Jump to content

Zahir (Islam)

Iwde to Wikipedia

Ẓāhir walla zaher (e ɗemngal aarabeeɓe: ظاهر) ko helmere aarabeeɓe e nder won e tafsiruuji (firooji Qur’aana) ngam ko yaawi e ko feeñi.[1] Won e firooji esoterik lislaam ina njokki e wiyde wonde Quraan ina jogii maanaa eksoterik walla nannduɗo, anndiraaɗo zahir, kono kadi ina jogii maanaa esoterik les, anndiraaɗo batin (baten), mo waawi firteede tan ko e limre ganndal esoterik. Wonande juulɓe Shi’a en, ko Limaam Waktu tan waawi faamde maanaa esoteric.

E nder suufiyaŋkaagal, golle neɗɗo ko zahir, anniya e nder ɓernde ko batin.[2] Zahir ko aduna ɓalli tawi batin ko aduna ruuhuuji. Suufiyaŋkooɓe ina ngoongɗini laɓɓinde batin e ballal maɓɓe ruuhu ngam tabitinde zahir jokkondirɗo e shari’a.

Zahir kadi ko mbaydi teskinndi e nder Ẓāhiriyya, duɗal miijo e nder sariyaaji lislaam e diineeji tuugniiɗi tan ko e maanaa laaɓtuɗo walla laaɓtuɗo e konnguɗi e nder Qur’aana e Sunna.

E wiyde "Bataake laawol peewal", deftere Perse-Ismaail caggal Mongol, mbaadi zahir (eksoterik) e mbaadi batin (esoterik) ina kawri, sibu mbaadi zahir (eksoterik) ko feeñninde mbaadi batin (esoterik). Zahir (mbaadi yaajndi) tawa alaa batin (essence) wayi ko no miraas walla fenaande nii.[3]

Miijooji juulɓe Ismaa’il en heewɓe teeŋtinii nafoore ballondiral hakkunde eksoterik (ẓāhir) e esoterik (batin) e nder faamde iimanaagal, ɓe paamtinii wonde firo ruuhu (ta’wil) ina ɗaɓɓi laaɓtinde maanaa esoterik (bātin) e mbaadi eksoterik (ẓāhir).[4]

  1. "Zahir - Oxford Islamic Studies Online". University of Oxford. 2008-05-06. Archived from the original on November 19, 2015. Retrieved 2015-12-31.
  2. Bayman, Henry (2003). Exoteric and Esoteric. North Atlantic Books. ISBN 9781556434327.
  3. Virani, Shafique N. (2010). "The Right Path: A Post-Mongol Persian Ismaili Treatise". Iranian Studies. 43 (2): 197–221. doi:10.1080/00210860903541988. ISSN 0021-0862. S2CID 170748666.
  4. Virani, Shafique (2019). "Hierohistory in Qāḍī l-Nuʿmān's Foundation of Symbolic Interpretation (Asās al-Taʾwīl): The Birth of Jesus". Studies in Islamic Historiography (in Engeleere): 147. doi:10.1163/9789004415294_007. ISBN 978-90-04-41529-4.