Abiola Dosunmu
| Jinsu | debbum |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Innde | Abiola |
| Innde ɓesngu | Dosunmu |
| Ɗuubi daygo | 29 Morso 1947 |
| Ɗoforde | Kano |
| Wolde | Inngilisjo, Yarbankoore, Nigerian Pidgin |
| Sana'aji | businessperson |
| Janngi to | University of London |
Mawɗo Abiola Dosunmu (ko Dosunmu-Elegbede-Fernandez wonnoo, jibinaa ko ñalnde 29 lewru juko hitaande 1947), ko debbo jom ngalu, jom renndoyankeewo, jom jawdi en aadaaji. Ko jiidaa e tiitooɗe laamu goɗɗe keewɗe, hannde omo jogii tiitoonde Erelu Kuti IV mo Lagos.
Nguurndam adanɗam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Abiola dosunmu jibinaa ko to Kano ñalnde 29 lewru juko hitaande 1947, e nder galle laamorɗo biyeteeɗo Omoba Adewunmi e Olori Adejoke Dosunmu mo duunde Lagos. Ko o iwdi Oba Dosunmu mo Lagos, ko ɗum waɗi ko o iwdi laamɗo Yoruba e laamɗo Bini.[1][2] Neene makko ko Iyalode mo Owu Egba.[3]
Erelu Kuti IV mo Lagos
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Abiola Dosunmu waɗaama Erelu Kuti IV mo Lagos e juuɗe banndiraawo makko Oba Adeyinka Oyekan mo Lagos e hitaande 1980.[4] E nder ndee ɗoo darnde o woni ko e wonde yumma laamɗo kewu, o laami ko regent Lagos so laamɗo jooɗiiɗo oo maayii haa nde lomto mum suɓaa e kolees laamɓe. Gila ndeen o wonii Erelu Kuti ko ɓuri heewde e nguurndam makko, omo jogii darnde nde laamɓe laamɓe ummoriiɓe e galleeji laamɓe tan mbaawi heɓde.[5]
Ko ɓuri teeŋtude ko darnde e golle
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]To wuro Lagos
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Golle laamu Erelu Kuti mo Lagos ina njeyaa heen:
- Wontude koolaaɗo kuuɓal laamɓe aadaaji Lagos.
- Wontude wasiyaaji e denndaangal geɗe renndo, ko wayi no rokkude tiitooɗe laamu aadaaji e teddungal.
- Wontude gardiiɗo aadaaji pelle rewɓe Lagos (hono pelle luumo).
- Wontude tergal e fedde laamɓe.
Nokku goɗɗo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- Wontude tergal Ogboni to Egbaland
- Wontude laamɗo yumma Ile-Ife
Daɗndude ɗaɓɓaande tiitoonde
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Debbo gooto ina wiyee Dosunmu waɗii ɗaɓɓaande e tiitoonde Erelu Kuti. O maayi ko e hitaande 2019.[6]
Golle njulaagu
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Dosunmu janngi njuɓɓudi njulaagu to Londres.[7] O wi'i kadi o "waylitii njulaagu Aso Oke gaadanteewu ngam wontude njulaagu miliyoŋaaji keewɗi dolaar ko woni hannde koo".[2] Abiola Dosunmu ɓamtu finaa-tawaa leñol Yoruba haa lesdi Naajeeriya bee Aso Oke. Caggal mum o wonii dekoratoor nder suudu sarɗiiji leydi Naajeeriya to London.[2] O udditi kadi boowal to laawol Bond to Londres.[2]
Sembe
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Erelu, ko mbaydi mbaylaandi (mode) ina waɗi jokkere enɗam e agbada juutɗo mo rewɓe ɓoornotonoo e kitaale 80 e puɗal 90, ina jeyaa kadi e Abiola Dosunmu.[8] Gimijo Naajeeriya King Sunny Adé winndi gimol ngam teddingo Dosunmu tiitoonde "Biibire Kose Fowora".[9]
Teddungal e anndinde
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- Teddungal ngenndiwal Laamu Belsik.[2]
- Njeenaari nguurndam jaaynde Vanguard[2]
- Doktoraa tedduɗo, D.Cul-Doktoraa pinal e kewu 4ɓo duɗal jaaɓi haaɗtirde Igbinedion, Okada.[10]
- Ardorde yeru Pan Afrik 2016 Teddungal /Icon of True Silent Mega Philanthropist in Afrik - E nder anndinde e weltinde darnde makko mawnde e mahngo ngenndi, e sosde golle keewɗe, e ballal makko e nder njuɓɓudi laamu, e ballondiral moƴƴal e sukaaɓe ɓe ngalaa semmbe, e golle sukaaɓe, e nder golle laamu e nuunɗal e nder golle makko, Ƴellitaare e Hisnude pinal e nafooje Afrik tawa ina jeyaa heen golle makko ɗe o waɗata ngam Alla, Neɗɗankaagal, Naajeeriya e Afrik.
- Njeenaari Fedde Jaayndiyankooɓe Commonwealth.
- Njeenaari duɗal jaaɓi haaɗtirde leydi Najeriya.
- Njeenaari luulndo fedde janngooɓe Afrik hirnaange ngam ardaade yeru.
Nguurndam neɗɗo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Dosunmu resii Major Adekunle Elegbede, ɓe jibini ɓiɓɓe ɗiɗo, Kunle Elegbede e Adewunmi Elegbede. Dewgal ngal joofi ko nde Major Elegbede maayi e fuɗɗoode kitaale 1970.[11] Dosunmu hawri e mawɗo Antonio Deinde Fernandez, tergal Amaro jeyaaɗo e galle mawɗo Olumegbon to Lagos, e hitaande 1972. E oon sahaa, Fernandez ina resi debbo Ameriknaajo.[12] Dosunmu e Fernandez resndaama haa lesdi Naajeeriya haa suudu Oba Lagos nder lewru Abriil 1973 nder kewu ngu Naajeeriya'en mawbe tawtoraama hawtaade e Amiral Adekunle Lawal.[13] Ɓe ndañi ɓiɗɗo gooto, ɓiɗɗo debbo ina wiyee Antoinette Fernandez, ko binndoowo, filmoowo, golloowo lannda Green (Angalteer) jeyaaɗo to Londres.[14][15] E hitaande 2007, Dosunmu yamiri e yeeso yimɓe fof nde Fernandez woppa huutoraade innde mum.
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Published (2017-12-10). "Lagos is an extension of Benin – Erelu Dosunmu – Punch Newspapers". Punchng.com. Retrieved 2020-04-04.
- 1 2 3 4 5 "Erelu Dosunmu : A voice for the recognition of indigenous Lagosians". Vanguard News (in Engeleere). 2019-01-18. Retrieved 2020-02-01.
- ↑ "At over 70, I'm as young, enterprising as I used to be - Erelu Dosunmu". Punchng.com. 13 September 2020. Retrieved November 1, 2020.
- ↑ "Dosunmu 70th Birthday Lecture Holds Friday". July 25, 2017. Retrieved April 28, 2020.
- ↑ "Erelu Abiola Dosunmu: The Woman King". mediaroomhub.com. Retrieved December 16, 2023.
- ↑ "Erelu Abiola Dosunmu To Be Buried In Lagos On Valentine's Day". urbanlifeng.com (in Engeleere). Retrieved 2020-02-01.
- ↑ Metrofile: Personality Profile Features Erelu Of Lagos HRH Abiola Dosumu (in Engeleere), retrieved 2020-02-01
- ↑ "ERELU DOSUNMU: A voice for the recognition of indigenous Lagosians – Livelyinfo". Archived from the original on 2019-02-02. Retrieved 2020-04-02.
- ↑ "[THROWBACK]: King Sunny Ade- 'Bibiire Kose Fowora'". oshakmusicblog.com (in Engeleere). 2018-02-27. Retrieved 2018-12-13.
- ↑ "Contact Support". Thenigerianexpression.com. Retrieved 2020-04-04.
- ↑ Elites, The (2015-09-23). "EXCLUSIVE: How Erelu Abiola Dosunmu Lost The Three Men She Cherished Most Within Six Months - The Elites Nigeria". Theelitesng.com. Retrieved 2020-04-04.
- ↑ Barbara Fernandez V. Antonio Deinde Fernandez. "FERNANDEZ v. FERNANDEZ | 208 Conn. 329 (1988) | conn3291514". Leagle.com. Retrieved 2022-08-12.
- ↑ "Fernandez: At last 'the veil is lifted' - Vanguard News". Vanguardngr.com. 2015-09-16. Retrieved 2020-04-04.
- ↑ "Tackling the Green Party's diversity issues starts with electing a Black female representative". Bright Green (in Engeleere). Retrieved 2023-01-27.
- ↑ "Antoinette Fernandez". IMDb. Retrieved 2018-12-13.