko adii nde Taliban naatata e laamu. Ina jeyaa e yamiroore maɓɓe uddude duɗe sukaaɓe rewɓe, Amiri tawi jaŋde mum ina dartinaa. Heewɓe e banndiraaɓe makko ndogi njahi Panjshir, to fuɗnaange leydi Afganistaan, kono baaba makko suɓii ko jokkude. Baaba Amiri resii kadi caggal nde yumma mum maayi, ɓesngu nguu ummii Pakistaan . [1] O ɗaminanoo ko defde e laɓɓinde galle oo.[2]

Nde Amiri heɓi duuɓi 15, Taliban dañii laamu caggal njangu 11 suwee . Ndeen galle oo artii Kabul, ɗo jaŋde udditanaa sukaaɓe rewɓe kadi, rewɓe ina mbaawi gollude. Kono nguurndam heddii ko noon wonande Amiri, defde e laɓɓinde ɓesngu mum ko luutndii heɓde jaŋde nde o udditanaa jooni ndee. Duuɓi joy caggal nde o arti Kabul, Amiri, haa jooni, ɓiyiiko gorko ina hirjina ɗum ngam winnditaade e duɗal.

Taliban artii e laamu ñalnde 15 ut 2021, ɗoon e ɗoon ɓe puɗɗii waɗtude kuule ngam haɗde ndimaagu rewɓe. Amiri ruttitii e golle, tawi damal ina udditaa, defterdu mum ina udditaa. Caggal ɗuum o naati e "Mouvement spontané des femmes de combattant d'Afghanistan", ɗo o seppi e laabi e banndiraaɓe makko rewɓe ngam haɓaade hakke rewɓe e golle. Ɓe kawri e gaas gonɗo e gonɗi, e balɗe e weeyo, haa e fiyde. Amiri jokki hay so ɗum waɗii.

Caggal nde wondiiɓe mum heewɓe nanngaa, Amiri ummiima e galle kisal ngam dogde e Taliban. Kono kanko e won e rewɓe woɗɓe, ɓe nanngaa e lewru feebariyee 2022, ɓe nawaa to ministeer nder leydi, ɓe ngoppitaa balɗe 18. [3]

Nde o woni toon ndee, o ɗaɓɓiraa ko haalde e wideyoo, o haala innde makko e hol ballitoowo mo. O wiyi kadi yo o wiy seppooɓe Afganistaan wonɓe caggal leydi mbiyi mo yo o seppu. Ndeeɗoo haala rokkii miijo wonde rewɓe seppooɓe ɓee njaltii ngam wontude lolluɓe, e yaltude Afganistaan. Amiri hollitii ɗum ina bonna sabaabu oo, haa teeŋti noon nde wideyoo oo yalti e Tolo News, jaaynde mawnde Afganistaan.

Amiri e seppooɓe rewɓe woɗɓe ɓee, haa jooni njaltinaama, ɓe mbiyi yo ɓe seppu kadi. Taliban ina joginoo kaayitaaji galle galle makko ngam hoolkisaade wonde o ƴattataa laamu maɓɓe e ko fayi arde. [3] O ummii Afganistaan e dow yamiroore ɓesngu makko, caggal ɗuum o hoɗi Pakistaan.

E lewru suwee 2023 o naati e fedde rewɓe fuɗɗiiɓe seppo heege balɗe sappo ngam salaade no rewɓe mbaɗirtee e nder leydi Afganistaan. Wondiiɓe makko seppooɓe ɓee ko Tamana Zaryab Paryani e Nayera Kohistani .

  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :0
  2. BBC 100 Women 2021: Who is on the list this year?". BBC News. 7 December 2021. Retrieved 8 March 2024.
  3. 1 2 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :1