Jump to content

Iyabo Obasanjo

Iwde to Wikipedia

Iyabo Obasanjo (dugumi 27 abriil 1967)ko senatoore lesdi Naajeeriya e ɓiɗɗo debbo hooreejo lesdi Naajeeriya,Olusegun Obasanjo e debbo maako Oluremi Obasanjo.

Iyabo ObasanjoListenR (ji

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
Iyabo Obasanjo-Bello
ɓii aadama
YemreNigerian senators of the 6th National Assembly Taƴto
Jinsudebbum Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuNaajeeriya Taƴto
InditirdeIyabo Obasanjo-Bello Taƴto
InndeIyabo Taƴto
Ɗuubi daygo27 Seeɗto 1967 Taƴto
ƊofordeLagos Taƴto
FatherOlusegun Obasanjo Taƴto
StepparentStella Obasanjo Taƴto
WoldeInngilisjo, Nigerian Pidgin, Yarbankoore Taƴto
Sana'ajiepidemiologist, ngaɗoowo siyaasaje, jannginoowo, university teacher Taƴto
Field of workSTEM Taƴto
EmployerCollege of William & Mary Taƴto
Position heldmember of the Senate of Nigeria, senator Taƴto
Janngi toCornell University, University of California, Davis, University of Ibadan Taƴto
Academic degreedoctorate, Master of Science, Bachelor of Science Taƴto
Member of political partyPeoples Democratic Party Taƴto

binaa ko 27 abriil 1967) ko ganndo, ganndo ko faati e ñawuuji, gonnooɗo senaateer leydi Najeriya. O ɓiɗɗo gonnooɗo hooreejo leydi Naajeeriya Olusegun Obasanjo e debbo mum Oluremi Obasanjo.

e jaŋde puɗɗagol Obasanjo janngi janngirde Corona haa duunde Victoria, Lagos, janngirde laamorgo haa Kaduna, e janngirde Queen's College haa Lagos. .[1]

O heɓi dipolom makko ko faati e safaara daabaaji to duɗal jaaɓi-haaɗtirde Ibadan e hitaande 1988, o heɓi kadi dipolom makko ko faati e ñawuuji to duɗal jaaɓi-haaɗtirde Kaliforni, Davis to Davis, Kaliforni, Amerik, e hitaande 1990, o heɓi doktoraa makko e ndeeɗoo fannu to duɗal jaaɓi-haaɗtirde Cornell to Ithaca, New York, e hitaande 1994..[2][3]

Golle politik

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ko adii nde o suɓotoo senaateer, Obasanjo wonnoo ko komisinaajo cellal e nder diiwaan Ogun. O suɓaama senaajo lesdi Naajeeriya ngam wakiltaaki lesdi Ogun cakaari lesdi Ogun nder lewru Abriil 2007.[4]

O ɗon mari haaje suɓugo lesdi Naajeeriya nder lewru Abriil 2011 dow laylaytol PDP, ammaa o fooli Olugbenga Onaolapo Obadara mo Kongres Action Naajeeriya (ACN), o heɓi 102,389 woote haa Bello's26, Obasan26..[5][6]

Golle Senaa

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Obasanjo suɓaama e Senaa ñalnde 28 abriil 2007 e dow laylaytol lannda Demokaraasi Yimɓe (PDP) ; Remilekun Bakare, luutndiiɗo makko to Kongres Action (AC) luulndiima ndeeɗoo feere, kono Ñaawirde Toownde Ogun jaɓii nafoore makko. Ko kanko wonnoo hooreejo goomu cellal Senaa, kadi ko o tergal goomuuji kisal e humpito, yah-ngartaa leydi, ganndal e karallaagal, jaŋde, peewnugol ngenndi, e goomuuji hakkunde parlemaa. O dañii jooɗorde makko e wooteeji Asaambele ngenndi ñalnde 9 abriil 2011.[7][8][9][10]

Laamu makko politik nguu, haa jooni, dartiima e hitaande 2015 nde o ‘’ɓurti’’ senaateer Gbenga Obadara mo o ƴetti diiwaan senaateer Ogun hakkundeejo. Eɓɓoore warngo E lewru abriil 2003, ñalnde woote gardagol leydi, oto makko yani e laawol Ifo to diiwaan Ogun.

Hay so o alaa e oto o, mawɓe 3 e sukaaɓe 2 wonnooɓe e oto o maayi. Perpetuateur en meeɗaa nanngeede..[11][12]



Wiɗto EFCC E lewru abriil 2008, Obasanjo naati e wiɗto Komisiyoŋ toppitiiɗo ko fayti e faggudu e kaalis leydi Najeriya (EFCC) sabu wiɗtooji baɗanooɗi e gonnooɗo jaagorgal cellal, Prof. Adenike Grange, e jaagorgal dowla cellal, Gabriel Aduku, ngam ustude kaalis laamu.[13][14]

Ministeer oo e darorɗe hitaande kaalis ndee, artiraani denndaangal kaalis mo o huutoraaka e nder kaalis laamu nguu.

[15][16][17]

Ngalu nguu ko 300 miliyoŋ Naira, ngu nganndu-ɗaa ko ngu renndini ministeer oo, ministeer makko e toppitiiɓe golle laamu e nder goomu cellal Senaa e suudu sarɗiiji ɗi o ardii. Jaagorgal ngal e cukko mum ndokkaama laamu caggal nde ngartiri geɗal mum en e kaalis o ; ɓe nanngaa caggal ɗuum, ɓe mbaɗtaa kaalis.

Obasanjo salii yoɓde feccere mum e ngaal kaalis, miliyoŋaaji 10 naira. O wiyi terɗe goomu makko jeenay ɗee "lobbinii" kaalis ummoraade e ministeer mo ɓe toppitii. O jokki e wiyde wonde ngaal kaalis o huutoraama e batu jowitiingu e mahngo mbaawkaaji won e terɗe goomu cellal tawtoraama to leydi Ganaa. Haa jooni o saliima tawtoreede EFCC. Hay so noddaama, kanko e jaagorde ndee e gollotooɓe laamu woɗɓe, o saliima arde e ñaawirdu. Yontere ɓaawo man, drama mawɗum waɗi wakkati ardiiɓe EFCC ɗon mari haaje nanngugo mo haa saare maako haa diiwal Maitama nder wuro Abuja, ɓaawo nde ardiiɓe hukuumaaji lesdi Naajeeriya waɗi kuuɗe ɗuuɗɗe ɗe o ɗon ƴama dow ŋoral maako ngam o daɗa nanngugo mo nder hukuumaaji rento lesdi Naajeeriya.

E hitaande 2009, ñaawoore ndee werlaa e ñaawirdu mawndu to Abuja, sibu nde alaa ko nafata. Obasanjo siftinii haala kaa ko "blackmail", o wiyi ko kañum woni ɓiy gonnooɗo hooreejo leydi ndii.[18]

Golle caggal

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

senaa E hitaande 2018, ɓataake mo Obasanjo winndi baaba mum e hitaande 2013, ummiima caggal haala ka baaba mum neldi to hooreejo leydi Muhammadu Buhari, ka o tuumi ko wallidiiɓe laamu Buhari. O ƴami kadi laamu Buhari ngam heɓugo ummaatoore baaba maako, nden o ɗaɓɓita suɓol ngol.

Golle jaŋde O golliima e wiɗtooji safaara to Amerik hade makko hootde to leydi Naajeeriya e hitaande 2003. O woniino Fellow e hitaande 2013 o woniino Fellow mawɗo to Harvard. O wonii hannde balloowo professeur to duɗal jaaɓi haaɗtirde William & Mary to bannge gannde cellal.

Golle makko

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

teskaaɗe ina njeyaa heen : Olowonyo, MT; M. A. Adekanmbi e Iyabo Obasanjo-Bello (2004). "Ko yiytaa e kuutoragol nokkuuji jibinannde e nder diiwaan Ogun". Cafroowo Naajeeriya.

45 (5): 68-71. Heɓtinaama ñalnde 22 Duujal hitaande 2007. Olowonyo, MT; S Oshin e Iyabo Obasanjo-Bello (2006). "Woɗɓe geɗe jokkondirɗe e ŋakkeende teddeendi jibinannde e nder diiwaan Ogun, leydi Najeriya". Cafroowo Naajeeriya. 49 (6): 154-157. 10.4314/nmp.v49i6.28823. Heɓtinaama ñalnde 22 Duujal hitaande 2007.

neɗɗo Obasanjo resi Oluwafolajimi Akeem Bello e lewru suwee 1999. Ɓe ceerti caggal nde Obasanjo ɗaɓɓi ceergal ñalnde 19 mee 2003. Kamɓe ɗiɗo fof ɓe njogii ko ɓiɗɗo gooto ; Jimi Bello jibinaa ko ñalnde 1 lewru bowte hitaande 2000 to diiwaan Chatham, to leydi Karolina worgo.

  1. ↑ "Profile". Iyabo 4 Senate. Archived from the original on 19 December 2007. Retrieved 22 December 2007.
  2. ↑ Obi, Rita (29 March 2005). "Obasanjo's first love". The Sun. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 4 August 2007. Retrieved 22 December 2007.
  3. ↑ "Iyabo Obasanjo lies low". The Nation. Lagos, Nigeria. Retrieved 2022-02-22.
  4. ↑ "Senator Iyabo Obasanjo-Bello". NAssNig.org. National Assembly of Nigeria. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 21 December 2007.
  5. ↑ "Four Die as Gunmen Shoot at Obasanjo's Daughter". Africa News Service. 23 April 2003. Archived from the original on 4 October 2013.
  6. ↑ Osinbajo, Yemi (2009). "The State of Criminal Justice - Tenth Justice Idigbe Memorial Lecture" (PDF).
  7. ↑ Ahemba, Tume (25 March 2008). "Two Nigerian ministers resign over graft charges". Reuters. Retrieved 28 July 2024.
  8. ↑ Human Rights Watch (2011). "Corruption on Trial?: The Record of Nigeria's Economic and Financial Crimes Commission" (PDF).Template:Dead link
  9. ↑ Okon, Patrick Ene (2018). "Comparative Analysis of Mass Media Coverage of the Fight Against Corruption in Nigeria by the Obasanjo and Buhari Administrations". International Journal of Emerging Trends in Social Sciences. 4 (2): 47–57. doi:10.20448/2001.42.47.57.
  10. ↑ Owasanye, Bolaji (2014). Justice or Impunity: high profile corruption cases crawling or gone to sleep. Lagos: Human Development Initiatives. ISBN 9789789392506.
  11. ↑ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":0".
  12. ↑ Ogundipe, Samuel (27 January 2018). "Iyabo Obasanjo speaks on her father's 'letter' to Buhari". Premium Times. Retrieved 11 March 2019.
  13. ↑ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":02".
  14. ↑ Ogundipe, Samuel (27 January 2018). "Iyabo Obasanjo speaks on her father's 'letter' to Buhari". Premium Times. Retrieved 11 March 2019.
  15. ↑ Obasanjo-Bello, Iyabo. "List of 2013 Fellows". Harvard University – Advanced Leadership Initiative. Archived from the original on 1 January 2018. Retrieved 14 June 2013.
  16. ↑ "William & Mary - Iyabo Obasanjo". College of William & Mary. Archived from the original on 28 October 2021. Retrieved 14 April 2021.
  17. ↑ "Iyabo Obasanjo". ResearchGate. Retrieved 1 February 2014.
  18. ↑ Daily Post Staff (2011-12-02). "Iyabo Obasanjo's Ex-Husband Marries Again". Daily Post (in Engeleere). Lagos, Nigeria. Retrieved 2021-05-25.