Jump to content

Gwamna Awan

Iwde to Wikipedia
Gwamna Awan
ɓii aadama
Jinsugorko Taƴto
Ɗuubi daygo1915 Taƴto
Date of death1 Yarkomaa 2008 Taƴto
Replaced byUfuwai Bonet Taƴto
ReplacesBiya Kaka Taƴto

Gwamna Danladi Awan (1915 – 1 Oktoobar 2008) woni laamiiɗo Gworog (Kagoro) Chiefdom, lesdi aadaaji lesdi Naajeeriya nden o laati laamiiɗo ɓurduɗum juutgo nder Naajeeriya nden o laati laamiiɗo ɗiɗaɓo nder Afrik, o laami duuɓi 63 (1945–2008) . O anndiranoo kadi ko tiitoonde mawɗo Kagoro.[1]

Nguurndam e jaŋde

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Gwamna Awan jibinaa ko to Ucyo (Fadan Kagoro) e hitaande 1915. Ko adii ɗuum, baaba makko, Awan, ko mawniiko, laamɗo nayaɓo Gworog, Biya Kaka, jibinaa.[2] Golle makko jaŋde puɗɗii ko e hitaande 1928 ɗo haa hitaande 1932 o naati e duɗe jamma, hade makko yahde to duɗal jannginooɓe leslese, Toro (jooni ko e diiwaan Bauchi) hakkunde 1933 e 1935.[3]

Nde porogaraam oo joofi tan to Toro, Awan hooti galle mum ngam fuɗɗaade jannginde to duɗal leslesal Mission Intérieure Sudaan (SIM), Gworog (Kagoro) gila 1936. Caggal ɗuum o artiraa e Duɗal Leslesal Mission Intérieur Sudaan (SIM), Fantswam ( Kafanchan) e hitaande 1938. E nder golle makko gadane, o hawritii ɗo hawriti janngingol e linjiila, hono no misiyoŋaaji Kerecee’en mbaɗiri nii. Caggal ko ina wona hitaande e hitaande 1939, o arti jannginoowo to duɗal jannginooɓe leslesal to Gworog.

Nde kaaw, Biya Kaka, hooreejo Kagoro e oon sahaa ina haani mo naatde e laamu nguu e nder leydi Gworog (Kagoro), o woni ko e heɓde, o waɗtaa balloowo binndoowo e hitaande 1940. O woniino e ƴellitde eɓɓooji keewɗi ƴellitaare mahngo jamaanu (hannde) palas e hitaande 1943, kam e pompe ndiyam juuɗe to yeeso palas ngam yimɓe ɓee mbaawa heɓde ndiyam laaɓɗam. O moƴƴini kadi e njuɓɓudi mooftugol njoɓdi, o ƴelliti jaŋde ɓiɓɓe leydi laamu nguu.[3]