Al-Saleh Mosque
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Al_Saleh_Mosque_-_Sana%27a_2013.jpg/220px-Al_Saleh_Mosque_-_Sana%27a_2013.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Al-Azhar_Mosque_2.jpg/220px-Al-Azhar_Mosque_2.jpg)
Golle imaaɗe | 2008 ![]() |
---|---|
Diina | Diina Lislaama ![]() |
Named after | Ali Abdullah Saleh ![]() |
Lesdi | Yaman ![]() |
Nder laamoore | Sanaa ![]() |
Jonde kwa'odineto | 15°19′33″N 44°12′28″E ![]() |
Officially opened by | Ali Abdullah Saleh ![]() |
![Map](https://maps.wikimedia.org/img/osm-intl,a,15.3258,44.2077,300x300.png?lang=ff&domain=ff.wikipedia.org&title=Al-Saleh_Mosque&revid=61845&groups=_25e6a2c05c783126d298cdcccaed21fd45b41f7a)
Juulirde Al-Saleh (aarabeere: جَامِع ٱلصَّالِح , e ɗemngal romaan: Jāmiʿ Aṣ-Ṣāliḥ) ko juulirde jamaanu to Sanaa ɓurnde mawnude e nder Yemen. Ngo woni ko e saraaji wuro ngoo, to bannge worgo opitaal yumma Al Sabeen. Innde mum ko "Juulirde Al Saleh", nde udditaa e lewru noowammbar 2008, ko hooreejo leydi Yemen, hono Ali Abdullaah Saleh.[3] Juulirde ndee, 27 300 meeteer kaaree (294 000 m2) njaajeendi, ina waɗi suudu hakkundeeru ndu 13 596 meeteer kaaree (146 350 m2) ina waawi hoɗde 44 000 neɗɗo.[4] Mahdi ndii ina yoɓee fotde 60 miliyoŋ dolaar ngam mahde.[1][2] Udditanaama ɓe ngonaa juulɓe, juulirde ndee ina heewi yahde, ina ɓamta lislaam moƳƳo.
Tariya
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Saleh ñiŋaama e hitaande 2008 sabu mum waɗde eɓɓaande mawnde hono ndee, tawi leydi ndii ina wondi e caɗeele renndo-faggudu, tawi 42% e yimɓe Yemennaaɓe ina nguuri e baasal, tawi heen gooto e joy ina ŋakkiraa nguura, e wiyde Fedde Ngenndiije Dentuɗe e oon sahaa. Aksidaaji keewɗi mbaɗii e mahngo mayre. Minaareeji ɗii njani laabi keewɗi, waɗi maayɓe. Caggal ɗeen kewuuji, nokku oo huutoraa ko ngam mahde kolees lislaam e jarde sara juulirde ndee. Ina siftina kadi wonde Hayel Said, jom jawdi en nokku oo, ina hulɓinii yo o yoɓ ɗum, o woppitaa liiseeji makko njulaagu, so tawii o yoɓaani mahngo juulirde ndee.[5]
Juulirde nden woni nokkure hareeji nder hare hakkunde Husi en e sooje'en Saleh nder lewru Duujal 2017.[6] E oon sahaa, haalaaji ina cirƴa e nder Sanaa wonde Husi en ina njiɗi feewnude dome juulirde ndee e mbaydi ɓaleeri.[7]
Juulirde Saleh feeñii e kaalis Yemen. Ina holliraa e yeeso ɓataake 250 rial yaltuɗo e hitaande 2009.[8]
Arsitektuur e fittaandu
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Juulirde nde mahiraa ko e kaaƴe ceertuɗe, ina heen kaaƴe basalt ɓaleeje kam e kaaƴe kalkeeje boɗeeje, daneeje e ɓaleeje.[9] Mahdi ndii ina nanndi e ŋarɗugol mum e ŋarɗugol mum e Masjid al-Haram, to Makka.[5][10] Nde mahiraa ko e jillondiral "architecture Yemen e styles islamiques", e aayeeji Qur'aana keewɗi binndaaɗi e dow mahe.[4] Laylaytol ngol ina wiyee "arsitektuur Himyarite".[3]
Mahdi ndii ina waɗi cuuɗi leɗɗe e cuuɗi jeeɗiɗi pawaaɗi.[11] Ina waɗi cuuɗi joy e nder suudu mawndu nduu, cuuɗi mawɗi ɗii ina tolnoo e 27,4 meeter (90 ft) njaajeendi mum en ina tolnoo e 39,6 meeter (130 ft) dow suudu juulirde ndee. Domeeji nay keddiiɗi ɗii ina njogii 15,6 meeter (51 ft) e tooweeki 20,35 meeter (66,8 ft) dow toɓɓere juulirde ndee. Winndereeji baɗaaɗi e gilaasi ina mbiyaa e nokku hee qamariyah. E nder dame sappo e joyi leɗɗe ɗee, sappo e majji ina tawee e bannge fuɗnaange e bannge hirnaange, joyi ina udditii bannge fuɗnaange feewde kolees lislaam e nokkuuji ɓuuɓɗi.[4] Dame ɗee ina njogii 22,86 meeter (75,0 ft) toowɗo, ina heen nate njamndi mboɗeeri. Nayi e nder minareeji jeegom ɗii ina njogii 160 meeter (520 ft) toowɗo.[12]
Nokku nder mum ko 24 meeter (79 ft) gila e les haa e dow.[3][4][13] So tawii karpet plush ina waɗi nate caɗtuɗe, lampaaji mawɗi ina njogii nate colourful e nannduɗe e puɗi. Mahdi ndii ina waɗi cuuɗi tati ina waɗi kadi duɗal jaaɓi haaɗtirde Qur’aana, ina waɗi kadi ko ina tolnoo e capanɗe ɗiɗi cuuɗi janngirɗe,[12] ina heewi 600 almuudo. Suuduuji tati mawɗi ko rewɓe tan;[9] suudu tokoosru ina waawi hoɗde 2 000 debbo.[14]
Juulirde ndee ina waɗi ƴulɓe (climatiseur) hakkundeejo e ƴulɓe, kam e peeje kisal timmuɗe, ina heen pucci ɓuuɓnooji bommbooji. Mahdi ndii ina heddii e jaynge haa jamma.[11] Thorn Lighting International, rewrude e yeeyoowo mum Al Zaghir, woni golloowo lampaaji ɗii.[15] Diah International woniino golloowo e nder njuɓɓudi njuɓɓudi siwil e masiŋaaji;[16] Sodaco Engineering & Contracting kadi ina rokka golle e nder mahngo suudu nduu.[17]
Leyɗeele
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Juulirde nde woni ko sara galle laamorɗo leydi ndii, nde woni ko e nder nokku biyeteeɗo Al-Sabeen, ko kañum woni nokku ɓurɗo mawnude e nder leydi ndii.[9] Juulirde ndee mahiraa ko e nokku mawɗo keɓaaɗo e Beit Zuhra, galle nokku oo anndaaɗo ; nde Zuhra salii yeeyde leydi ndii e njoɓdi tokosiri, ɓiyiiko mawɗo oo nanngaa ngam yoɓde, o woppitaa lebbi tati caggal ɗuum, caggal nde Zuhra jaɓi yeeyde leydi ndii ngam juulirde ndee e njoɓdi tokosiri.[10] Ko ɗoon woni nokku pijirlooji ina wiyee FunCity.[18] Laabi ɗii ina mbaɗi gese ɓutte, cuuɗi daneeji, e nokkuuji ɗo otooji njolnata ujunnaaje ujunnaaje, ko ɗum jeyaa e peeje kuuɓtodinɗe.[4]
Rewooɓe
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]No yimɓe diineeji ɗii fof mbaawirta yillaade juulirde ndee nii,[19] turism ina tawee heen e keewal. Juulirde ndee kadi ina ɓamta Lislaam moƳƳo,[20] e nder yimɓe heewɓe, ɗum noon ina hiisee wonde ko huunde moƴƴere e nder mbaydi Al Kaydaa.[18] Rewɓe ina njuula e nokku keeriiɗo ceertuɗo e suudu mawndu hakkundeeru nduu.[3][4] Juulirde Saleh tan woni juulirde Yemen nde polis'en e dogɓe ɓuuɓnooɓe bommbooji kuutortoo ngam ƴeewndaade juulɓe.[12] Duwaawuuji ina njaltinee kadi e nder teleeji ngenndiiji ngam yettaade yimɓe ɓurɓe heewde.[21]
Galle
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Juulirde nde ina mahi, ñalnde 19 lewru bowte hitaande 2007
Ejumaa ina mahi, ñalnde 19 lewru bowte hitaande 2007
Juulirde Al-Saleh e nder lewru Yarkomaa, 2009
Juulirde Al-Saleh e nder lewru Yarkomaa, 2009
Bannge yeeso kaalis 250 rial Yemen ina hollita juulirde ndee
Bannge yeeso kaalis 250 rial Yemen ina hollita juulirde ndee
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Doggol juulirɗe leydi Yemen
Doggol juulirɗe Sanaa
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- "Juulirde Yemen keso $60m". BBC. 24 Noowammbar 2008. Moƴƴinaama e asli mum ñalnde 25 Noowammbar 2008. Heɓtinaama ñalnde 24 Duujal 2012.
- Deftere, Nik. "Juulirde Al-Saleh, Sana'a, Yemen". Geɗe ngenndiije. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 15 noowammbar 2010. Ƴeewtaa ko ñalnde 24 desaambar 2012.
- "Juulirde Al Saleh". Lowre laawɗunde e Turism Yemen. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 8 Duujal 2017. Ƴeewtaa ko ñalnde 24 Duujal 2012.
- "Juulirde Al-Saleh to Yemen". Fedde Naalankaagal Lislaam. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 28 marse 2015. Ƴeewtaa ko ñalnde 24 desaambar 2012.
- "Yaman: Daartol jumaa al-Saleh". Bikymasr Humpito ndimaagu wonande winndere nde. 20 noowammbar 2011. Moƴƴinaama e asli mum ñalnde 8 mee 2012. Heɓtinaama ñalnde 24 desaambar 2012.
- "Laamu Yemen maayi e nder hare Sanaa". Kabaaru BBC. 4 Duujal 2017. Ƴeewtaa ko ñalnde 18 lewru Yarkomaa 2018.
- "Waktuuji cakkitiiɗi Saleh Yemen". Reyter. 8 Duujal 2017. Ƴeewtaa ko 18 lewru Yarkomaa 2018.
- Cuhaj, George S. (11 mars 2011). Catal gonngal e kaalis kaayitaaji winndere: Geɗe jamaanu 1961 – Hannde. Binndanɗe Krause. 1078–. ISBN 978-1-4402-1584-1. Heɓtinaama ñalnde 31 desaambar 2012.[jokkondiral maayngal duumingal]
- Arrabyee, Nasser (21 noowammbar 2008). "Juulirde mawnde udditaa to Sanaa". Kabaaru Golf. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 4 mars 2016. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 desaambar 2012.
- "Moosde Caɗeele". Tagofeere wootere. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 29 lewru Yarkomaa 2013. Ƴeewtaa ko ñalnde 24 Duujal 2012.
- Ɓaleejo, Ian (24 lewru Yarkomaa 2010). "Yemen: mettere e baasal ina ɓuuɓtoo e nder bannge keso hirnaange ngam haɓaade Al Kaydaa". Gardiiɗo oo. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 Duujal 2012.
- "Miskineeɓe Yemen mettinii e juulirde mawnde ngam hooreejo leydi". Fox kabaaru. 23 Noowammbar 2008. Moƴƴinaama e asli mum ñalnde 5 Duujal 2008. Ƴeewtaa ko 29 Duujal 2012.
- "Juulirde mawnde ngam hooreejo leydi ina muusi miskineeɓe Yemen". Jaayndeeji jokkondirɗi. 21 noowammbar 2008.
- Al-Omari, Moneer (24 noowammbar 2008). "Juulirde ɓurnde mawnude e nder leydi Yemen udditaama". Posto Yemen. Ƴeewtaama ñalnde 1 lewru Yarkomaa 2013.
- "Juulirde Al Saleh – 'kaawis ngenndi' Yemen mo Thorn huɓɓi". Annoore Thorn. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 4 lewru feebariyee 2013. Ƴeewtaa ko ñalnde 1 lewru Yarkomaa 2013.
- "Juulirde Hooreejo leydi Ali Abdullaah Saleh". Diah hakkunde leyɗeele. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 21 lewru Yarkomaa 2013. Ƴeewtaa ko ñalnde 1 lewru Yarkomaa 2013.
- "Juulirde Al Saleh Sana'a, Yemen". Sodako. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 19 lewru Yarkomaa 2018. Ƴeewtaa ko ñalnde 1 lewru Yarkomaa 2013.
- Hersh, Yosuwe (5 mars 2010). "Yemen: Jemma e nder FunCity". Jaaynde New York. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 Duujal 2012.
- "Dille & Golle". Koolaaɗo kuuɓal Yemen ngam janngude Fuɗnaange hakkundeejo. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 5 sulyee 2012. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 desaambar 2012.
- "Yemen: Ñalɗi hiisa". Geɗe ngenndiije. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 5 noowammbar 2012. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 desaambar 2012.
- "Yemen: daartol juulirɗe 2". Jeytaare e nder Enternet. Ƴeewtaa ko ñalnde 24 Duujal 2012.