Jump to content

Xicalancatl

Iwde to Wikipedia
Xicalancatl

Xicalancatl, Xicallancatl walla Xicalcoatl (Iwde e ɗemngal Nahuatl, ‘Mbooy Tee’) ina jeyaa e ɓiɓɓe jeegom mawɓe Mixcoatl e Tlaltecuhtli hoɗɓe e Leydi caggal Ilam Mawɗam e sahaa Naange Joyaɓere e nder Miijooji Aztek en. Ɓiɗɗo nayaɓo jooɗiiɗo e daande maayo Golf Meksik, e nder diiwaan biyeteeɗo Xicallanco (ummoraade e ɗemngal Nahuatl, ‘e nder diiwaan teewu walla gilaas dungeon), ko ɗum tabitinta keewal gonngal e oon nokku e ngalɗoo geɗal leɗɗe.[1].[2]

Taarii Leydi ndii e geec, ina lummboo e nder majji ko juuti, paabi ɓooyɗi, jogiiɗi ujunere jawdi e ɗemɗe ƴiiƴam, e innde haawniinde nde ƴettata, Tlaltecuhtli; Iztac-Mixcoatl, mboddi ruulde daneere ɓuuɓnde, hoɗnde to Citlalco, ina jokkondiri e makko e jokkere enɗam. E jeegom tlacame e yiɗde jibinde; banndiraaɓe jeegom e dow leydi ina nguuri, ko ɓe ƴiye leƴƴi ceertuɗi : ɓiɗɗo gadano, mawɗo Xelhua, mo Itzocan e Epatlan, e Cuauquechollan, gure ɗe o sosi. Tenoch, mawɗo Aztec claudillo, to Meksik dartini seppo leñol mum, mahi Tenochtitlan mawɗo, wuro maayo. Cuetlachoapan tiiɗɗo oo sosi Ulmecatl, rokki yimɓe mum ŋakkiraaɓe golle jooɗorde. E daande maayo, Xicalancatl, Mixtecatl jaambaaro oo ina rewi. Ko Mixtekapan e nder leyɗeele ɓuuɓɗe; Otomitl, xocoyotl [ɓiɗɗo gorko tokooso], ina wuuri sahaa kala e nder koye saraaji Meksik, ko ɗoon o wuuri e nder yimɓe alɗuɓe ko wayi no Tollan, Xilotepec e Otompan.[3]

— Jeronimo de Mendiyeta (1525-1604)

  1. Adela Fernández (1992). Los Dioses Prehispánicos de México (in spanish). Editorial Panorama. p. 160. ISBN 968-38-0306-7.CS1 maint: unrecognized language (link)
  2. Cecilio A. Robelo (1905). Diccionario de Mitología Nahoa (in spanish). Editorial Porrúa. pp. 121, 122, 123. ISBN 970-07-3149-9.CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. Guilhem Olivier (2015). Cacería, Sacrificio y Poder en Mesoamérica: Tras las Huellas de Mixcóatl (in spanish). Fondo de Cultura Económica. ISBN 978-607-16-3216-6.CS1 maint: unrecognized language (link)