Alau Dam
| Golle imaaɗe | 1986 |
|---|---|
| Reservoir created | Lake Alau |
| Duungal | Afirik |
| Lesdi | Naajeeriya |
| Nder laamoore | Diiwal Borno |
| Jonde kwa'odineto | 11°43′27″N 13°17′6″E |
| Significant event | dam failure, dam failure, dam failure |

Dam Alau woni ko e renndo Alau e nder diiwaan laamu Konduga e nder diiwaan Borno to diiwaan Fuɗnaange-rewo leydi Najeriya, mahaa ko e hitaande 1984–1986.</ref> It impounds a major reservoir on the Ngadda River, one of the tributaries of the Lake Chad.[1]Nde fawii ko e maayo Ngadda, gooto e ɓulli maayo Caad.[2][3]E hitaande 2024, baraas oo yani, waɗi ilam bonɗam e nder diiwaan Borno, wari ko ina tolnoo e 150 neɗɗo, ko famɗi fof 419 000 neɗɗo ngummii.[6]
Ina ɓuuɓta Naatgol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]ndiyam e nder Alau e Jere Bowl ɓuri fawaade e naatgol maayo Ngadda, ngo woni ko e yontaaji. Maayo Ngadda ko maayo Yedzeram ɓurngo mawnude, ummortoongo e tufɗe Hudu fuɗnaange Mubi, ummotoo ko to worgo-fuɗnaange maayo Caad. E nder dumunna ɓuuɓɗo, maayo Yedzeram ina addana ndiyam ɗam ɓuuɓde no feewi e nder maayo Ngadda, ngo ɗam ilnata e nder Alau e Jere Bowl. Kono e nder duuɓi toɓooli seeɗa, maayo Yedzeram addantaa ndiyam no feewi e maayo Ngalda, kadi naatgol e nder Alau e Jere Bowl ina waawi ustaade no feewi.[citation needed] Dam Alau ina heɓa ndiyam e maayo Yedzram e Gombole ngo kawrata ko e ladde Sambisa, ina ilna no maayo Ngadda nii e nder baraas oo. Alau Dam ina heɓa mborosaaji keewɗi ummoraade e leyɗeele ndema. Reservoir maggal kadi ina huutoree ngam liggaade njulaagu.[citation needed]
Tariya
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Dam Alau mahaa ko e hitaande 1984–1986 ngam heɓde ndiyam ngam ɓuuɓnude e huutoraade galleeji e nder Maiduguri.[2] Baraas oo ina wallita kadi e haɓaade ilam e nder nokku hee. Kono kadi baraas oo ko sabaabu ilam e won e nokkuuji. E hitaande 1992, baraas oo yettiima toɓɓere mum ɓurnde mawnude, yani, waɗi ilam to Jere Bowl. E hitaande 1994, ilam ɓuuɓɗam ummoraade e maayo Yedzeram waɗii ilam mawɗam e nder wuro Maiduguri. E hitaande 2012, toɓooli mawɗi ngaddi baraas Alau udditaade ɓuuɓri mum, yaltini ndiyam keewɗam, addani ɗum ilam to Maiduguri e nokkuuji koɗdiiɗi heen.
Fallugo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Natal satelit fenaande, ngal Sentinel-2 ƴetti, ñalnde 12 suwee 2024. Ñalnde 9 lewru Seeɗto hitaande 2024, baraas oo yani caggal toɓooli mawɗi, ɗum addani ilam ɗam yani haa 15% e Maiduguri, wari ko ina ɓura 80% e daabaaji e nder nokku ɗo daabaaji Sanda Kyarimi Park Zoo woni ɗoo.[7] Ko famɗi fof 150 neɗɗo maayi heen sabu ilam to nokku o.[8][9] Teemedde ujunnaaje keewɗe njippiima e galleeji mum en to Maiduguri.[10]
Baabal Dam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Alau ina toownoo meeteruuji 9 (30 ft) [dubious – discuss] e wertallo mum ko hedde 50 kiloomeeteer (31 mi).
- ↑ "Alau Dam: Agency to release excess water from dam, warns Maiduguri residents". Peoples Gazette (in Engeleere). 17 August 2021. Archived from the original on 2 January 2023. Retrieved 2 January 2023.
- ↑ "Alau Dam: Agency alerts Maiduguri residents on plans to release excess water". Naturenews.africa (in Engeleere). 10 September 2022. Archived from the original on 2 January 2023. Retrieved 2 January 2023.
- ↑ Abbagana, Amina (19 August 2021). "Child drowns after Alau Dam gates opened to release excess water". Radio Ndarason International (in Engeleere). Archived from the original on 15 September 2024. Retrieved 2 January 2023.