Jump to content

Alau Dam

Iwde to Wikipedia
Alau Dam
dam
Golle imaaɗe1986 Taƴto
Reservoir createdLake Alau Taƴto
DuungalAfirik Taƴto
LesdiNaajeeriya Taƴto
Nder laamooreDiiwal Borno Taƴto
Jonde kwa'odineto11°43′27″N 13°17′6″E Taƴto
Significant eventdam failure, dam failure, dam failure Taƴto
Map

Dam Alau woni ko e renndo Alau e nder diiwaan laamu Konduga e nder diiwaan Borno to diiwaan Fuɗnaange-rewo leydi Najeriya, mahaa ko e hitaande 1984–1986.</ref> It impounds a major reservoir on the Ngadda River, one of the tributaries of the Lake Chad.[1]Nde fawii ko e maayo Ngadda, gooto e ɓulli maayo Caad.[2][3]E hitaande 2024, baraas oo yani, waɗi ilam bonɗam e nder diiwaan Borno, wari ko ina tolnoo e 150 neɗɗo, ko famɗi fof 419 000 neɗɗo ngummii.[6]

Ina ɓuuɓta Naatgol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

ndiyam e nder Alau e Jere Bowl ɓuri fawaade e naatgol maayo Ngadda, ngo woni ko e yontaaji. Maayo Ngadda ko maayo Yedzeram ɓurngo mawnude, ummortoongo e tufɗe Hudu fuɗnaange Mubi, ummotoo ko to worgo-fuɗnaange maayo Caad. E nder dumunna ɓuuɓɗo, maayo Yedzeram ina addana ndiyam ɗam ɓuuɓde no feewi e nder maayo Ngadda, ngo ɗam ilnata e nder Alau e Jere Bowl. Kono e nder duuɓi toɓooli seeɗa, maayo Yedzeram addantaa ndiyam no feewi e maayo Ngalda, kadi naatgol e nder Alau e Jere Bowl ina waawi ustaade no feewi.[citation needed] Dam Alau ina heɓa ndiyam e maayo Yedzram e Gombole ngo kawrata ko e ladde Sambisa, ina ilna no maayo Ngadda nii e nder baraas oo. Alau Dam ina heɓa mborosaaji keewɗi ummoraade e leyɗeele ndema. Reservoir maggal kadi ina huutoree ngam liggaade njulaagu.[citation needed]

Dam Alau mahaa ko e hitaande 1984–1986 ngam heɓde ndiyam ngam ɓuuɓnude e huutoraade galleeji e nder Maiduguri.[2] Baraas oo ina wallita kadi e haɓaade ilam e nder nokku hee. Kono kadi baraas oo ko sabaabu ilam e won e nokkuuji. E hitaande 1992, baraas oo yettiima toɓɓere mum ɓurnde mawnude, yani, waɗi ilam to Jere Bowl. E hitaande 1994, ilam ɓuuɓɗam ummoraade e maayo Yedzeram waɗii ilam mawɗam e nder wuro Maiduguri. E hitaande 2012, toɓooli mawɗi ngaddi baraas Alau udditaade ɓuuɓri mum, yaltini ndiyam keewɗam, addani ɗum ilam to Maiduguri e nokkuuji koɗdiiɗi heen.

Natal satelit fenaande, ngal Sentinel-2 ƴetti, ñalnde 12 suwee 2024. Ñalnde 9 lewru Seeɗto hitaande 2024, baraas oo yani caggal toɓooli mawɗi, ɗum addani ilam ɗam yani haa 15% e Maiduguri, wari ko ina ɓura 80% e daabaaji e nder nokku ɗo daabaaji Sanda Kyarimi Park Zoo woni ɗoo.[7] Ko famɗi fof 150 neɗɗo maayi heen sabu ilam to nokku o.[8][9] Teemedde ujunnaaje keewɗe njippiima e galleeji mum en to Maiduguri.[10]

Alau ina toownoo meeteruuji 9 (30 ft) [dubious – discuss] e wertallo mum ko hedde 50 kiloomeeteer (31 mi).

  1. "Alau Dam: Agency to release excess water from dam, warns Maiduguri residents". Peoples Gazette (in Engeleere). 17 August 2021. Archived from the original on 2 January 2023. Retrieved 2 January 2023.
  2. "Alau Dam: Agency alerts Maiduguri residents on plans to release excess water". Naturenews.africa (in Engeleere). 10 September 2022. Archived from the original on 2 January 2023. Retrieved 2 January 2023.
  3. Abbagana, Amina (19 August 2021). "Child drowns after Alau Dam gates opened to release excess water". Radio Ndarason International (in Engeleere). Archived from the original on 15 September 2024. Retrieved 2 January 2023.